Μετά το Σοκ η… Αποκάλυψη

Χρειάστηκε ένας βίαιος γύρος πτώσης για να αποκαλυφθεί το μέγεθος της κρίσης στις αγορές, με επίκεντρο τις ΗΠΑ. Οι αντιδράσεις της FED και της κυβέρνησης των ΗΠΑ δείχνουν συγκεκαλυμμένο πανικό, ενώ οι δηλώσεις πολλών ειδικών κυριολεκτικά τρομάζουν, γράφει ο Γιώργος Παπανικολάου.

Δημοσιεύθηκε: 23 Ιανουαρίου 2008 - 08:06

του Γιώργου Παπανικολάου

Η απότομη και βίαιη πτώση των αγορών το τελευταίο διάστημα σόκαρε τους επενδυτές. Για τους ”μυημένους”, όμως, από χθες το σοκ μεταβάλλεται σε καθαρό φόβο, κι όχι αδικαιολόγητα.

Την ώρα που οι διάφοροι ”γκουρού” της πλευράς των ταύρων υποστήριζαν για μία ακόμη φορά τη ”συνεχή ανάπτυξη”, παραγνωρίζοντας τις συνέπειες της κρίσης των subprime, ήρθε ένα μπαράζ γεγονότων για να δείξει ότι το σύνηθες επιχείρημα κάθε ανοδικής αγοράς, ότι ”αυτή τη φορά τα πράγματα είναι διαφορετικά”, μάλλον είναι και πάλι έωλο.

Η FED είχε ήδη μειώσει δύο φορές τα επιτόκια και οι αγορές συνέχισαν να πέφτουν. Πρόσφατα η κυβέρνηση Μπους ανακοίνωσε ένα πακέτο μέτρων ”τόνωσης” της οικονομίας, αλλά οι αγορές το αγνόησαν επιδεικτικά.

Και χθες, με τα futures να δείχνουν ότι η Wall Street θα άνοιγε με μακροβούτι πολλών εκατοντάδων μονάδων, έπειτα από δύο μέρες πτώσης των άλλων χρηματιστηρίων του κόσμου, συνέβησαν τα εξής… τρομακτικά.

H FED ανακοίνωσε αιφνιδιαστική μείωση των επιτοκίων κατά 0,75%, ήτοι το έκανε 8 μέρες πριν από την προκαθορισμένη συνεδρίαση (κάτι που έχει να συμβεί από την 11η Σεπτεμβρίου του 2001) και κατά ποσοστό δεν είχε προηγούμενο για περισσότερα από 20 χρόνια!

Κι όμως, το μόνο που κατάφεραν οι αγορές μετοχών των ΗΠΑ ήταν να περιορίσουν τις απώλειές τους, παρότι μάλιστα προεξοφλούν και ΝΕΑ μείωση επιτοκίων (μάλλον της τάξεως του 0,50%) σε περίπου μία εβδομάδα, στην κανονική πλέον συνεδρίαση της FED.

Σα να μην έφταναν δε όλα αυτά, ο ίδιος ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών βγήκε χθες στην τηλεόραση για να διαβεβαιώσει ότι σε συνεργασία με τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων θα εκπονήσουν ένα πρόγραμμα ενίσχυσης της αμερικανικής οικονομίας αντάξιο του μεγέθους της.

Δικαιολόγησε δε την άμεση τηλεοπτική παρέμβασή του λέγοντας: ”Επειδή αυτά τα πράγματα χρειάζονται χρόνο για να θεσμοθετηθούν, θέλω να ξέρουν από τώρα οι πολίτες σε ποια κατεύθυνση κινούμαστε”.

Για όποιον δεν το κατάλαβε ακόμη, η αμερικανική οικονομία είναι ”σε μια μάλλον θλιβερή κατάσταση”. Κι αυτό δεν το λέει ο υπογράφων, τo είπε χθες ο κ. Bill Gross, o παγκοσμίως γνωστός διαχειριστής ομολόγων της Pimco!

O βασικός δείκτης του NASDAQ σύμφωνα με το Bloomberg είναι από χθες ο πρώτος αμερικανικός δείκτης που με βάση τη χθεσινή πτώση βρίσκεται πλέον ”επίσημα” σε bear market, γράφοντας απώλειες της τάξεως του 20%, με τον Dow και τον S&P να ακολουθούν προς το παρόν κατά πόδας.

Η κορυφή του παγόβουνου

Ωστόσο, ακόμη πιο σημαντικό από την πορεία των δεικτών, ή από τις αντιδράσεις των ιθυνόντων της αμερικανικής οικονομίας, είναι αυτό που Έλληνες και ξένοι διαχειριστές ομολογούν σε ιδιωτικές συνομιλίες: Πως ακόμη και υψηλά ιστάμενοι ομόλογοί τους –άνθρωποι στις παρυφές της αμερικανικής ”ελίτ” των αγορών- ΔΕΝ γνωρίζουν το μέγεθος της ζημιάς από την κρίση στις πιστωτικές αγορές!

Άρα δεν μπορούν ούτε να κάνουν τους υπολογισμούς τους ούτε και να νιώσουν σιγουριά ότι το ”κακό” πέρασε.

Το κακό μάλλον θα συνεχιστεί για αρκετούς μήνες, λένε τώρα άλλωστε και οι πιο αισιόδοξοι.

Υπάρχουν όμως και οι απαισιόδοξοι.

Όπως ο κ. David Tice, διαχειριστής ανεξάρτητου Fund ύψους 1 δισ. δολαρίων, που δήλωσε χθες στο Bloomberg ότι αναμένει πτώση του Dow Jones ”κατά μερικές χιλιάδες μονάδες” (!), προσθέτοντας επιδεικτικά ότι οι μειώσεις επιτοκίων από τη FED δεν μπορούν να θεραπεύσουν την πιστωτική αγορά, διότι ο κλάδος των δομημένων προϊόντων της έχει κυριολεκτικά ξεχαρβαλωθεί.

Μαζί του και άλλοι ειδικοί που δηλώνουν ότι η κρίση στα subprimes και στα CDOs είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου.

”Έπειτα από ένα διάστημα παράλογης ευφορίας στην πιστωτική αγορά”, τονίζουν, ”περνάμε στο άλλο άκρο, της απροθυμίας δανεισμού. Και οι μειώσεις επιτοκίων δεν θα παίξουν ρόλο. Όταν μια τράπεζα απορρίπτει την αίτησή σου για ένα δάνειο, δεν έχει καμία σημασία αν το επιτόκιο που θα πλήρωνες είναι 5% ή 6%”.

Η ”θεωρία” του decoupling έπαθε… στραπάτσο

Γίνεται οι ΗΠΑ να υποφέρουν και οι άλλες αγορές να είναι… ”πέρα βρέχει”; Να ένα ερώτημα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αγορά μας. Δυστυχώς, όπως αποδεικνύεται, δεν γίνεται. Παρά τα όσα έλεγαν προσφάτως οι οπαδοί της θεωρίας του ”decoupling”, δηλαδή της αποσύνδεσης των άλλων αγορών από την αμερικανική.

Χθες η ένδειξη και μόνο ότι μπορεί να έχουμε ανοδικό κλείσιμο πέρα από τον Ατλαντικό ήταν αρκετή για να δώσει κέρδη στις ευρωπαϊκές αγορές, που έως λίγη ώρα πριν υπέφεραν.

Την προηγούμενη μέρα δε (αλλά και το πρωί της χθεσινής) οι… αρκούδες δάγκωναν γερά τις αγορές ανά τον κόσμο, προξενώντας απώλειες που είχαμε πολύ καιρό να δούμε. Η αγορά των subprime ήταν πολύ γλυκιά για να μην πάρουν οι Ευρωπαίοι αλλά και οι έξυπνοι Ασιάτες την μπουκιά τους.

Και οι καθησυχαστικές δηλώσεις από ιθύνοντες της Ευρωπαϊκής Ένωσης απλώς θυμίζουν τη συγκρατημένη ”αισιοδοξία” των Αμερικανών πριν από λίγους μήνες, όταν προσπαθούσαν να κρύψουν το μέγεθος του προβλήματος.

Οι ακόμη πιο μεγάλες συγκινήσεις, όμως, αν η κατάσταση δεν σταθεροποιηθεί, θα παρουσιαστούν ως συνήθως στις αναδυόμενες, κυρίως δε σε εκείνες που ως τώρα γνώρισαν πολύ μεγάλη άνοδο κι έχουν πληθώρα μετοχών τις οποίες άνετα θα χαρακτηρίζαμε ”φούσκες” εποχής του 1999 σε ό,τι αφορά το ύψος των αποτιμήσεών τους.

Και τώρα τι γίνεται;

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ (και πρώην ισχυρός ανήρ της Goldman Sachs) κ. Hank Paulson τα είπε όλα -χθες κι αυτός- με μία φράση: ”Μας πιέζει ο χρόνος. Ο πρόεδρος είναι έτοιμος να προωθήσει ένα πακέτο οικονομικής ανάπτυξης που θα έχει δικομματική υποστήριξη”.

Από μόνη της η δήλωση αποκαλύπτει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Και μόνον ο χρόνος θα δείξει αν θα καταφέρουν οι ΗΠΑ να ξεπεράσουν γρήγορα την κρίση.

Ως τότε οι επενδυτές έχουν πλέον κάθε λόγο να αισθάνονται φοβισμένοι. Όσες μειώσεις επιτοκίων κι αν κάνει ο κ. Μπερνάνκε.

Για την ακρίβεια, όσο πιο πολλές κάνει, τόσο το χειρότερο!

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.