Αντίξοες οι συνθήκες για τη νέα κυβέρνηση

Στις ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες που ξεκινά η κυβέρνηση Καραμανλή αναφέρεται ο Αντώνης Κεφαλάς, υποδεινύοντας ως σημεία-”κλειδιά” το κόστος των Ολυμπιακών Αγώνων, σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική έκρηξη, την αναμόρφωση προγραμμάτων που καλύπτουν όλο το φάσμα των κοινωνικών προβλημάτων -από την αλλαγή στην παιδεία μέχρι τη διαχείριση του Γ΄ ΚΠΣ- και τις επιπτώσεις της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύθηκε: 2 Απριλίου 2004 - 14:36

Αντίξοες οι συνθήκες για τη νέα κυβέρνηση

του Αντώνη Κεφαλά *

Η δολοφονία του πνευματικού αρχηγού της Hamas και η αντίδραση των ανά τον κόσμο χρηματιστηριακών αγορών ήρθαν να επιβεβαιώσουν τη θέση της στήλης την περασμένη εβδομάδα, ότι ζούμε πλέον στην ”εποχή της αβεβαιότητας”.

Το απρόβλεπτο θα είναι από εδώ και πέρα ο κανόνας και κανείς δεν μπορεί βέβαια να προετοιμαστεί γι’ αυτό. Μέσα στο πλαίσιο αυτό η Σοφοκλέους συνεχίζει τη δική της συμπεριφορά, με τα δικά της δεδομένα: όπως είναι φυσικό, οι μετοχές του FTSE-20 παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και αυτές του FTSE-80 τη μικρότερη.

Η τάση αυτή δεν θα ήταν παράδοξη αν μπορούσε κάποιος να πειστεί πως οι μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης παρουσιάζουν καλύτερα οικονομικά, χρηματοπιστωτικά και πραγματικά στοιχεία σε σύγκριση μ’ αυτές των δύο άλλων βασικών δεικτών.

Το κακό είναι πως κι αυτό αμφισβητείται πλέον, οπότε η γενικευμένη πτωτική πορεία του Δείκτη έχει τη λογική της. Εξάλλου, τώρα που φαίνεται πως σταμάτησαν και οι έμμεσες παρεμβάσεις, ίσως να αποκατασταθεί σταδιακά και η πραγματική εικόνα του Χ.Α.

Η νέα κυβέρνηση ξεκινά τη θητεία της σε ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Το Κυπριακό μπορεί ίσως να αποδειχθεί το μικρότερο απ’ όλα τα κακά, μπροστά στα τρία τεράστια προβλήματα που οριοθετούν την πορεία της στους αμέσως επόμενους μήνες: το κόστος των Ολυμπιακών Αγώνων, σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική έκρηξη, την αναμόρφωση προγραμμάτων που καλύπτουν όλο το φάσμα των κοινωνικών προβλημάτων -από την αλλαγή στην παιδεία μέχρι τη διαχείριση του Γ΄ ΚΠΣ- και τις επιπτώσεις της τρομοκρατίας.

Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση χορεύει στον ρυθμό της στρατηγικής που έχει σχεδιάσει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, η οποία φαίνεται να στηρίζεται σε τρεις άξονες: στην αποκατάσταση της χαμένης αξιοπιστίας του κράτους, στην εγκαθίδρυση του πολιτικού πολιτισμού στο πολιτικό γίγνεσθαι και στην τόνωση των υγιών στοιχείων της οικονομίας και του επιχειρηματικού κόσμου.

Απώτερος σκοπός είναι η δημιουργία μίας νέας και μόνιμης (μέσα σε ορισμένα χρονικά πλαίσια) εκλογικής πλειοψηφίας, η οποία και θα κρατήσει τη Νέα Δημοκρατία στην εξουσία για τουλάχιστον μία οκταετία και η οποία θα αποτελεί την ”απάντηση” στην πλειοψηφία που είχε βασικά εξασφαλίσει το ΠΑΣΟΚ στην περίοδο 1981-2003.

Στη βάση αυτή είναι γεγονός ότι η κυβέρνηση θα δυσκολευτεί να εξασφαλίσει την υλοποίηση όλων των προεκλογικών υποσχέσεών της, καθώς τα δημοσιονομικά είναι περίπου τιναγμένα στον αέρα και τώρα –σταδιακά- έρχονται στην επιφάνεια όλα τα ψέματα που έλεγε και δημοσίευε η ΕΣΥΕ.

Ωστόσο, η τήρηση των προεκλογικών υποσχέσεων αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής του Κώστα Καραμανλή, ο οποίος προφανώς έχει μελετήσει προσεκτικά ανάλογες κινήσεις τόσο του αείμνηστου θείου του όσο και του Ανδρέα Παπανδρέου. Κινήσεις που πάντως απέδωσαν μακρόχρονα πολιτικά οφέλη.

Το ”περπάτημα” της κυβέρνησης θα είναι, λοιπόν, πάνω στην κόψη του ξυραφιού, καθώς θα προσπαθεί να αντιμετωπίσει δύσκολες επιλογές και αντικρουόμενες τάσεις. Αλλά αν η προσπάθεια αυτή τοποθετηθεί σε μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα και αν γίνει δεκτή η οπτική γωνία της δημιουργίας μιας νέας εκλογικής βάσης, τότε οι θυσίες αξίζουν.

Τα δημοσιονομικά και πάλι

Η απόσταση που χωρίζει την κυβέρνηση από την αξιωματική αντιπολίτευση είναι τεράστια και ως προς τις οικονομικές εκτιμήσεις. Η αναφορά δεν έχει να κάνει με την αμετροεπή και εκτός πραγματικότητας προσπάθεια του Κώστα Σημίτη να παρουσιάσει και πάλι την εικόνα της ισχυρής οικονομίας, μύθος που καθημερινά αποδεικνύεται ολοένα και περισσότερο.

Πολύ απλά -και όχι χωρίς βάση- το ΠΑΣΟΚ εκτιμά πως το κόστος των νέων παροχών φτάνει τα 15 δισ. ευρώ στην τετραετία 2004-2007, ενώ η Νέα Δημοκρατία το τοποθετεί στα μισά περίπου. Όσο, δηλαδή, είναι και το ποσό που ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας υπολογίζει πως μπορεί να ”κερδίσει” από την ταχύτερη ανάπτυξη και τον περιορισμό της σπατάλης.

Τα πρώτα σημάδια της δημοσιονομικής ανισορροπίας έχουν ήδη εμφανιστεί. Κατ’ αρχάς ξεκινούμε από το γεγονός ότι η ανάπτυξη είναι στρεβλή (το σοσιαλιστικό ΠΑΣΟΚ έδωσε γη και ύδωρ στους εργολάβους που άλλοτε θεωρούνταν προπύργιο της Δεξιάς), καθώς αυτή στηρίζεται κυρίως στα δημόσια έργα, τα οποία κατά μεγάλο μέρος αφορούν στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Η ανταγωνιστικότητα μειώνεται, γι’ αυτό και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διατηρείται στα υψηλά επίπεδα του 5,5% έως 6% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Για τους ίδιους λόγους, αν δεν αλλάξει η σημερινή πολιτική η ισχυρή οικονομία του κ. Σημίτη, θα έχει ρυθμό ανάπτυξης γύρω στο 3% το 2005. Ήδη, τόσο το 2003 όσο και το 2004, ο ρυθμός ανάπτυξης που έδινε η ΕΣΥΕ (αλήθεια, γιατί ο διευθυντής της βρίσκεται ακόμη στη θέση του;) -δηλαδή το 4,7% και το 5%- θα είναι μόλις 4,2%. Εξάλλου, η ανεργία δεν έχει ουσιαστικά μειωθεί (και πάλι τα ψέματα της ΕΣΥΕ) και η αντιμετώπιση του προβλήματος που αντιμετωπίζουμε ως χώρα, με ιδιαίτερη αναφορά στους νέους αλλά και στους ανέργους των 50 ετών, θα αποτελέσει βαρόμετρο κοινωνικής ευαισθησίας.

Κατά δεύτερο λόγο, και όπως το είχε προβλέψει η στήλη αυτή, το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης φτάνει το 3% (2,7% έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και βλέπουμε), ενώ το ταμειακό έλλειμμα έχει ξεπεράσει κατά 100% το ύψος που προϋπολόγιζε η προηγούμενη κυβέρνηση. Για το έλλειμμα της Κεντρικής Κυβέρνησης δεν έχουν δοθεί στοιχεία και θα είναι ενδιαφέρον να δει κανείς πώς θα χειριστεί η νέα κυβέρνηση τα ακόλουθα κρίσιμα θέματα:

* Την ”άσπρη τρύπα”, με τα περίφημα ψεύτικα πλεονάσματα των ασφαλιστικών ταμείων.

* Το ενδοκυβερνητικό χρέος, πηγή κρυφών ελλειμμάτων και χρεών.

* Την εγγραφή στον τακτικό προϋπολογισμό των πραγματικών ποσών για τις δαπάνες όπως, π.χ., τα ποσά που απαιτούνται για τα νοσοκομεία.

* Την εγγραφή στο δημόσιο χρέος όλων των κρυφών χρεών που έχουν συσσωρευτεί.

Το δημόσιο χρέος εξακολουθεί την ανοδική πορεία του, σε πείσμα όλων των εξωπραγματικών αισιόδοξων προβλέψεων που συνεχώς ενσωμάτωνε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στους προϋπολογισμούς εικονικής πραγματικότητας τους οποίους ετοίμαζε και στα άθλια προγράμματα σταθερότητας και ανάπτυξης που κατέθετε - κυρίως για τα μάτια του κόσμου και των Βρυξελλών. Η μείωσή του στο 90% του ΑΕΠ που είχε προβλεφθεί για το 2001 έχει ”γυρίσει” σε αύξηση στο 102,5% του ΑΕΠ -το ελάχιστο- το 2003.

Τα κρίσιμα σημεία

Κρίσιμος θα είναι ο τρόπος που θα διαχειριστεί η κυβέρνηση τα εξής σημαντικά θέματα, καθώς από εκεί θα κριθεί ως ένα βαθμό η επιτυχία του εγχειρήματος του Κώστα Καραμανλή:

1. Τις μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής που ”κάθονται” στα διάφορα συρτάρια και γραφεία κρατικών και δικαστικών λειτουργών.

2. Τις παρεμβάσεις της ΔΕΚΑ.

3. Τις συμπεριφορές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

4. Τα παιγνίδια που έγιναν –μέχρι και πολύ πρόσφατα- στο Χ.Α.

5. Την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και την τόνωση του ανταγωνισμού. Μέσα στο πλαίσιο αυτό η διατήρηση των αγορανομικών παρεμβάσεων θα πρέπει να θεωρείται απαράδεκτη.

6. Την εξυγίανση δημοσίων επιχειρήσεων όπως ο ΟΣΕ, τα ΗΛΠΑΠ, η Ολυμπιακή και γενικά όλου του τομέα των μεταφορών, που κυριολεκτικά ”τρώει” δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο χωρίς να προσφέρει καμία αξιόλογη υπηρεσία.

7. Το σύνολο του κυκλώματος των αμυντικών δαπανών, καθώς στον τομέα αυτόν έχουν δημιουργηθεί -χωρίς να εδράζονται σε ρεαλιστικό αμυντικό δόγμα- τεράστια χρέη και καθώς από εκεί μπορούν να εξοικονομηθούν μερικά δισεκατομμύρια ευρώ.

* Αναδημοσίευση από το φύλλο 314 της εφημερίδας ”Μέτοχος & Επενδύσεις”, της 26ης Μαρτίου 2004.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.