Η ελληνική ναυτιλία χαράζει χρηματιστηριακή ρότα

Ακούγοντας τον Ν. Τσάκο να μιλάει για τη γιαγιά του, αντιλαμβάνομαι γιατί οι Έλληνες κατέχουν τόσο μεγάλο μερίδιο στη ναυτιλία. «Όταν της συστήναμε γιατρό ή δικηγόρο έλεγε: "Α, τον καημένο, δεν μπόρεσε να γίνει καπετάνιος!"».

Δημοσιεύθηκε: 3 Ιουνίου 2008 - 11:00

Robert Wright, Transport Correspondent

Η ελληνική ναυτιλία χαράζει χρηματιστηριακή ρότα

Ακούγοντας τον κ. Νικόλα Τσάκο, έναν από τους κορυφαίους Έλληνες εφοπλιστές, να μιλάει για τη γιαγιά του, αντιλαμβάνεται κανείς γιατί οι συμπατριώτες του κατέχουν τόσο μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας ναυτιλίας.

Ακόμη και ενώ πλησίαζε τον θάνατο σε ηλικία 98 ετών το 2001, θυμάται ο κ. Τσάκος, η Μαρία Τσάκου συνέχιζε να πιστεύει ότι δεν υπάρχει υψηλότερο αξίωμα για έναν άνδρα από τη θέση του καπετάνιου - ένας ρόλος που και στη δική της εποχή ισοδυναμούσε με την κατοχή πλοίου. Η άποψή της καθρεφτίζει το σύστημα αξιών που επικρατούσε όταν η ίδια ήταν παιδί και ζούσε στη Χίο, στις αρχές του περασμένου αιώνα.

«Όταν της συστήναμε κάποιον που ήταν γιατρός ή δικηγόρος έλεγε: "Α, τον καημένο, δεν μπόρεσε να γίνει καπετάνιος!"», θυμάται ο κ. Τσάκος.

Η ιστορία της Μαρίας Τσάκου καταδεικνύει επίσης με πόση ετοιμότητα προσαρμόστηκε η παραδοσιακή κουλτούρα της ελληνικής ναυτιλίας στα κλιμακούμενα μεγέθη και στην περιπλοκότητα του κλάδου.

Όταν η κ. Τσάκου ήταν νεαρή, η οικογένειά της, που είχε πλοία από το 1880, ήταν οικογένεια καπετάνιων που μετέφεραν τα λεμόνια της Χίου και άλλα εμπορεύματα σε όλη τη Μεσόγειο. Το 1970 ο γιος της, κ. Παναγιώτης Τσάκος, ίδρυσε την ιδιωτική εταιρία Tsakos Group, που κατέχει 61 πλοία, κυρίως κοντέιντερ μεταφοράς ξηρού φορτίου όπως σιδηρομετάλλευμα.

Την εποχή που ολοκλήρωνε τον κύκλο της ζωής της, μια άλλη οικογενειακή επιχείρηση, η Tsakos Energy Navigation (Ten), της οποίας διευθύνων σύμβουλος είναι ο κ. Νικόλας Τσάκος, εισαγόταν στο New York Stock Exchange. Η εταιρία, που κατέχει 43 τάνκερ πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραμένει κατά το 30% στα χέρια της οικογένειας.

Αυτό το μοντέλο ημιοικογενειακών - ημιεισηγμένων εταιριών γίνεται όλο και πιο δημοφιλές για τους μεγάλους πλοιοκτήτες, που ξεχωρίζουν μεταξύ των 1.000 και άνω ναυτιλιακών επιχειρήσεων της χώρας.

Ο κ. Γιώργος Οικονόμου, διευθύνων σύμβουλος της DryShips, της μεγαλύτερης εισηγμένης ναυτιλιακής πλοίων ξηρού φορτίου με 38 καράβια, κατέχει επιπλέον 52 δεξαμενόπλοια ξηρού φορτίου και 23 τάνκερ μέσω της ιδιωτικής του εταιρίας Cardiff Marine.

Ο κ. Στέλιος Χατζηιωάννου, ιδρυτής της κορυφαίας εταιρίας φθηνών αεροπορικών εισιτηρίων easyJet, ίδρυσε τη Stelmar, επιχείρηση τάνκερ εισηγμένη στη Νέα Υόρκη, αφού αγόρασε μια ανταγωνιστική επιχείρηση, πριν εισέλθει στις αεροπορικές επιχειρήσεις. Εκείνη την εποχή, ο πατέρας του διατηρούσε την ιδιωτική Troodos Shipping, που είναι από τις ισχυρότερες εταιρίες πετρελαιοφόρων.

Η πρόκληση την οποία αντιμετωπίζουν σήμερα οι Έλληνες πλοιοκτήτες είναι να συνδυάσουν τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από τη χρηματιστηριακή εισαγωγή με την παραδοσιακή ισχύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Κατά τον κ. Ν. Τσάκο, η τάση της χρηματιστηριακής εισαγωγής ξεκίνησε εν μέρει εξαιτίας των πιέσεων, έπειτα από περιβαλλοντικές καταστροφές όπως η πετρελαιοκηλίδα του Exxon Valdez το ’89 στην Αλάσκα, να γίνουν «διαφανείς» οι επιχειρήσεις.

Άρχισε να ενδιαφέρεται για την εισαγωγή κατόπιν της συγγραφής επιθεώρησής του στο City University του Λονδίνου στη δεκαετία του ’80 για τον ρόλο των εισηγμένων εταιριών στα ακίνητα, έναν κλάδο τον οποία θεωρεί «ανάλογο» με τη ναυτιλία.

«Έχω την αίσθηση ότι ο κλάδος πρέπει να ωριμάσει και να εισέλθει στα χρηματιστήρια», δηλώνει ο κ. Τσάκος. Η οικογένειά του πρώτα εισήγαγε την ανενεργή σήμερα Global Ocean Carriers στο American Stock Exchange το 1998 και στη συνέχεια την TEN αρχικά στο Χρηματιστήριο του Όσλο, το 1993.

Ο κ. Γαβριήλ Παναγιωτίδης, πρόεδρος και πλειοψηφικός μέτοχος της Excel Maritime που έχει έδρα στην Αθήνα και είναι εισηγμένη στη Νέα Υόρκη, δηλώνει ότι η εισαγωγή έφερε επιπλέον ταχύτερη και ευκολότερη πρόσβαση στα κεφάλαια, σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους.
«Οι αγορές κεφαλαίου πράγματι προσφέρουν τον κατάλληλο μηχανισμό ώστε να προσελκύονται περισσότερα κεφάλαια», δηλώνει.

Με την εισαγωγή στο χρηματιστήριο διασφαλίζεται επίσης ότι το «όνομα» δεν θα εξαφανιστεί, όπως συνέβη στον Αριστοτέλη Ωνάση και στους υπόλοιπους «χρυσούς Έλληνες» που κυριαρχούσαν στη μεταπολεμική ναυτιλιακή άνθηση, σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Κούστα, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Danaos Corporation, η οποία έχει έδρα στην Αθήνα και είναι εισηγμένη στη Νέα Υόρκη.

«Αν κοιτάξετε τα μεγάλα ονόματα του ’60 -Νιάρχος, Ωνάσης, Λάτσης- όλοι τότε ήταν πραγματικά βασιλιάδες των ωκεανών, αλλά σήμερα η παρουσία τους είναι ελάχιστη ή μηδενική», τονίζει. «Αυτό συμβαίνει γιατί δεν ενδιαφέρθηκε κανένας από τη δεύτερη γενιά».

Πάντως, υπάρχει ανησυχία ότι η ετοιμότητα των Ελλήνων εφοπλιστών να αγοράζουν ή να πωλούν πλοία μέσα σε ασταθείς αγορές θα περιοριστεί εξαιτίας των απαιτήσεων για δημοσιοποιήσεις μεγεθών που προϋποθέτει η χρηματιστηριακή εισαγωγή.

Για τον κ. Νικόλα Τσάκο αυτός είναι ένας πολύ ισχυρός λόγος για να διατηρεί «το ένα πόδι» στον ιδιωτικό χώρο, με τη μορφή της Tsakos Group. Η οικογένεια προσπαθεί επίσης να μη γίνει η TEN αυτό που ο κ. Τσάκος ονομάζει «απρόσωπη επιχείρηση», αλλά παράλληλα να υπακούει στις ρυθμιστικές απαιτήσεις του αμερικανικού χρηματιστηρίου. «Προσπαθούμε να διατηρούμε αυτό το οικογενειακό πνεύμα και την αίσθηση της δυναμικής», τονίζει.

Δεδομένα για την ελληνική ναυτιλία:

- Ποσοστό 15% της παγκόσμιας ποντοπόρου ναυτιλίας ανήκει σε ελληνικά χέρια.
- 261 εκατ. τόνοι DW βρίσκονται υπό ελληνικό έλεγχο με άνοδο 20% από το 2007.
- 4.173 πλοία ανήκουν στην ελληνική ναυτιλία, από 3.699 πέρυσι.

(Πηγή: Lloyds Register-Fairplay)

© The Financial Times Limited 2008. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation