Ο μεγάλος κερδισμένος από τον πόλεμο (εκτός του TACO)

Ντίλερ ανέφεραν ότι η σποτ τιμή του μπρεντ είχε ξεπεράσει τα 140 δολάρια το βαρέλι μία περίπου ώρα πριν λήξει το τελεσίγραφο του Τραμπ ενώ ο δείκτης του δολαρίου -ένα καλάθι των ισοτιμιών του αμερικανικού νομίσματος έναντι των άλλων κύριων νομισμάτων- ήταν πάνω από το 100. 

Η γνωστοποίηση της συμφωνίας για προσωρινή εκεχειρία 2 εβδομάδων οδήγησε την τιμή του αμερικανικού αργού αλλά και τον δείκτη του δολαρίου σε κάθετη πτώση. 

Ακόμη μια φορά δικαιώθηκαν οι οπαδοί της συναλλαγής TACO (Trump Always Chickens Out), δηλαδή ο Τραμπ πάντοτε κάνει πίσω, αν και κέρδισε το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ που ήταν προαπαιτούμενο για την εκεχειρία. 

Όμως, η ανακοίνωση οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση κατά 16% περίπου της τιμής του αμερικανικού αργού (WTI) και σημαντική υποχώρηση του δείκτη του δολαρίου στο 98,9.

Σημειώνεται ότι το δολάριο αναδείχθηκε σ’ έναν από τους  μεγάλους κερδισμένους των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, με αποτέλεσμα να ανακτήσει τις απώλειες που είχε από την αρχή της χρονιάς. Αποδείχθηκε λοιπόν ότι το δολάριο εξακολουθεί να θεωρείται από την επενδυτική κοινότητα και όχι μόνο ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους πολέμου και γενικότερα υψηλού γεωπολιτικού ρίσκου.

Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι αυτό συνέβη σε μια περίοδο που η μεταβλητότητα στην αγορά συναλλάγματος ήταν υποτονική συγκρινόμενη με αντίστοιχες περιπτώσεις υψηλού γεωπολιτικού ρίσκου στο παρελθόν.

Όμως, η αρχική πτωτική αντίδραση του δολαρίου στα νέα της εκεχειρίας ίσως δείχνει ότι η αδυναμία που επιδείκνυε πριν τον πόλεμο στο Ιράν ίσως επιστρέψει. Πολύ περισσότερο όταν θεωρείται μέσο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των αμερικανικών εξαγωγών.

Αρκετοί θεωρούν ότι το πλήγμα στο πετροδολαριακό σύστημα από τον πόλεμο θα είναι μόνιμο. Παλαιότερα, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου συνήθιζαν να τοποθετούν τα έξτρα έσοδα από την άνοδο των τιμών της ενέργειας σε αμερικανικά ομόλογα.

Όμως, αυτή τη φορά, οι χώρες του Κόλπου μείωσαν τόσο την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου όσο και τα αμερικανικά ομόλογα που διακρατούσαν. Να υπενθυμίσουμε ότι το σύστημα των πετροδολαρίων πήρε σάρκα και οστά το καλοκαίρι του 1974. Τότε, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επισκέφθηκε τον Σαουδάραβα βασιλιά και συμφώνησαν στην τιμολόγηση του πετρελαίου σε δολάρια με αντάλλαγμα τη στρατιωτική προστασία του βασιλείου από τις ΗΠΑ. 

Μερικοί διαβλέπουν μόνιμη ζημιά στο δολάριο από τις πρόσφατες εξελίξεις στον Κόλπο, θεωρώντας ότι είναι ένα ακόμη βήμα στην υπονόμευση της παγκόσμιας κυριαρχίας του, αυτό που διεθνώς αποκαλείται αποδολαριοποίηση. Η Σαουδική Αραβία ενδεχομένως να επανεξετάσει τη θέση της υπό το πρίσμα των τελευταίων δεδομένων αλλά θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει τη συμφωνία με τις ΗΠΑ.

Όμως, άλλοι διαφωνούν. Γι’ αυτούς το αφήγημα της αποδολαριοποίησης είναι ελκυστικό γιατί είναι απλό. Όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Κι αυτό γιατί η κυριαρχία του δολαρίου είναι αποτέλεσμα μιας νομικής υποδομής, δικτύου και θεσμικού βάθους σχεδόν 80 χρόνων. 

Καμία άλλη χώρα δεν έχει τόσο μεγάλη και ανεπτυγμένη κεφαλαιαγορά όπως οι ΗΠΑ. Η αμερικανική αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ είναι αξίας 27 τρισ. δολαρίων και η πλέον ρευστή παγκοσμίως. Η τιμολόγηση των invoices, η δομή των swifts κ.λπ. έχουν κτισθεί γύρω από το δολάριο. 

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει εναλλακτική σε σχέση με το δολάριο.

Αναμφίβολα, οι συγκρούσεις στη Μ. Ανατολή ενίσχυσαν το δολάριο, που βγήκε ένας από τους μεγάλους κερδισμένους. Η εκεχειρία μπορεί να το αποδυναμώσει. Όμως, δεν υπάρχει άλλο νόμισμα στο οποίο θα μπορούσαμε να βασιστούμε. 

Οι κρίσεις που θεωρητικά θα έπρεπε να βοηθούν στην αποκαθήλωση του δολαρίου είναι οι ίδιες που το ενισχύουν.