Η φυσική αγορά πετρελαίου δεν πιστεύει στη διπλωματία

Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν υπήρχε μια αγορά πετρελαίου όπου οι τιμές φυσικής παράδοσης και οι τιμές των παραγώγων (συμβολαίων  futures) απείχαν 0,5-2  δολάρια  μεταξύ τους. Μετά τον πόλεμο έχουμε πρακτικά δυο αγορές με τις τιμές να διαφέρουν από 30 έως 50 δολάρια το βαρέλι. 

Στη φυσική αγορά του αργού όπου υπάρχει φυσική παράδοση του αργού και των προϊόντων διύλισης μέσω αγωγών, δεξαμενοπλοίων και φορτηγών, η τιμή  έχει παραμείνει σε πολύ υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις τιμές των συμβολαίων.

Χθες, η τιμή του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) στο μπρέντ για παράδοση τον Μάιο ήταν στα 102 δολάρια το βαρέλι, αυξημένη κατά 8% μετά την ανακοίνωση του ναυτικού αποκλεισμού του Ορμούζ από τον πρόεδρο Τραμπ. Η τιμή του συμβολαίου παράδοσης Σεπτεμβρίου ήταν 88 δολάρια και του Δεκεμβρίου ήταν 82 δολάρια το βαρέλι.

Με άλλα λόγια, η αγορά των συμβολαίων που βλέπουν όλοι στις οθόνες τους εξακολουθεί να πιστεύει ότι η αγορά θα ομαλοποιηθεί αρκετά τα επόμενα τρίμηνα. Είναι το περιβόητο backwardation της καμπύλης των τιμών.

Από την άλλη πλευρά, η τιμή του Dated Brent, το οποίο είναι το πετρέλαιο αναφοράς για φυσική παράδοση την Βόρειο Θάλασσα, ανέβηκε στα 140 δολάρια το βαρέλι και βάλε χθες. Η τιμή του μπρεντ φυσικής παράδοσης υποχώρησε λίγο μετά την εκεχειρία και των συμβολαίων futures πολύ περισσότερο αλλά η τιμή του έχει παραμείνει σε πολύ υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την αγορά των συμβολαίων πετρελαίου από την αρχή του πολέμου. 

Όπως λένε οι άνθρωποι του κλάδου, αντιμέτωπα με το κλείσιμο του Ορμούζ και την περιορισμένη ροή αργού πετρελαίου, τα διυλιστήρια στην Ασία, στην Ευρώπη κι αλλού σπεύδουν να εξασφαλίσουν τα υπόλοιπα διαθέσιμα φορτία από τις ΗΠΑ κι αλλού, υποβάλλοντας υψηλότερες προσφορές.  Παρ’ όλα αυτά, όλοι οι υπόλοιποι π.χ. τα ΜΜΕ, οι τράπεζες κ.τ.λ. κοιτάζουν τις οθόνες και τις τιμές των futures.  

 Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, η φυσική αγορά του πετρελαίου έχει δικαιωθεί ενώ η χρηματοοικονομική έχει κάνει λάθος μέχρι σήμερα. Το γεγονός ότι η φυσική αγορά συνεχίζει να είναι πολύ στενή σημαίνει ότι η διαφορά στις τιμές δεν είναι  παροδική που θα τελειώσει με μια εκεχειρία ή το τέλος του πολέμου. Αντίθετα, η μεγάλη διαφορά τιμής  μεταξύ της φυσικής αγοράς και της αγοράς των παραγώγων παραπέμπει σε διαρθρωτικό πρόβλημα το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί σε εύλογο χρονικό διάστημα.

Η ομάδα εμπορευμάτων της JP Morgan εκτιμά ότι οι τιμές θα πλησιάσουν τα 150 δολάρια το βαρέλι αν το κλείσιμο του Ορμούζ συνεχισθεί μέσα στο 2026. Μάλιστα, αυτό δεν είναι το χειρότερο σενάριο. Τα 150 δολάρια είναι το επίπεδο των τιμών που χρειάζεται για να υπάρξει εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης.  Έχουμε πλέον αλλαγή καθεστώτος στην αγορά πετρελαίου.

Αν  η φυσική αγορά  προέβλεψε την αποτυχία των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στο Αφγανιστάν και η χρηματοοικονομική αγορά απέτυχε, ίσως θα έπρεπε να σκεφθούμε κάτι ακόμη. Μήπως υποτιμούμε τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών του φυσικού πετρελαίου στον πληθωρισμό μέσω και των ελλείψεων σε είδη, όπως η κηροζίνη που η ΕΕ έχει στρατηγικά αποθέματα ολίγων ημερών, το ήλιο κ.τ.λ.; Ήδη, η SAS ακύρωσε 1000 δρομολόγια τον Απρίλιο και η Ryanair έχει προειδοποιήσει για περικοπές σε δρομολόγια το καλοκαίρι, κάτι που σίγουρα αφορά τουριστικές χώρες όπως η Ελλάδα.