Ποια γερμανική κυβέρνηση «βολεύει» την ευρωζώνη

Την τελευταία εβδομάδα, κάποιες από τις πιο σημαντικές εφημερίδες της Γερμανίας έχουν σχεδόν σταματήσει να αναφέρονται στην προεκλογική εκστρατεία που διανύει η μεγαλύτερη χώρα της Ευρώπης. Απλά το θέμα είναι πια βαρετό.

Ωστόσο, οι εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου εν τέλει είναι πολύ σημαντικές. Το ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι τόσο ποιος θα είναι ο επόμενος καγκελάριος - αυτό είναι σχεδόν τελειωμένο θέμα. Το σημαντικό ερώτημα είναι αν το νέο γερμανικό κοινοβούλιο θα είναι περισσότερο ή λιγότερο πιθανό να συμφωνήσει σε μέτρα για επίλυση της κρίσης στην ευρωζώνη. Ο πιο σημαντικός παράγοντας που πρέπει να παρακολουθούμε θα είναι το αντιπολιτευόμενο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD). Αναλόγως του αποτελέσματος, μπορεί να αλλάξει τη θέση του, μπορεί και όχι.

Το SPD δεν έχει κερδίσει ψηφοφόρους από την καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ. Ίσως περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Δύσης, έχει αφομοιωθεί στη νεοκλασική επικρατούσα άποψη για την οικονομική πολιτική. Κι αυτό δυσκολεύει την εύρεση επιχειρημάτων για να επιτεθεί στην Α. Μέρκελ.

Κάποιες φορές κατακεραυνώνει την επιβολή λιτότητας στη Νότια Ευρώπη. Άλλες φορές διαμαρτύρεται ότι οι πολιτικές της Α. Μέρκελ είναι πολύ ακριβές. Πιο σημαντικό είναι ότι το SPD έχει υποστηρίξει την καγκελάριο σε όλες τις σημαντικές ψηφοφορίες για την πολιτική στην ευρωζώνη, εξασφαλίζοντας τις ελάχιστες μόνο παραχωρήσεις - η πιο ανόητη των οποίων για τον φόρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, που δύσκολα θα δει το φως της ημέρας με ουσιώδη μορφή.

Εάν και όταν η γηράσκουσα ηγεσία του κόμματος αποσυρθεί ή εξουδετερωθεί λόγω κακών αποτελεσμάτων, μια νέα γενιά ενδεχομένως να προσφέρει διαφορετική προοπτική. Ίσως τότε φτάσουμε σε μια κατάσταση όπου θα προκύψουν αρκετές μέθοδοι επίλυσης της κρίσης στην ευρωζώνη.

Για να γίνει αυτό, το SPD θα πρέπει επίσης να θυμάται κάτι που έχει ξεχάσει από καιρό: Οι μεγάλες οικονομίες δεν μπορούν να λειτουργούν με αυτόματο πιλότο. Πρέπει να γίνονται προσαρμογές, όχι να καθυστερούν. Τα αφόρητα χρέη πρέπει να σβηστούν. Και μια βασική απαίτηση της νομισματικής ένωσης είναι η κατάλληλη τραπεζική ένωση, όχι αυτή που ετοιμάζεται να συμβεί.

Μια πραγματική τραπεζική ενοποίηση είναι εκείνη που έχει ενιαία κεντρική διασφάλιση, όχι εκείνη όπου κάθε χώρα είναι υπεύθυνη για τον δικό της τραπεζικό κλάδο.

Για να γίνουν κάποια από αυτά, ίσως πρέπει απλώς το SPD να επιστρέψει σε πιο ισορροπημένες μακροοικονομικές πολιτικές, όπως εκείνες που υποστήριξε ο Καρλ Σίλερ, πρώην υπουργός Οικονομικών του κόμματος στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές του 1970, ή αργότερα ο Χέλμουτ Σμιτ, όταν ήταν καγκελάριος. Τότε, το σκεπτικό της οικονομικής πολιτικής του SPD ήταν πιο προχωρημένο και πιο εκσυγχρονισμένο από τις σημερινές θέσεις.

Ειδικότερα, αναγνώριζε τις ανάγκες για προγράμματα στήριξης κατά τη διάρκεια των υφέσεων και για τη γενικότερη μακροοικονομική σταθερότητα - σε αντίθεση με τη μονομερή επιβολή της δημοσιονομικής σταθερότητας και της σταθερότητας τιμών. Ο πρώην καγκελάριος υπήρξε ο πιο αποτελεσματικός πολιτικός του κόμματος τα τελευταία 30 χρόνια. Κέρδισε δύο διαδοχικές εκλογές και παραλίγο να κερδίσει μια τρίτη το 2005. Αλλά κληροδότησε στο κόμμα του μια ατζέντα με κλίση προς την προσφορά, η οποία χαρακτηρίστηκε κυρίως από τις εργασιακές μεταρρυθμίσεις του, και το έχει παγιδεύσει έκτοτε.

Όταν ξεπεραστεί αυτή η βαρετή, κατά κοινή ομολογία, εκλογική εκστρατεία, και οι εξεζητημένοι αριθμητικοί συσχετισμοί, είναι πολλά αυτά που παίζονται, αν και αυτό δεν φαίνεται στον πολιτικό διάλογο. Ειδικά η κατάληξη της κρίσης στην ευρωζώνη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εμφάνιση που θα έχει το SPD στην κάλπη.

Ιδού ορισμένα πιθανά σενάρια: Αν η τρέχουσα κεντροδεξιά συνεργασία των Χριστιανοδημοκρατών και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών δεν καταφέρει να εξασφαλίσει την πλειοψηφία, το SPD ίσως καταλήξει να υποχρεωθεί σε ευρεία συνεργασία με την Α. Μέρκελ. Σε αυτήν την περίπτωση, θα υπάρξουν λίγες άμεσες αλλαγές. Οποιαδήποτε συζήτηση για ανανέωση στο κόμμα θα παγώσει. Η Α. Μέρκελ εξημέρωσε το SPD στην τελευταία ευρεία συνεργασία από το 2005 ως το 2009 και αυτό πιθανότατα θα συμβεί ξανά.

Αν το SPD και οι Πράσινοι κερδίσουν τις εκλογές αμέσως, πιθανότατα θα κινηθούν ταχύτερα από τον συνασπισμό Μέρκελ στη διαχείριση της κρίσης, απλώς επειδή θα έχουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του κοινοβουλίου. Δεν περιμένω κάποια θεμελιώδη αλλαγή στρατηγικής σύντομα, αλλά σίγουρα θα υπάρξει αλλαγή στους τόνους. Ούτε μία δημοσκόπηση δεν έχει πλησιάσει σε ένα τέτοιο πιθανό αποτέλεσμα.

Το αποτέλεσμα γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον αν κερδίσει ο σημερινός συνασπισμός - με έναν παράξενο τρόπο. Το κακό είναι πως δεν θα αλλάξουν και πολλά αρχικά. Περιμένω ότι θα έλθουν νέα πακέτα για να δεθούν η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία μέχρι την επόμενη κρίση. Αλλά δεν διαβλέπω κάποια σημαντική ανακούφιση από τα χρέη, που είναι αυτό που πρέπει να γίνει για να επιλυθεί η κρίση.

Πιθανή συνεργασία CDU-FDP θα κάνει τα ελάχιστα απαραίτητα για να αποτραπεί μια άμεση διάλυση της ευρωζώνης, αλλά όχι παραπάνω. Αν η Γερμανία πρόκειται να αλλάξει ποτέ τη στάση της, αυτό θα το δούμε να γίνεται πρώτα από τα αριστερά. Και εδώ βρίσκονται τα δυνητικά καλά νέα: το SPD είναι πιθανότερο να ανανεωθεί όταν θα είναι αντιπολίτευση, παρά όταν θα είναι κυβέρνηση.

Όσοι θέλουν τόσο το SPD όσο και μια πιο φωτισμένη στρατηγική επίλυσης της κρίσης δεν είναι σίγουροι για το τι πρέπει να ευχηθούν. Ίσως μια μεγάλη νίκη ή μια μεγάλη ήττα, αλλά σίγουρα όχι το ημισκοτεινό αποτέλεσμα που προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις.

*To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation