Η παγίδα της υπερβολικής ψηφιοποίησης στην εκπαίδευση

Η εμπειρία της Δανίας αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον ρόλο των υπολογιστών στην τάξη, μετά τις χαμηλές επιδόσεις στις εξετάσεις PISA. Πώς η τεχνολογία γύρισε μπούμερανγκ. Γράφει ο Τάκης Μίχας.

Η παγίδα της υπερβολικής ψηφιοποίησης στην εκπαίδευση
  • Του Τάκη Μίχα

Η Δανία είναι δίχως αμφιβολία πρωτοπόρος στον τομέα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όσον αφορά την ψηφιοποίηση. Κάθε μαθητής στην τάξη φέρει τον υπολογιστή του, που είτε είναι δικός του, είτε παρέχεται από το σχολείο. Βιβλία, τετράδια και γραφική ύλη έχουν καταργηθεί.

Κάθε νέος Δανός ξοδεύει ημερησίως 3,2 ώρες σε ψηφιοποιημένα γνωστικά αντικείμενα μέσω υπολογιστή. Από αυτή τη σκοπιά, το σύστημα της Δανίας, με τη μαζική χρήση υπολογιστών, ενσάρκωνε το όραμα κάθε «εκσυγχρονιστή», για τον οποίο η επανάσταση στην παιδεία είναι ταυτόσημη με την ψηφιοποίησή της.

Όπως έλεγε κάποτε υπουργός Παιδείας της ΝΔ: «Φιλελευθερισμός σημαίνει ένας υπολογιστής για κάθε μαθητή». Όμως, αυτές τις ημέρες το όραμα των «εκσυγχρονιστών» φαίνεται να κλονίζεται στη Δανία.

Αποτελέσματα PISA

Η χώρα πάτωσε στις εξετάσεις PISA, ιδιαίτερα στους τομείς της ανάγνωσης, των μαθηματικών και των φυσικών επιστημών. Αυτά τα αποτελέσματα προκάλεσαν μεγάλο προβληματισμό στη χώρα και προσπάθειες να εξηγηθεί το φαινόμενο.

Ευθύς εξαρχής η κυβέρνηση ακολούθησε την πεπατημένη, αποδίδοντας το πρόβλημα στα κινητά τηλέφωνα, που υποτίθεται ότι μονοπωλούν το ενδιαφέρον των μαθητών και αποσπούν την προσοχή τους από τη μελέτη. Όμως πολλοί ερευνητές αμφισβήτησαν αυτή την ερμηνεία, τονίζοντας ότι για τις χαμηλές επιδόσεις των Δανών μαθητών ευθύνεται ολόκληρη η διαδικασία της ψηφιοποίησης και όχι απλώς τα κινητά.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στα εμπειρικά δεδομένα, δηλαδή στο πώς χρησιμοποιούσαν στην πράξη οι μαθητές τους υπολογιστές. Αντί λοιπόν να τους χρησιμοποιούν ως γνωσιολογικά βοηθήματα, τους χρησιμοποιούσαν για να βλέπουν ψυχαγωγικές σελίδες και ιδιαίτερα πορνό.

Καθ' όλη τη διάρκεια του μαθήματος, ο καθηγητής είχε την εντύπωση ότι οι μαθητές ήταν «κολλημένοι» στην οθόνη όντας βαθιά απορροφημένοι από τη μελέτη της διδακτέας ύλης. Αν μάλιστα κάποιος καθηγητής τους ρωτούσε αν χρειάζονταν κάποια βοήθεια, του απαντούσαν αρνητικά για να μπορέσουν να συνεχίσουν να παίζουν στον υπολογιστή τους.

Όπως λέει η ερευνήτρια Dorte Ågård σε συνέντευξή της στο DR: «Υπήρξε καταστροφικό για την εκπαίδευση των μαθητών το ότι ψηφιοποιήσαμε τόσο πολύ. Η Δανία έχει σήμερα ορισμένα από τα πιο ψηφιοποιημένα σχολεία, ενώ βιώνει ταυτόχρονα μια τεράστια πτώση στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Πιστεύω ότι η λιγότερη χρήση υπολογιστών θα βοηθήσει μαθησιακά τους μαθητές».

Πάντως, τις απόψεις των ερευνητών φαίνεται ότι αρχίζει να συμμερίζεται και η κυβέρνηση, η οποία υπόσχεται ότι στο νομοσχέδιο που θα καταθέσει θα αναφέρεται όχι μόνο στο θέμα των κινητών στα σχολεία, αλλά και σε αυτό των υπολογιστών.

Όπως λέει η εκπρόσωπος για θέματα παιδείας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, Matilde Powers: «Υπήρξαμε υπερβολικά ενθουσιώδεις με την τεχνολογία. Οι προθέσεις ήταν καλές όταν εισαγάγαμε περισσότερη τεχνολογία. Όμως παρατραβήξαμε το σχοινί και βλέπουμε σήμερα ότι καταστρέφει την εκπαίδευση των παιδιών και την ικανότητά τους να συγκεντρώνονται».

Η περίπτωση της Δανίας δείχνει ότι η ψηφιοποίηση από μόνη της δεν εγγυάται θετικά αποτελέσματα, όσο ανεπτυγμένη κι αν είναι η τεχνολογία. Οι επιδόσεις του εκπαιδευτικού της συστήματος υπήρξαν αρνητικές παρά το γεγονός ότι η παιδεία είχε πλήρως ψηφιοποιηθεί.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η αντίσταση στην ψηφιοποίηση δεν αντιπροσωπεύει έναν ρομαντικό αναχρονισμό, αλλά μια απόλυτα ρεαλιστική στάση.


Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v
Απόρρητο