Η Γερμανία χρειάζεται... άνοιγμα επαγγελμάτων

Πριν από μόλις 10 χρόνια, η Γερμανία χαρακτηριζόταν ο μεγάλος ασθενής της Ευρώπης. Τώρα όμως, άπαντες θαυμάζουν τη γερμανική οικονομία για την ισχύ της. Παρ' όλα αυτά, η ρύθμιση σημαντικών εγχώριων κλάδων λειτουργεί περιοριστικά.

Δικηγόροι και νομικοί σύμβουλοι απολαμβάνουν, βάσει νόμου, ειδικά προνόμια. Τα φαρμακεία και ο κλάδος υγείας σε γενικές γραμμές δεν έχουν υποστεί μεταρρυθμίσεις. Οι έμποροι πρέπει να είναι μέλη συγκεκριμένων οργανισμών, γεγονός που ενδέχεται να λειτουργεί ως εμπόδιο στο εμπόριο. Γενικότερα για τις επιχειρήσεις, το σύστημα αδειοδότησης είναι επιβαρυντικό και εμποδίζει την επιχειρηματικότητα και στον κλάδο των υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ από το 2008, η Γερμανία βρίσκεται μόλις στη 18η θέση -πίσω από τη Γαλλία και την Ισπανία- σε όρους διευκόλυνσης της επιχειρηματικότητας. Η προηγούμενη κυβέρνηση προχώρησε σε ελάχιστες μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν αυτήν την εικόνα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα οικονομικό μοντέλο όπου δεν αυξάνεται σχεδόν καθόλου η σημασία του κλάδου υπηρεσιών. Το μερίδιό του στη συνολική οικονομία παραμένει στο 68% από το 1995, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε αντίθεση με την ενίσχυση της σημασίας του, η οποία καταγράφεται στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στην Ιαπωνία, στις ΗΠΑ και στη Βρετανία.

Αυτή η αποτυχία εμποδίζει την απόδοση της γερμανικής οικονομίας. Εμπειρικά στοιχεία δείχνουν ότι οι μεταρρυθμίσεις για την κατάργηση των εμποδίων εισόδου σε έναν κλάδο και την ενίσχυση του ανταγωνισμού όχι μόνο θα βελτιώσουν την παραγωγικότητα, αλλά θα οδηγήσουν επίσης και σε αύξηση των επενδύσεων. Η μείωση των ειδικών δικαιωμάτων που αυτήν τη στιγμή προσφέρονται με τη ρύθμιση του γερμανικού κλάδου υπηρεσιών θα μπορούσε κατά συνέπεια να αυξήσει σημαντικά το ΑΕΠ.

Οι νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες θα πυροδοτήσουν επενδύσεις στον κλάδο και θα προσφέρουν νέες ευκαιρίες για την αύξηση της απασχόλησης. Έτσι, ο γερμανικός εγχώριος κλάδος θα μπορέσει να γίνει πιο ελκυστικός και πιθανότατα με υψηλότερους μισθούς λόγω της αυξημένης παραγωγικότητας.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα μπορέσουν επίσης να βελτιώσουν την ποιότητα των γερμανικών εξαγωγών. Ο μεταποιητικός κλάδος εξαρτάται από την πρόβλεψη για αποτελεσματικότητα κόστους και λύσεων καινοτομίας από τον κλάδο υπηρεσιών. Το πιθανότερο αποτέλεσμα από μία τέτοια προσπάθεια απελευθέρωσης, λοιπόν, θα ήταν η συνολική ενίσχυση της οικονομίας της χώρας.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα βοηθήσουν και την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων και των καταπονημένων χωρών του Νότου. Πρώτον, με το άνοιγμα του κλάδου υπηρεσιών θα αυξηθεί η ζήτηση για εργαζόμενους σε αυτόν. Οι εργαζόμενοι με τα λιγότερα προσόντα θα μετακινηθούν από το μεταποιητικό κλάδο στον κλάδο υπηρεσιών. Ο γερμανικός κλάδος εξαγωγών θα αναγκαστεί να ανέβει στην αλυσίδα της προστιθέμενης αξίας, ενώ οι εργασίες που απαιτούν ελάχιστα προσόντα θα μπορούσαν να γίνουν μέσω outscourcing. Αυτό θα ανοίξει ευκαιρίες στον κλάδο μεταποίησης άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου συνήθως οι κατασκευαστές καλύπτουν τμήματα χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας από ό,τι οι Γερμανοί μεταποιητές.

Δεύτερον, η απελευθέρωση θα αυξήσει τη ζήτηση για εργασία μεταναστών, εξέλιξη που αφενός θα στηρίξει τη γερμανική ανάπτυξη, αφετέρου θα μειώσει την ανεργία σε άλλες χώρες.

Τρίτον, η αύξηση των επενδύσεων θα οδηγήσει σε βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης και σε άνοδο της ζήτησης. Το πιθανότερο είναι πως θα ακολουθήσει μείωση των αποταμιεύσεων και αύξηση της κατανάλωσης, λόγω των βελτιωμένων προοπτικών ανάπτυξης. Αυτό με τη σειρά του θα συνεισφέρει στην προσαρμογή των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών στην ευρωζώνη. Τελικά, τα κέρδη αποδοτικότητας της Γερμανίας θα πυροδοτήσουν διαρθρωτικές αλλαγές και σε άλλες χώρες.

Κατά τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης στη χώρα, δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία να συμφωνηθεί μία ατζέντα πιο φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων. Θα πρέπει να ιδρυθεί ένα νέο συμβουλευτικό σώμα που θα επωμιστεί το καθήκον αναθεώρησης των ρυθμίσεων που ισχύουν και όποιων άλλων εμποδίων παρεμβάλλονται στην ανάπτυξη και περιορίζουν τις γερμανικές επιχειρήσεις - αν και το σώμα αυτό δεν θα πρέπει να αγνοήσει τις εύλογες ανησυχίες ως προς την ποιότητα των προϊόντων και την προστασία των καταναλωτών.

Αυτή η ατζέντα των μεταρρυθμίσεων από την πλευρά της προσφοράς θα πρέπει να συνοδευτεί από αύξηση των δημοσίων επενδύσεων που θα ενισχύσει τη ζήτηση και θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της ύφεσης στην ευρωζώνη.

Το φιλελεύθερο κόμμα που συμμετείχε στην προηγούμενη κυβέρνηση της Γερμανίας -οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες- απέτρεψε τις μεγαλεπήβολες μεταρρυθμίσεις, όπως εκείνη για τον κλάδο υγείας και την υποχρεωτική συμμετοχή στο εμπορικό επιμελητήριο. Η απουσία τους από τη νέα κυβέρνηση θα πρέπει να μετατραπεί σε ευκαιρία για περισσότερες μεταρρυθμίσεις στη Γερμανία. Αυτό θα είναι θετικό για τη Γερμανία, αλλά και για την Ευρώπη.

*Ο Guntram Wolff είναι διευθυντής του ευρωπαϊκού οικονομικού ινστιτούτου Bruegel.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation