BlackRock: O διάδοχος του Bernanke πρέπει να είναι "γεράκι"

Σε συνέντευξη τύπου στην Ουάσιγκτον την περασμένη χρονιά, ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον πρόεδρο της Fed, Ben Bernanke, σχετικά με το ρόλο που θα διαδραματίσει σε μια μελλοντική έξοδο της κεντρικής τράπεζας από την εξαιρετικά επεκτατική νομισματική πολιτική που ακολουθεί σήμερα.

Όπως θα περίμενε κανείς, ο κ. Bernanke δεν αποκάλυψε πολλά, αλλά ξεκαθάρισε πως δεν πιστεύει ότι είναι ο μόνος που μπορεί να διαχειριστεί αυτή την έξοδο.

Πράγματι, έχουν εμφανιστεί αρκετοί αξιόπιστοι υποψήφιοι, στην περίπτωση που ο κ. Bernanke αποφασίσει να αποχωρήσει τελικά τον Ιανουάριο.

Ένα πράγμα έχει γίνει ήδη ξεκάθαρο. Όποιος και αν είναι ο επικεφαλής της Fed τα επόμενα χρόνια, θα κριθεί πάνω από όλα για το πόσο αποτελεσματικά θα καταφέρει να επαναφέρει την νομισματική πολιτική σε μια κανονικότητα.

Είναι προφανές ότι η Fed βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αχαρτογράφητα ύδατα. Τα επιτόκια βρίσκονται ουσιαστικά στο μηδέν από το τέλος του 2008. Ο ισολογισμός της κεντρικής τράπεζας έχει τετραπλασιαστεί κατά την ίδια περίοδο, στο ένα πέμπτο του ετήσιου ΑΕΠ.

Οι πολιτικές αυτές ήταν δικαιολογημένες. Ο κ. Bernanke και οι συνάδελφοι του πρέπει να επαινεθούν γιατί κατάφεραν να απομακρύνουν την οικονομία των ΗΠΑ από την άβυσσο και την οδήγησαν σε μια εξαιρετικά ελπιδοφόρα ανάκαμψη. Αλλά δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο, κανένα εγχειρίδιο ή οικονομικό μοντέλο, το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας αξιόπιστος οδηγός για το πώς μπορούν να επιστρέψουν στην κανονικότητα οι νομισματικές συνθήκες.

Η πρόσφατη μεταβλητότητα στις αγορές - με τα επιτόκια του 10ετούς ομολόγου να αυξάνονται περισσότερο από 50 μονάδες βάσης σε ένα μήνα, παρά τη συνέχιση του QE3 – αποτελεί ένα πολύ χρήσιμο παράδειγμα για το πόσο απότομες μπορεί να είναι οι αντιδράσεις της αγοράς στην απόσυρση της νομισματικής τόνωσης.

Ο πρόεδρος θα πρέπει να πλοηγηθεί στα ύδατα αυτά, προστατεύοντας την ανεξαρτησία της Fed και διαφυλάσσοντας την δέσμευση της στην σταθερότητα των τιμών.

Oι νέες αυτές προκλήσεις μπορεί να είναι λιγότερο δραματικές από τα πρόσφατα χρόνια της κρίσης. Ενδεχομένως και ο ρόλος του κεντρικού τραπεζίτη να έχει λιγότερη αίγλη. Αλλά θα είναι εξίσου σημαντικός, εξίσου απαιτητικός πνευματικά, για όποιον τον αναλάβει.

Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια αυξήθηκαν σημαντικά απλά και μόνο όταν οι αξιωματούχοι άρχισαν να συζητούν πιο ανοιχτά τις συνθήκες υπό τις οποίες οι αγορές στοιχείων ενεργητικού δεν θα είναι απαραίτητες. Η απειλή μιας ακόμα μεγαλύτερης ανόδου στις αποδόσεις όταν ξεκινήσει η αλλαγή πολιτικής από τη Fed είναι αισθητή, με τις μνήμες από την πανωλεθρία στην αγορά ομολόγων το 1994 να είναι νωπές.

Αλλά στην πραγματικότητα οι παραλληλισμοί με το 1994 είναι λανθασμένοι, κυρίως λόγω των τεράστιων αλλαγών στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί την πολιτική της η Fed. Αξίζει να θυμηθεί κανείς ότι πριν από δύο δεκαετίας η Fed μόλις είχε αρχίσει να εκδίδει επίσημες ανακοινώσεις όταν άλλαζε τα επιτόκια. Η βελτίωση στην επικοινωνία είναι εκπληκτική, με την FOMC να θέτει ακριβή όρια για το επίπεδο που πρέπει να αγγίξουν οι οικονομικές σταθερές προτού προσαρμόσει την νομισματική πολιτική. Επί της αρχής, αυτό το νέο παράδειγμα διαφάνειας, είναι αρκετό για να μειώσει σημαντικά την πιθανότητα να υπάρξει μια αντίστοιχη έκπληξη σαν και αυτή που χτύπησε πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια τους επενδυτές ομολόγων.

Σε κάθε περίπτωση, είναι αναπόφευκτο να υπάρξουν κακοτοπιές και προκλήσεις στην πορεία, καθώς η νομισματική πολιτική θα οδηγείται σε πιο γνώριμα εδάφη. Οπότε η επιλογή του προέδρου για αυτήν την περίοδο πρέπει να γίνει με τις προκλήσεις αυτές κατά νου. Κατ’ επέκταση δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας επιτυχημένος υποψήφιος.

Πρώτον, ο νέος πρόεδρος θα πρέπει να διαθέτει – ή να αποκτήσει – μια στέρεα γνώση, θεωρητική και πρακτική, για το πώς η επέκταση και η συρρίκνωση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας επηρεάζει την οικονομία. Ερωτήματα σχετικά με το πώς μπορεί να επιτευχθεί το μέγιστο οικονομικό όφελος από τη χρήση του ισολογισμού, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τους σχετικούς κινδύνους, ήταν σχετικά άγνωστα μόλις πριν από πέντε χρόνια.

Τώρα είναι ύψιστης σημασίας. Ευτυχώς, η Fed και γενικότερα η κοινότητα των κεντρικών τραπεζών διαθέτει τώρα περισσότερους αξιωματούχους που έχουν ασχοληθεί με τα ζητήματα αυτά. Επιπλέον, οι μελλοντικές αποφάσεις για το πώς θα συρρικνωθεί ο ισολογισμός, δεν θα χρειαστεί να ληφθούν όσο γρήγορα πάρθηκαν οι αποφάσεις για την επέκταση του. Με άλλα λόγια, ο μελλοντικός πρόεδρος θα έχει κάποιο χρόνο για να συζητήσει και να μάθει.

Το δεύτερο και αντικειμενικά το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του νέου μελλοντικού προέδρου θα πρέπει να είναι η ικανότητα και η αποφασιστικότητα να διαφυλαχθεί η αντι-πληθωριστική αξιοπιστία της Fed. Η αξιοπιστία αυτή, η οποία κερδήθηκε δύσκολα από τον Paul Volcker κατά τη δεκαετία του 1980, επέτρεψε στη Fed να λάβει ριζικά μέτρα τα τελευταία πέντε χρόνια για την τόνωση της οικονομίας, χωρίς να προκαλέσει αναταραχή στα επιτόκια της αγοράς. Η διατήρηση και διαφύλαξη της θα είναι καθοριστική. Περισσότερο από ποτέ, η σταθερότητα των τιμών και οι στέρεα ρυθμισμένες προσδοκίες για την σταθερότητα των τιμών, θα είναι κρίσιμες για την μακροοικονομική σταθερότητα.

Ως εκ τούτου, ο διάδοχος του κ. Bernanke θα πρέπει να διαθέτει πιστοποιητικά ότι θα γίνει ένας κεντρικός τραπεζίτης αφοσιωμένος στη σταθερότητα των τιμών. Όσοι βρίσκονται στις αίθουσες συνεδριάσεων, στις αίθουσες συναλλαγών των χρηματιστηρίων και όσοι εργάζονται στην πραγματική οικονομία, θα πρέπει να είναι βέβαιοι πως ότι και να γίνει η Fed θα διατηρήσει τον πληθωρισμό χαμηλά και σταθερό.

Η αξιοπιστία αυτή επέτρεψε στη Fed να είναι πιο επιθετική κατά την αντιμετώπιση της κρίσης και θα κάνει το έργο της εξόδου από την έκτακτη νομισματική πολιτική πιο εύκολο και λιγότερο ριψοκίνδυνο.

*O Philipp Hilderbrand είναι αντιπρόεδρος της BlackRock και μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της εταιρείας. Κατά το παρελθόν υπήρξε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας και το Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. 

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation