Τραμπ εναντίον Μακρόν στον πόλεμο των ιδεών

Εκατό χρόνια από το τέλος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου δυο οράματα για τον πλανήτη αναδύονται. Η σημερινή κατάσταση, οι συγκρίσεις με τη Σύνοδο των Παρισίων το 1919 και τα διαφορετικά διδάγματα διεθνιστών και εθνικιστών.

Πάνω από εξήντα ηγέτες φιλοξενεί ο Εμμανουέλ Μακρόν στις τελετές για την συμπλήρωση των 100 χρόνων από την λήξη του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου. Ο γάλλος πρόεδρος ωστόσο, όπως σημειώνεται στο σχετικό video, έχει στραμμένο το βλέμμα στο μέλλον. Γι’ αυτό άλλωστε ξεκινά παράλληλα ένα forum ειρήνης με το σλόγκαν «η ειρήνη συνδέεται με την παγκόσμια διακυβέρνηση».

Το μήνυμα πάντως δεν φαίνεται να έχει την αποδοχή του Ντ. Τραμπ που πρόσφατα δήλωσε από το βήμα του ΟΗΕ: «δεν θα παραδώσουμε ποτέ την αμερικανική κυριαρχία σε μια μη εκλεγμένη, ανεξέλεγκτη παγκόσμια γραφειοκρατία».

Μακρόν και Τραμπ αντιπροσωπεύουν δυο διαφορετικές σχολές σκέψης για την διεθνή πολιτική, η οποία συγκρούστηκε πριν από 100 χρόνια στο Παρίσι.

Ο γάλλος πρόεδρος είναι κληρονόμος του πνεύματος υψηλού διεθνισμού του Woodrow Wilson, του αμερικανού προέδρου που μετείχε στην Σύνοδο Ειρήνης του Παρισιού το 1919. Ηταν αυτός που έθεσε 14 σημεία για μια νέα παγκόσμια τάξη και που ήθελε την Κοινωνία των Εθνών.

Αυτά τα σχέδια ωστόσο δεν προχώρησαν. Η Γερουσία των ΗΠΑ αρνήθηκε τη συμμετοχή της χώρας στην Κοινωνία των Εθνών που προχώρησε χωρίς τη συμμετοχή της Αμερικής. Της αντιπολίτευσης ηγήθηκε ο Γερουσιαστής Henry Cabot Lodge που υποστήριξε ότι «πρέπει πρώτα να σκεφτώ την Αμερική» και δήλωσε ότι «ο διεθνισμός είναι για εμένα αποκρουστικός».

Εκατό χρόνια μετά των ΗΠΑ ηγείται πρόεδρος που ακολουθεί την παράδοση του Lodge, προτάσσονται το «Η Αμερική Μπροστά», αποκαλώντας τον εαυτό του εθνικιστή.

Όπως ξέρουμε οι προσπάθειες του 1918-9 για ειρήνευση απέτυχαν και ο πόλεμος επέστρεψε στην Ευρώπη μετά από είκοσι χρόνια. Οι διεθνιστές, όπως ο Μακρόν και οι εθνικιστές, όπως ο Τραμπ έχουν πάρει εντελώς διαφορετικά μαθήματα από αυτή την αποτυχία.

Για τους εθνικιστές η αποτυχία της Κοινωνίας των Εθνών έχει γίνει συνώνυμο της ματαιότητας της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Στη δεκαετία του 1930 ήταν απολύτως ανίκανη να ελέγξει τις φιλοδοξίες της Αυτοκρατορικής Ιαπωνίας, της Ιταλίας του Μουσολίνι και των ναζιστών της Γερμανίας. Στο τέλος χρειάστηκαν οι στρατοί για να σταματήσουν τους δικτάτορες. 

Η θέση των διεθνιστών είναι ότι το πραγματικά σοβαρό λάθος έγινε από τους οπαδούς του Γερουσιαστή Lodge. Σνομπάροντας την Κοινωνία των Εθνών και οπισθοχωρώντας στον «Η Αμερική Πρώτα» απομονωτισμό, οι ΗΠΑ δημιούργησαν τις συνθήκες ώστε να ανθίσει η παγκόσμια αναρχία.


Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus