Το λυκόφως του Forza Italia;

Ως πρώην ανταποκριτής των FT στην Ρώμη, σπαράζω βλέποντας τον Silvio Berlusconi να μάχεται για να κρατήσει ενωμένο το πολιτικό κίνημα που ίδρυσε πριν 20 χρόνια. Ο δισεκατομμυριούχος Μιλανέζος επιχειρηματίας δεν ασχολήθηκε σοβαρά με την πολιτική του καριέρα παρά το 1993, όταν συνειδητοποίησε ότι αυτός θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσει τα επιχειρηματικά του συμφέροντα. Μάλιστα, ένας από τους στενότερους συνεργάτες του, κάποτε εκμυστηρεύθηκε –αστειευόμενος υποθέτω- ότι αν ο Berlusconi δεν είχε ιδρύσει το Forza Italia, ο αρχηγός και οι υπασπιστές του θα κατέληγαν ή στην φυλακή ή κρεμασμένοι από κάποια γέφυρα.

Μέσα από τις ποικίλες μετεμψυχώσεις του, το Forza Italia ενίοτε χαρακτηρίζεται ως η πιο εκπληκτική μηχανή συγκέντρωσης ψήφων και σύστασης κυβερνήσεων συνεργασίας της Ευρώπης.

Όμως, από τις έξι γενικές εκλογές που έχουν γίνει στην Ιταλία από το 1994 που μπήκε το Forza Italia στον αγώνα, το κίνημα του Berlusconi έχει κερδίσει τρεις κι έχει χάσει τρεις. Σε σύγκριση με ομοϊδεάτες κεντροδεξιούς ηγέτες όπως οι Γερμανοί Helmut Kohl και Angela Merkel, η Margaret Thatcher της Βρετανίας και ο Fredrik Reinfeldt της Σουηδίας, ο Berlusconi δεν έχει θεαματικό εκλογικό παρελθόν. Επιπλέον, τα επιτεύγματά του ως πρωθυπουργού, ειδικά όσον αφορά την επιβολή οικονομικών μεταρρυθμίσεων, την επιβολή του νόμου και την εκπροσώπηση του έθνους με αξιοπρέπεια στην διεθνή σκηνή, είναι ακόμη λιγότερο θεαματικά.

Υπάρχουν δύο παράγοντες –αρνητικοί ο καθένας με τον τρόπο του- που εξηγούν γιατί το Forza Italia, που βουλιάζει προς την αφάνεια στο λυκόφως της εποχής Berlusconi, θα μείνει στην ιστορία ως επιτυχημένη πολιτική δύναμη. Πρώτον, η σύγχρονη ιταλική κεντροαριστερά ποτέ δεν ήταν τόσο αδύναμη και διχασμένη όσο ήταν μετά την είσοδο του Berlusconi στην πολιτική, το 1993-94. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ιταλίας, το μεγαλύτερο της δυτικής Ευρώπης κάποτε, είχε καταρρεύσει με την λήξη του ψυχρού πολέμου.

Ούτε ο Romano Prodi, ούτε κάποιος άλλος πολιτικός μπόρεσαν να ενώσουν τα κομμάτια της αριστεράς –απομεινάρια σκληροπυρηνικών κομμουνιστών, πρώην κομμουνιστές αριστερούς, σοσιαλιστές, σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, ριζοσπάστες και προοδευτικοί πρώην Χριστιανοδημοκράτες- σε μια συμπαγή δύναμη. Ο Berlusconi και το Forza Italia εκμεταλλεύτηκαν πλήρως τις εσωτερικές μάχες της αριστεράς, που παραμένουν σήμερα τόσο έντονες όσο πάντα.

Ο δεύτερος παράγοντας ήταν το γιγάντιο σκάνδαλο πολιτικής διαφθοράς και οι ακόλουθες δίκες, που έπληξαν τους Χριστιανοδημοκράτες της Ιταλίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Η καταστροφή αυτού του ηγεμονικού άλλοτε κόμματος, άφησε ένα κενό στην δεξιά πτέρυγα του ιταλικού πολιτικού φάσματος, το οποίο κάλυψαν ο Berlusconi και το Forza Italia. Θα πρέπει όμως να μην ξεχνάμε ότι, προκειμένου να χτίσει μια εκλογική πλειοψηφία στο σύνολο του έθνους, χρειάστηκε την στήριξη του λαϊκιστικού, αντι-μεταναστευτικού κόμματος της Λίγγας του Βορρά στον Βορρά και την Εθνική Συμμαχία, εθνιστικιστικό κόμμα με νεοναζιστικές ρίζες, στον Νότο.

Οι κεντροδεξιοί πολιτικοί στην υπόλοιπη Ευρώπη ονειρεύονται ένα σύγχρονο, υπεύθυνο, φιλο-μεταρρυθμιστικό κόμμα που αναδύεται στην Ιταλία για να αντικαταστήσει το Forza Italia και να λήξει τις ντροπές της εποχής Berlusconi. Όμως η εκλογική γεωγραφία της Ιταλίας είναι τέτοια, που οποιαδήποτε κεντροδεξιά δύναμη θα πρέπει να κάνει ότι έκανε ο Berlusconi και να δώσει σημασία τόσο στην εικονοκλαστική δύναμη της Λίγγας του Βορρά, όσο και την κρατική πελατειακή σχέση που χαρακτηρίζει τον Νότο. Δεν θα είναι επαρκής ώστε να ξαναδημιουργήσει την παλιά Χριστιανική Δημοκρατία.

Οσο για τον Berlusconi, οι αναμνήσεις μου γυρίζουν σε εκείνη την θριαμβευτική στιγμή εννέα χρόνια πριν, όταν ζητήθηκε από τον Umberto Scapagnini, τον Σισιλιάνο γιατρό του, να συνοψίσει την κατάσταση της υγείας του πρωθυπουργού. «Α», είπε ο γιατρός, ο Berlusconi μπορεί να είναι στα 68 αλλά αποτελεί «γενετική εξαίρεση» είναι «τεχνικώς σχεδόν αθάνατος» και ευλογημένος με την «νοητική και σεξουαλική δραστηριότητα ενός 50χρονου».

Σε αυτό το τελευταίο σημείο, η διάγνωση του Scapagnini αποδείχθηκε επανειλημμένα ορθή. Αλλά το αν θα σώσει το Forza Italia, είναι άλλο θέμα.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation