Οικονομία εναντίον Fed: Ποιος θα νικήσει;

Για μία ακόμη φορά, οι αγορές θα παρατηρήσουν με μεγάλη προσοχή τα σινιάλα από την επιτροπή ανοιχτών αγορών της κεντρικής τράπεζας Federal Reserve, την FOMC, που ολοκληρώνει σήμερα τη συνεδρίαση καθορισμού της πιστωτικής πολιτικής.

Καθώς έρχεται μετά από ένα δραματικό δίμηνο σκαμπανέβασμα -όπου ο S&P 500 διολίσθησε 6% μεταξύ της 21ης/5 και της 24ης/6, για να κλείσει την περασμένη εβδομάδα σε ρεκόρ-, τα περιθώρια για παρερμηνείες δεν είναι καθόλου ασήμαντα.

Γι' αυτό και παρουσιάζω επτά σημεία τα οποία οι επενδυτές ίσως θέλουν να έχουν κατά νου καθώς πλοηγούν σε μια ακόμα ρευστή φάση πιστωτικής πολιτικής.

Η Fed δεν έχει άλλη επιλογή από το να λειτουργήσει μέσα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές για να πετύχει τους οικονομικούς στόχους που έχει αναλάβει. Η έκτακτη στήριξη των αγορών από την κεντρική τράπεζα είναι ένα μέσο για έναν σκοπό, όχι σκοπός. Και σε έναν κόσμο όπου οι πολωμένες πολιτικές θέσεις επισκιάζουν σχεδόν όλες τις άλλες στρατηγικές, οι υψηλότερες τιμές ενεργητικών είναι ουσιαστικά ο μόνος διαθέσιμος μηχανισμός για την προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.

Η Fed καταφεύγει σε τρία εργαλεία για να προωθήσει την ανάπτυξη μέσω της ευνοϊκής «επιρροής του πλούτου» (wealth effect) και να εμπνεύσει αγοραστικές διαθέσεις. Από τα τρία αυτά εργαλεία -το κατέβασμα των επιτοκίων σε αρνητικά πραγματικά επίπεδα για πολύ μεγάλο διάστημα, τη βαριά δέσμευση για τη μελλοντική πολιτική της και τη διεύρυνση του ισολογισμού της μέσω αγορών χρεογράφων- μόνο τα δύο τελευταία παίζουν αυτήν την περίοδο.

Τα επιτόκια δεν θα μεταβληθούν για αρκετό διάστημα. Η υποτονική ανάπτυξη, ο χαμηλός πληθωρισμός και τα μεγάλα πλεονάσματα στα τραπεζικά αποθέματα αποτρέπουν τη Fed από τις αυξήσεις σε αυτά. Και μολονότι οι αγορές έχουν μια τάση να το ξεχνούν αυτό, η μείωση των επιτοκίων σε μηδενικά επίπεδα επιβάλλει πτωτικές πιέσεις στα επιτόκια της βραχυπρόθεσμης και της μεσοπρόθεσμης αγοράς.

Η δέσμευση για την πολιτική (forward policy guidance) θα εξελιχθεί περισσότερο καθώς οι αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας πειραματίζονται στην προσπάθεια να συνδέσουν καλύτερα τις προσδοκίες των αγορών με τους στόχους της στρατηγικής τους. Στην αναζήτηση για καλύτερη «επικοινωνία» η Fed έχει προχωρήσει, αναλαμβάνοντας συγκεκριμένες χρονικές δεσμεύσεις με οικονομικές προϋποθέσεις. Όμως, τα αποτελέσματα εξακολουθούν να απογοητεύουν, με μια οικονομία κολλημένη σε παγίδα ρευστότητας, που προβληματίζεται από την ανεπαρκή ζήτηση, τα διαρθρωτικά προβλήματα, τα μεγάλα χρέη που επικρέμανται και τον ελλιπή συντονισμό στη στρατηγική. Επιπλέον, η Fed δεν μπορεί να αγνοήσει τους κινδύνους που εξακολουθούν να απειλούν την Ευρώπη και την επιβράδυνση στις σημαντικές για το σύστημα αναδυόμενες οικονομίες.

Την τάση της να βάλει «καπάκι» στη διεύρυνση του προϋπολογισμού της παρακινούν κι άλλοι παράγοντες πέρα από την αισιόδοξη άποψη για την οικονομία. Αν και αυτό μπορεί να αλλάξει (και υποπτεύομαι ότι θα αλλάξει), υπό τη σκιά των απογοητευτικών εταιρικών αποτελεσμάτων του β΄ τριμήνου και την αργή κίνηση προς το τρίτο τρίμηνο, η Fed παραμένει συγκριτικά αισιόδοξη στις προβλέψεις για την ανάπτυξη το 2013. Ορισμένοι αξιωματούχοι φοβούνται επίσης για τις πιθανές παράπλευρες απώλειες και τις απρόβλεπτες επιπτώσεις από την επιβολή μιας πειραματικής νομισματικής πολιτικής σε μια εξελιγμένη αγορά για τόσο μεγάλο διάστημα.

Ο δρόμος που ανοίγεται είναι γεμάτος προκλήσεις στον σχηματισμό των προσδοκιών. Ειδικά μάλιστα επειδή η φυσική επιθυμία των οικονομολόγων (και των περισσότερων αξιωματούχων της Fed) για μια καλή αποτύπωση της πορείας της νομισματικής πολιτικής -ώστε να ελαχιστοποιηθουν οι κίνδυνοι για άτακτα σοκ- ανταγωνίζεται το γεγονός ότι οι επενδυτές προσπαθούν να προεξοφλήσουν στις τιμές την τελική κατάληξη. Αυτό ήταν σίγουρα ένα από τα μαθήματα της χρηματιστηριακής αναταραχής του Μαΐου-Ιουνίου: καθώς οι επενδυτές έτρεξαν να βγουν, οι αξιωματούχοι της Fed ένιωσαν υποχρεωμένοι να πάρουν πίσω το μήνυμα για το «καπάκι».

Η λειτουργικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών είναι λιγότερο εύρωστη απ' όσο πίστευαν πολλοί. Αυτό ήταν ένα ακόμη μήνυμα από τον Μάιο-Ιούνιο. Οι ξαφνικές πτώσεις των τιμών συνοδεύτηκαν από άβολες μεταβολές στους συσχετισμούς, από περιορισμό της ρευστότητας στις αγορές, μειωμένη δυνατότητα διαμεσολάβησης και από σημαντικές εκροές – κινήσεις που στο σύνολό τους απειλούν να υπονομεύσουν την οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, αν υποθέσουμε ότι ο αξιωματούχος της Fed, Jeremy Stein, έχει δίκιο να ανησυχεί για υπερβολική ευφορία στις αγορές που θα προκαλέσει προβλήματα στη συνέχεια, το αποτέλεσμα του δίμηνου σκαμπανεβάσματος του χρηματιστηρίου θα πρέπει να προκαλεί ανησυχία στην τράπεζα. Οι «ριψοκίνδυνες» αγορές ανέκαμψαν από το ξεπούλημα, όχι όμως και τα «απαλλαγμένα κινδύνου» ενεργητικά.

Με δεδομένο τον μεγάλο βαθμό εξάρτησης των επενδυτών τα τελευταία χρόνια από την έκτακτη στήριξη των κεντρικών τραπεζών, αυτοί οι επτά παράγοντες κάνουν λόγο για προοπτικές τιμών ενεργητικών που, αναπόφευκτα, είναι γεμάτες από απόλυτη αβεβαιότητα (και όχι από τον συνήθη αριθμό από παράγοντες επικινδυνότητας).

Ας ελπίσουμε ότι αυτές εν τέλει θα εκμηδενιστούν από τη σταθερή βελτίωση στις προοπτικές για τα πραγματικά οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη. Αν υπάρξει προσθετική αξία και επικυρωθούν οι τιμές των ριψοκίνδυνων ενεργητικών, θα γίνει επιτέλους δυνατό να φύγει η βοήθεια της Fed, χωρίς συνεχείς αναταράξεις στις αγορές και στην οικονομία.

Ο κίνδυνος είναι να επικρατήσει η «κακή» πλευρά σε αυτόν τον επικό και ιστορικό, όπως θα αποδειχθεί, πόλεμο στρατηγικής. Αντί για αποφασιστική νίκη στα οικονομικά θεμελιώδη μεγέθη, στο τοπίο θα κυριαρχήσουν τα ατελή εργαλεία στρατηγικής της Fed, τα οποία δεν θα αρκούν για να καλύψουν την έλλειψη στήριξης από τους άλλους φορείς πολιτικής. 

*To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation