Δ. Τζάνας: ”Επί ξυρού ακμής το ΧΑΑ”

Σκιαγραφώντας το δυσμενές διεθνές περιβάλλον και αποτιμώντας τα πεπραγμένα της Σοφοκλέους μετά την αναβάθμισή της, ο Δ. Τζάνας, μέλος του Δ.Σ. και σύμβουλος επενδύσεων της Ωμέγα ΑΧΕΠΕΥ, συνιστά τοποθετήσεις σε επιλεγμένους τίτλους με προσεκτικές κινήσεις και με υιοθέτηση αντίληψης μαραθωνοδρόμου για δικαίωση των προσδοκιών.

Δημοσιεύθηκε: 21 Ιουνίου 2002 - 09:27

του Δημήτρη Τζάνα,

μέλους του Δ.Σ. και σύμβουλου επενδύσεων της Ωμέγα ΑΧΕΠΕΥ

Η ολοκλήρωση του πρώτου εξαμήνου του 2002 για τη Σοφοκλέους οδηγεί σε δύο βασικές στατιστικές διαπιστώσεις: υποχώρηση του Γενικού Δείκτη κατά 15% σε σχέση με τη αρχή του έτους και 30% σε σχέση με τη συμβατική ημερομηνία αναβάθμισης της ελληνικής αγοράς στις ανεπτυγμένες αγορές.

Οι ίδιες υποχωρήσεις για τους επί μέρους δείκτες καταγράφουν μεγαλύτερες μεταβολές, αποκαλύπτοντας τη δραματική μείωση της αξίας των μετοχικών χαρτοφυλακίων των ελλήνων επενδυτών.

Παράλληλα, ο μέσος ημερήσιος τζίρος του 2002, 110 εκ. ευρώ περίπου, υστερεί κατά 31% έναντι του ήδη υποτονικού δεύτερου εξαμήνου του 2001, προκαλώντας σοβαρότατα προβλήματα στο σύνολο των διαμεσολαβητών (ΑΧΕΠΕΥ και ΕΛΔΕ).

Δεν θα ήταν υπερβολή αν η 31η Μαΐου 2001 χαρακτηριζόταν ως αποφράδα ημέρα, καθώς η αποχώρηση της Σοφοκλέους από τις αναδυόμενες αγορές επέφερε αρνητικά αποτελέσματα, αφού τα κεφάλαια που εξέρευσαν από την ελληνική αγορά δεν αντικαταστάθηκαν σε επαρκή βαθμό από νέα.

Έτσι, η σύγκριση του ελληνικού χρηματιστηρίου με τα ανεπτυγμένα, ιδιαίτερα μετά την επίσημη καθιέρωση του ευρώ από 1/1/2002, είναι συντριπτική σε βάρος των ελληνικών μετοχών με βάση ποιοτικά όσο και ποιοτικά κριτήρια.

Δυστυχώς, θεωρήσαμε ότι αυτή η σύγκριση θα ήταν επιεικής για τα ελληνικά blue chips, τουλάχιστον, λόγω των αναμενόμενων υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας, ώστε να αντισταθμισθεί το μικρό ειδικό βάρος της Σοφοκλέους στις ώριμες αγορές.

Όμως, η διεθνής ύφεση, η 11η Σεπτεμβρίου και η ατολμία της ελληνικής κυβέρνησης στην προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών, συνέβαλλαν στην ουσιαστική αγνόηση της Σοφοκλέους, το βάρος της οποίας είναι πρακτικά αμελητέο για τις αποδόσεις των διεθνών funds.

Έτσι, το πρώτο εξάμηνο ενός έτους, που από την αρχή ήταν ”χαμηλών προσδοκιών”, έχει ήδη μετεξελιχθεί σε κλίμα αρνητικών προσδοκιών. Σε αυτό συνέβαλε η υποχώρηση των κερδών για το πρώτο τρίμηνο με επικεφαλής τις τράπεζες, ενώ η ύπαρξη μιας ομάδας μερικών δεκάδων εταιρειών με ανοδική πορεία δεν αρκεί για να μεταστρέψει την αρνητική ψυχολογία.

Παράλληλα, στις ενδογενείς παθογένειες της ελληνικής αγοράς προστέθηκε η δραματική μείωση του βαθμού εμπιστοσύνης της κορυφαίας αγοράς του πλανήτη, της αμερικανικής αγοράς, καθώς η ”Ερνονίτιδα” μεταδόθηκε σαν ιός αποκαλύπτοντας καθημερινά περιπτώσεις λογιστικών αλχημειών και λοιπών παράνομων πρακτικών.

Έτσι, γίνεται σαφές ότι οι χρηματιστηριακές υπερβολές που έλαβαν χώρα τη διετία 1999-2000 σε όλα σχεδόν τα χρηματιστήρια του κόσμου οδήγησαν παντού σε συμπεριφορές επενδυτών, διοικήσεων εταιρειών, ελεγκτικών εταιρειών, διαμεσολαβητών, οικονομικών εντύπων, επενδυτικών τραπεζών, κυβερνήσεων και αρχών που υπαγορεύθηκαν από τον κερδοσκοπικό πυρετό και την εκδήλωση ακραίων μορφών απληστίας.

Από την άλλη πλευρά, οι επενδυτές κατέγραψαν μεγάλες απώλειες αντιλαμβανόμενοι στην πράξη τον υψηλό επενδυτικό κίνδυνο που συνεπάγεται η τοποθέτηση διαθεσίμων στα χρηματιστήρια με ”έξυπνες” διαχειριστικές πρακτικές που στοχεύουν σε ”γρήγορες” αποδόσεις.

Το ερώτημα που αιωρείται πλέον σε όλους είναι αν η Σοφοκλέους μπορεί σε εύλογο χρονικό ορίζοντα να αποκτήσει την απαραίτητη αξιοπιστία ώστε να αποτελέσει και πάλι τον πόλο έλξης επενδυτικών κεφαλαίων.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν την κατάταξή της στις ανεπτυγμένες αγορές, είναι αναγκαίο να συντρέξουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:

* Βελτίωση του διεθνούς περιβάλλοντος.

Παρά τις αισιόδοξες προβλέψεις των διεθνών οργανισμών, η παγκόσμια οικονομία διέρχεται περίοδο ύφεσης. Η αμερικανική οικονομία, παραδοσιακή ”λοκομοτίβα”, αδυνατεί να παίξει το ρόλο αυτό πλέον, καθώς οι εγγενείς ανισορροπίες (υπερχρέωση νοικοκυριών, ιλιγγιώδη ελλείμματα εξωτερικών συναλλαγών, υπερτιμημένο δολάριο) πρέπει κάποτε να αντιμετωπισθούν.

Επί πλέον, η κρίση αξιοπιστίας έφτασε και στη Wall Street, ενώ η αναζωπύρωση κλίματος ”επικείμενου” τρομοκρατικού χτυπήματος προκαλεί μόνιμη ανησυχία στις αγορές. Έτσι, είναι ενδεχόμενο να χρειασθεί αρκετός χρόνος για να εξομαλυνθεί τόσο το μακροοικονομικό περιβάλλον όσο και οι κεφαλαιαγορές των ΗΠΑ.

Στην Ευρώπη, οι άκαμπτες δομές των αγορών δεν επιτρέπουν ιδιαίτερη αισιοδοξία για επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης. Ίσως αυτή προέλθει από την Ασία καθώς οι ψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της Κίνας και η ανάκαμψη της Ιαπωνίας μπορούν να τονώσουν τις συνθήκες ζήτησης.

Ωστόσο, η ελληνική οικονομία διατηρεί τη δυναμική της καθώς τα έργα υποδομής, οι πόροι του Γ’ΚΠΣ, οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 και η προσδοκία επέκτασης εταιρειών σε Βαλκανικές χώρες μπορούν λειτουργήσουν ευνοϊκά μεσομακροπρόθεσμα.

* Ουσιαστική πρόοδος στις διαρθρωτικές αλλαγές της ελληνικής οικονομίας.

Είναι σαφές ότι έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος με αποτέλεσμα η είσοδος της ελληνικής οικονομίας στην ευρωζώνη να καταδείξει σε όλους το εμφανές έλλειμμα ανταγωνιστικότητας. Έτσι, γίνεται αντιληπτό ότι η μείωση και εκλογίκευση του δημόσιου τομέα, η ευελιξία και απελευθέρωση ζωτικών αγορών και υιοθέτηση της αρχής της αποτελεσματικότητας όλων των οικονομικών μονάδων (δημόσιων και ιδιωτικών), συνιστούν όρους επιβίωσης στο διεθνοποιημένο και ανοικτό περιβάλλον του σύγχρονου κόσμου.

Από την άλλη πλευρά, συνεχίζεται η διαδικασία των μετοχοποιήσεων για λόγους αύξησης των δημοσίων εσόδων με συνέπεια την διαρκή αύξηση της προσφοράς τίτλων στο ΧΑΑ σε περίοδο συνθηκών μικρής ρευστότητας.

* Η Σοφοκλέους.

Πρέπει γρήγορα να ολοκληρώσει τις προϋποθέσεις που θα την καταστήσουν συγκρίσιμη με τις λοιπές ανεπτυγμένες αγορές, ενώ ενδεχόμενη σύναψη στρατηγικής συμμαχίας με μεγάλο διεθνές χρηματιστήριο ή ομάδα χρηματιστηρίων είναι επιθυμητή.

Επομένως, τα θέματα της υιοθέτησης των διεθνών λογιστικών προτύπων, της βελτιωμένης εταιρικής διακυβέρνησης και των θεσμών που αφορούν την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και της αποτελεσματικής προστασίας του επενδυτικού κοινού, είναι επιτακτικό να προωθηθούν.

Λαμβάνοντας δε υπ’ όψιν τη σημασία της μετοχικής κουλτούρας στην προώθηση ποικίλων στόχων (άντληση κεφαλαίων για επενδυτικούς σκοπούς, προώθηση οικονομικής ανάπτυξης, αύξηση δημοσίων εσόδων), χρειάζεται η συστράτευση όλων των φορέων της αγοράς στην προσπάθεια αναβάθμισης της εμπιστοσύνης για τις μετοχικές τοποθετήσεις.

Έτσι, θα αντιστραφεί η αρνητική ψυχολογία της παρούσας κατάστασης που αποτρέπει το επενδυτικό κοινό να διακρίνει ακόμη και τις επενδυτικές ευκαιρίες εταιρειών εξαιρετικά χαμηλού κινδύνου με τρέχουσες μερισματικές αποδόσεις ψηλότερες των ετήσιων εντόκων αποδόσεων.

* Η ενεργοποίηση των διαθεσίμων ασφαλιστικών ταμείων.

Αν και έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικές διαδικασίες, δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος με αποτέλεσμα να παραμένει ανολοκλήρωτος ο χώρος των θεσμικών επενδυτών καθώς λείπουν εκείνοι που λειτουργούν με μακροπρόθεσμο-επενδυτικό σκεπτικό και άρα κατεξοχήν σταθεροποιητικά, ενώ σήμερα κυριαρχούν εκείνοι που λειτουργούν αντιστρόφως.

Είναι φανερό ότι ο χαμηλός βαθμός εμπιστοσύνης συνιστά τον κύριο λόγο απροθυμίας δραστηριοποίησης των διοικήσεων των ταμείων, που ωστόσο πρέπει να ξεπερασθεί καθώς το timing για σταδιακές τοποθετήσεις σε επιλεγμένους τίτλους με ορίζοντα υπερδεκαετή είναι ιδανικό.

Τελικά, πρέπει σήμερα να εξετάζεται το ενδεχόμενο τοποθετήσεων στο Χ.Α.Α.; Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα από όσα προαναφέρθηκαν δεν συντρέχουν και η αρνητική ψυχολογία κυριαρχεί, είναι σκόπιμη η διαμόρφωση σκέψεων για επιλεγμένες και σταδιακές τοποθετήσεις σε μετοχικούς εταιρειών με ευνοϊκά ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα (άριστη διοίκηση, ηγετική θέση στον κλάδο της, υψηλή μερισματική απόδοση, χαμηλός δανεισμός, βάσιμο ”growth story”).

Οι αποτιμήσεις αρκετών τέτοιων εταιρειών είναι ιδιαίτερα ελκυστικές με συνέπεια ο επενδυτικός κίνδυνος απωλειών να είναι χαμηλός, σε αντίθεση με τα μεγάλα περιθώρια καταγραφής υψηλών κερδών εφ’όσον μεταβληθεί το σημερινό αρνητικό κλίμα.

Ωστόσο, η αδυναμία πρόβλεψης του χρόνου βελτίωσης του διεθνούς περιβάλλοντος- κυριότερη προσδιοριστική παράμετρος και για τη Σοφοκλέους- πρέπει να οδηγήσει σε προσεκτικές κινήσεις και στην υιοθέτηση αντίληψης μαραθωνοδρόμου για δικαίωση των προσδοκιών από αυτές.

Στο τέλος-τέλος, οι εναλλακτικές τοποθετήσεις σε τοκοφόρα προϊόντα μονοψήφιων αποδόσεων που δεν καλύπτουν συχνά ούτε τον πληθωρισμό (αρνητική απόδοση), δικαιολογούνται πλέον μόνο με το σκεπτικό της διατήρησης κάποιων διαθεσίμων για λόγους ”ασφαλείας και πρόνοιας”, ενέργεια ωστόσο φυσιολογική στους ταραχώδες και αβέβαιους καιρούς που διανύουμε οπότε ελαχιστοποιείται η διάθεση ανάληψης οποιουδήποτε επενδυτικού κινδύνου.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.