Οι αμερικανικές αρχές ήραν την πανεθνική αναστολή απογειώσεων, έπειτα από τετράωρη διακοπή λειτουργίας που προκάλεσε προβλήματα σε χιλιάδες πτήσεις και εγκλώβισε επιβάτες σε ολόκληρη τη χώρα, με τις καθυστερήσεις να αναμένεται να συνεχιστούν και το Σαββατοκύριακο.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) ανέστειλε την Παρασκευή τις πτήσεις, καθώς υπερφόρτωση δεδομένων παρέλυσε τις επικοινωνίες και τα συστήματα ραντάρ του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, σύμφωνα με την ίδια την υπηρεσία. Το περιστατικό ανέδειξε τις αδυναμίες των κρίσιμων αεροπορικών υποδομών των ΗΠΑ.
Η αναστολή απογειώσεων ήρθη στις 20:15 το βράδυ της Παρασκευής προς Σάββατο, ώρα ΗΠΑ. Οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται πλέον να αποκαταστήσουν τα προγραμματισμένα δρομολόγιά τους μετά τη διακοπή, καθώς καθυστερήσεις και ακυρώσεις ενδέχεται να εξαπλωθούν σε ολόκληρο το σύστημα, όσο οι αερομεταφορείς προσπαθούν να επαναφέρουν αεροσκάφη και πληρώματα στις προβλεπόμενες θέσεις τους.
Δεν είναι σαφές πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να επανέλθουν οι αερομεταφορές στη χώρα σε κανονικούς ρυθμούς. Αεροπορικές εταιρείες όπως η American Airlines Group Inc. και η JetBlue Airways Corp. προειδοποίησαν ότι οι καθυστερήσεις θα συνεχιστούν έως το Σάββατο, ενώ αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τα συστήματα στα οποία βασίζεται ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας θα έχουν επανέλθει σε κανονική λειτουργία πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών, στο τέλος του μήνα.
«Οι οι δρομολογητές μας υπερφορτώθηκαν με δεδομένα και τέθηκαν εκτός λειτουργίας», δήλωσε ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο. «Αν και δεν θα έπρεπε να πω ότι τέθηκαν εκτός λειτουργίας. Άρχισαν να μας δίνουν ασυνεπή δεδομένα. Και εξαιτίας αυτού, διακόψαμε τη λειτουργία του συστήματος».
Η σπάνια αυτή πανεθνική αναστολή, μόλις η τρίτη στην ιστορία των ΗΠΑ, σημειώθηκε καθώς η FAA προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη γήρανση των υποδομών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και τις αυξανόμενες πιέσεις για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων της. Αρχικά, η υπηρεσία είχε διατάξει να παραμείνουν στο έδαφος όλες οι αναχωρούσες πτήσεις μέχρι νεωτέρας, επικαλούμενη έκτακτες περιστάσεις και ανησυχίες για την ασφάλεια.
Σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης πτήσεων FlightAware, έως τις 22:30, ώρα Νέας Υόρκης, είχαν ακυρωθεί περίπου 8.200 πτήσεις, ενώ περίπου ισάριθμες είχαν καθυστερήσει, τόσο προς και από τις ΗΠΑ όσο και στο εσωτερικό της χώρας.
«Θα χρειαστούμε κάποιο χρόνο για να αποκαταστήσουμε τις επιπτώσεις όσων συνέβησαν σήμερα το απόγευμα», δήλωσε ο Ντάφι, προσθέτοντας αργότερα: «Πιστεύω ότι θα έχουμε επανέλθει σε πλήρη λειτουργία καθώς θα εισερχόμαστε στην περίοδο αιχμής των μετακινήσεων για την Ημέρα των Ευχαριστιών».
Κατάρρευση του συστήματος
Σύμφωνα με ενημέρωση της FAA προς τους φορείς του κλάδου, την οποία περιέγραψαν στο Bloomberg πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, κρίσιμα τμήματα του εξοπλισμού, τα οποία ήδη λειτουργούσαν πάνω από τη δυναμικότητά τους και δυσκολεύονταν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις, υπερφορτώθηκαν την Παρασκευή.
Η βλάβη επεκτάθηκε σταδιακά, επηρεάζοντας τον πυρήνα του παλαιού τηλεπικοινωνιακού συστήματος της FAA, το οποίο διαχειρίζεται τις φωνητικές επικοινωνίες και τη μετάδοση δεδομένων που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και οι πιλότοι, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Ο υπουργός Μεταφορών επιχείρησε να καθησυχάσει τους επιβάτες, διαβεβαιώνοντας ότι είναι ασφαλές να ταξιδεύουν αεροπορικώς και επιμένοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «το ασφαλέστερο σύστημα στον κόσμο». Ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να σημειωθεί στο μέλλον ανάλογη διακοπή λειτουργίας στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.
«Θα συμβεί ξανά ακριβώς το ίδιο; Δεν γνωρίζω αν θα επαναληφθεί το συγκεκριμένο σενάριο», δήλωσε.
Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Μαρκγουέιν Μάλιν δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η FAA «εγκαθιστά διορθωτικές παρεμβάσεις στο σύστημα» και ότι η νέα τεχνολογία «υπερφορτώνει το παλαιότερο σύστημα».
Νωρίτερα την Παρασκευή, ο Ντάφι είχε αναφέρει ότι το πρόβλημα στις επικοινωνίες επηρέαζε όλα τα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας κατά μήκος των αεροπορικών διαδρομών, τα οποία διαχειρίζονται αεροσκάφη που πετούν σε μεγάλα ύψη. Η FAA απέδωσε τη διακοπή σε προσωρινή βλάβη στις τηλεπικοινωνίες, αν και η ακριβής αιτία εξακολουθούσε να διερευνάται.
«Είχαμε περισσότερα από 3.500 αεροσκάφη στον αέρα», δήλωσε ο Ντάφι στους δημοσιογράφους. «Όλα ανταποκρίθηκαν στις οδηγίες και, την τελευταία φορά που έλεγξα, είχαμε λιγότερα από 400 αεροσκάφη στον εναέριο χώρο, καθώς όλα προσγειώνονταν με ασφάλεια. Διαχειριστήκαμε την κατάσταση εφαρμόζοντας τις καθιερωμένες διαδικασίες που διαθέτουμε για τέτοια περιστατικά».
Ο Ντάφι δήλωσε ότι οι ελεγκτές είχαν «διαλείπουσα επικοινωνία και διαλείπουσα λειτουργία ραντάρ», γεγονός που τους επέτρεψε να οδηγήσουν με ασφάλεια τα αεροσκάφη προς προσγείωση.
Η κυβέρνηση Τραμπ ζητά από το Κογκρέσο έκτακτη χρηματοδότηση ύψους 50 δισ. δολαρίων για να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό του εθνικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, δήλωσε ο Ντάφι. «Δεν μπορώ να κατασκευάσω πράγματα αν δεν έχω χρήματα», πρόσθεσε.
Νωρίτερα, ο Μάλιν είχε δηλώσει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η διακοπή προκλήθηκε από κυβερνοεπίθεση ή από κάποιο ανεξέλεγκτο περιστατικό που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Η αναστολή ακολουθεί δύο ακόμη πανεθνικές διακοπές της εναέριας κυκλοφορίας. Το 2023, είχε σημειωθεί βλάβη στο σύστημα της FAA για την ενημέρωση πιλότων και ελεγκτών σχετικά με ζητήματα ασφαλείας, ενώ η προηγούμενη αναστολή είχε επιβληθεί μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Η διακοπή σημειώνεται ενώ η FAA υλοποιεί ένα ευρείας κλίμακας πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των παλαιών υποδομών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, με χρηματοδότηση 12,5 δισ. δολαρίων από το Κογκρέσο. Ο Ντάφι έχει ζητήσει επιπλέον 30 δισ. δολάρια για το πρόγραμμα, με το υπουργείο Μεταφορών να επαναφέρει το σχετικό αίτημα αυτή την εβδομάδα.