Ο θρίαμβος του κομματικού συμφέροντος

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου μία μόνο φράση αρκεί για να αποκαλύψει ολόκληρη στρατηγική εξουσίας. Και η χθεσινή διαβεβαίωση του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ —ότι όλοι οι βουλευτές θα βρίσκονται στα επόμενα ψηφοδέλτια, καθώς ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας— ήταν μία τέτοια στιγμή.

Όχι γιατί το τεκμήριο αθωότητας δεν αποτελεί θεμελιώδη αρχή του κράτους δικαίου. Αλλά γιατί ο πρωθυπουργός δεν μίλησε χθες ως θεσμικός εγγυητής. Μίλησε ως πολιτικός αρχηγός που γνωρίζει πολύ καλά πώς κερδίζονται οι εκλογές και, κυρίως, πώς διατηρείται αρραγής ένας κομματικός μηχανισμός όταν η φθορά της εξουσίας αρχίζει να γίνεται εμφανής.

Η μάχη των εκλογών δεν δίνεται μόνον στα τηλεοπτικά στούντιο ή στις παρουσιάσεις του επιτελικού κράτους. Δίνεται στην περιφέρεια. Από τους βουλευτές που οργώνουν νομούς, τοπικές κοινωνίες, δημαρχεία, επαγγελματικούς φορείς και κομματικούς μηχανισμούς υπερασπιζόμενοι την κυβέρνηση ακόμη και στις δυσκολότερες στιγμές της.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το γνωρίζει άριστα. Και χθες έκανε ό,τι μπορούσε ώστε να εξασφαλίσει τη συμπόρευση των “στρατιωτών” της παράταξης σε μια περίοδο όπου η κυβερνητική κόπωση δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί πίσω από την επικοινωνιακή διαχείριση.

Το μήνυμα προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα ήταν σαφές: “ιδρώνουμε όλοι μαζί τη φανέλα” και κανείς δεν εγκαταλείπεται πριν από τις εκλογές.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Διότι η πολιτική γραμμή που εφαρμόστηκε στην περίπτωση Τριαντόπουλου —η λογική του “αμέσως στη Δικαιοσύνη”, ώστε να εμφανιστεί η κυβέρνηση ότι δεν καλύπτει πρόσωπα και δεν παρεμβαίνει θεσμικά— δείχνει τώρα να υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη διατήρησης της κομματικής συνοχής.

Διότι όταν το πολιτικό διακύβευμα γίνεται η εκλογική αντοχή της παράταξης, τότε οι θεσμικές ευαισθησίες αποκτούν διαφορετική ερμηνεία.

Ο πρωθυπουργός δεν επέλεξε απλώς να περιμένει την τελική δικαστική κρίση για πρόσωπα που ελέγχονται ή βρίσκονται στο επίκεντρο δημόσιας συζήτησης. Προχώρησε σε μία συνολική πολιτική κάλυψη εκ των προτέρων. Συμπεριέλαβε άπαντες στα επόμενα ψηφοδέλτια — υποδίκους ή μη, ελεγχόμενους ή μη — χωρίς καν να αναμένει εάν σε ορισμένες περιπτώσεις θα ασκηθούν ποινικές διώξεις ή θα προκύψουν νέα στοιχεία.

Το κομματικό συμφέρον προηγήθηκε της πολιτικής ευθύνης.

Κάπως έτσι, η περίφημη “κανονικότητα” της πρώτης περιόδου Μητσοτάκη αρχίζει να αποκαλύπτει τις πραγματικές της αντοχές. Η κυβέρνηση που εξελέγη το 2019 υποσχόμενη τεχνοκρατική επάρκεια, αξιολόγηση, μεταρρυθμίσεις και υπέρβαση των παθογενειών της μεταπολίτευσης, δείχνει σήμερα να επιστρέφει στις πιο κλασικές πρακτικές πολιτικής επιβίωσης.

Η ΝΔ του 2026 μοιάζει ολοένα λιγότερο με το “επιτελικό κράτος” που υποσχέθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης το 2019 και ολοένα περισσότερο με έναν παραδοσιακό κομματικό μηχανισμό διαχείρισης ισορροπιών, εξαρτήσεων και εσωτερικών ανταλλαγμάτων.

Αυτό είναι πλέον και το πραγματικό πρόβλημα του Μεγάρου Μαξίμου. Όχι η αντιπολίτευση. Ούτε οι δημοσκοπικές διαρροές. Είναι η φθορά της ίδιας της εικόνας που επιχείρησε να οικοδομήσει.

Γιατί όταν η πολιτική σταθερότητα εξαρτάται από τη διατήρηση της κομματικής συνοχής με κάθε κόστος, τότε η λογική της λογοδοσίας υποχωρεί αναπόφευκτα μπροστά στη λογική της προστασίας.

Και κάπως έτσι, η “κανονικότητα” καταλήγει να σημαίνει ότι κανείς δεν περισσεύει πριν ανοίξουν οι κάλπες. Το τι θα συμβεί μετά, σε περίπτωση δικαστικών εξελίξεων ή ακόμη και καταδικαστικών αποφάσεων, είναι προφανώς μία άλλη υπόθεση. Διότι προς το παρόν, η πολιτική προτεραιότητα δεν είναι η λογοδοσία αλλά η εκλογική συσπείρωση.

Ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται και η μεγαλύτερη πολιτική ειρωνεία της δεύτερης θητείας Μητσοτάκη: ότι η κυβέρνηση που υποσχέθηκε να αλλάξει το παλιό πολιτικό σύστημα καταλήγει ολοένα και περισσότερο να εξαρτάται από αυτό.