Πεδίο τραπεζικής μάχης η αγορά της Σερβίας

Η Σερβία έχει τεθεί στο επίκεντρο της προσοχής των ελληνικών τραπεζών, στην προσπάθειά τους για καθιέρωση στις ταχύτατα αναπτυσσόμενες αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Kerin Hope, ανταποκρίτρια των Financial Times στην Αθήνα, σε ένα αφιέρωμα στην περιφερειακή δραστηριοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Η στρατηγική και οι επιλογές των Εθνικής, Alpha Bank και Eurobank.

Δημοσιεύθηκε: 27 Ιουνίου 2005 - 11:15

της Kerin Hope

Η Σερβία έχει τεθεί στο επίκεντρο της προσοχής των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες αναζητούν τη σύσταση περιφερειακών franchise στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η επιταχυνόμενη οικονομική ανάπτυξη στην περιφέρεια, η οποία τροφοδοτεί τις καταναλωτικές δαπάνες, καθώς και η προοπτική στενότερης διασύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ”ανοίξει την όρεξη” των ελληνικών τραπεζικών ιδρυμάτων για εξαγορές -παρά τον έντονο ανταγωνισμό από ιταλικές και αυστριακές τράπεζες.

Η ελληνική τραπεζική αγορά απέχει πολύ ακόμη από το να θεωρείται ώριμη, με τον δανεισμό των νοικοκυριών να διαμορφώνεται περίπου στο 40% του ΑΕΠ -λιγότερο από το μισό σε σχέση με τον μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως, καθώς ο ρυθμός της εγχώριας πιστωτικής επέκτασης εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης, οι αναδυόμενες αγορές στη νοτιοανατολική Ευρώπη αντιμετωπίζονται ολοένα και περισσότερο ως ευκαιρίες.

Τα κορυφαία ελληνικά τραπεζικά ιδρύματα ακολούθησαν τους επιχειρηματίες-πελάτες τους σε Βουλγαρία και Ρουμανία στις αρχές της δεκαετίας του ’90, ανοίγοντας αρχικά υποκαταστήματα και μετέπειτα προχωρώντας σε εξαγορές. Ανάλογες επενδύσεις μικρότερης κλίμακας πραγματοποιήθηκαν στην Αλβανία και τη FYROM.

Η Σερβία έχει προσελκύσει περί τα 300 εκ. ευρώ από τις συνολικές επενδύσεις αξίας 750 εκ. ευρώ των ελληνικών τραπεζών στη νοτιοανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με την ελληνική Alpha Bank.

Η Alpha διπλασίασε το δίκτυο καταστημάτων της στην περιφέρεια εφέτος, με την εξαγορά της Jubanka, μιας κρατικής τράπεζας στη Σερβία που διατέθηκε σύμφωνα με το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων της χώρας.

Κατέβαλε 159 εκ. ευρώ για μερίδιο 89% της Jubanka και συμφώνησε να εξαγοράσει το εναπομείναν 11% από τους μικροεπενδυτές. Επίσης, ανέλαβε τη δέσμευση να μην προχωρήσει σε περικοπές στους 1.300 εργαζόμενους στην τράπεζα, για τρία χρόνια.

Η Alpha είχε οδηγήσει την πορεία των ελληνικών τραπεζών στα Βαλκάνια στις αρχές της δεκαετίας του ’90, συστήνοντας τράπεζα στη Ρουμανία σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, αλλά έκτοτε είχε μείνει πίσω στον αγώνα για τη δημιουργία περιφερειακού δικτύου.

Ο Μαρίνος Γιαννόπουλος, γενικός διευθυντής της Alpha, επισημαίνει ότι η στρατηγική της τράπεζας έχει αλλάξει. ”Εξετάζουμε κάθε ευκαιρία στα Βαλκάνια. Σχεδιάζουμε να είμαστε επιθετικοί, τόσο από πλευράς οργανικής ανάπτυξης, όσο και στο κυνήγι των εξαγορών”.

Η Σερβία αναμένεται να καλύψει τάχιστα τη διαφορά της με τις υπόλοιπες βαλκανικές αγορές. Οι τραπεζικές καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 65% πέρυσι, ενώ ο δανεισμός διπλασιάστηκε, αν και από χαμηλό επίπεδο βάσης.

Ο Σπύρος Φιλάρετος, επικεφαλής περιφερειακών δραστηριοτήτων της Alpha, τονίζει: ”Με την Jubanka έχουμε ένα παράθυρο ευκαιριών για τα επόμενα 1-2 χρόνια, προτού ο ανταγωνισμός γίνει πολύ έντονος”.

Ο ισολογισμός της Jubanka είναι καλύτερος από ό,τι φαίνεται, χάρη σε αυτό που ο κ. Φιλάρετος αποκαλεί ”κρυμμένες καταθέσεις”, οι οποίες αντιστοιχούν σε περίπου 250 εκ. ευρώ. Αυτές λαμβάνουν τη μορφή 10ετών ομολόγων που εκδίδονται από τη σερβική κυβέρνηση για να αντικαταστήσουν περίπου 4,5 δισ. ευρώ σε καταθέσεις ξένων νομισμάτων που ”απορροφήθηκαν” από το καθεστώς του Μιλόσεβιτς για να χρηματοδοτήσουν τον πόλεμο στη Βοσνία.

Η EFG Eurobank, η οποία ελέγχεται από τον όμιλο Λάτση, έχει θέσει στόχο την αύξηση της συμβολής των θυγατρικών της στη νοτιοανατολική Ευρώπη, από 5% σε 20% των εσόδων του ομίλου έως το 2009.

Μετά την εξαγορά πριν από δυο χρόνια της Posta Banka, μιας μικρής σερβικής τράπεζας που μετονομάστηκε σε EFG Eurobank Belgrade, η EFG προσπαθεί να επιταχύνει την επέκτασή της με μια ακόμη εξαγορά. Όμως, ενώ φιγουράριζε στις shortlists δύο συμφωνιών ιδιωτικοποιήσεων, τελικά έχασε τα deals. Εν τω μεταξύ, επενδύει 40 εκ. ευρώ στη θυγατρική της στη Σερβία για να αυξήσει το δίκτυό της σε 15 υποκαταστήματα.

”Εξετάζουμε κάθε πιθανότητα. Η Σερβία αναπτύσσεται ταχύτατα και η πολιτική σταθερότητα εμφανίζεται βελτιωμένη. Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα καλύψει τη διαφορά της με τις υπόλοιπες αγορές”, επισημαίνει ο Νίκος Νανόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της EFG.

Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, ο μεγαλύτερος επενδυτής στη βαλκανική περιφέρεια από τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με δίκτυο 230 υποκαταστημάτων, αρχικά στόχευε σε οργανική ανάπτυξη στην αγορά της Σερβίας. Το δίκτυό της αναμένεται να αυξηθεί εφέτος από 15 σε 30 υποκαταστήματα.

Όμως η Εθνική άλλαξε τη στρατηγική της, καθώς ο ανταγωνισμός για μερίδιο αγοράς εντείνεται. ”Το δίκτυό μας αναπτύσσεται”, εξηγεί ο Γιάννης Πεχλιβανίδης, αντιπρόεδρος της Εθνικής. ”Όμως ενδιαφερόμαστε σίγουρα για προσφορές στον επόμενο γύρο τραπεζικών ιδιωτικοποιήσεων”.

*Το παρόν άρθρο είναι μέρος αφιερώματος των Financial Times στην Ελλάδα

© The Financial Times Limited 2005. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation