El-Erian: Ετοιμαστείτε για φθινοπωρινές καταιγίδες

Ο Αύγουστος θεωρείται κατά κανόνα κακός μήνας για μεγάλες αλλαγές στην επενδυτική στρατηγική. Καθώς είναι πάρα πολλοί οι traders που λείπουν λόγω διακοπών και οι αγορές πολύ ρηχές, η ρευστότητα μπορεί να παίξει επικίνδυνα παιχνίδια. Φέτος, όμως, υπάρχουν αρκετοί λόγοι που κάνουν τους επενδυτές να θέλουν να αμφισβητήσουν την επικρατούσα άποψη και να περιμένουν το φθινόπωρο για να ανασυντάξουν τα χαρτοφυλάκιά τους.

Οι επόμενοι μήνες υπόσχονται να είναι ιδιαίτερα περίπλοκοι και ευμετάβλητοι για τις αγορές, καθώς υπάρχει αβεβαιότητα για τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Ιαπωνία και τη Μέση Ανατολή.

Στις ΗΠΑ, η Federal Reserve αναμένεται να σημάνει στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου ότι θέλει να μειώσει το πρόγραμμα έκτακτης στήριξης προς τις αγορές και την οικονομία. Αποφασίζοντας το αν και κατά πόσον θα αλλάξει το πρόγραμμα μηνιαίων αγορών ομολόγων ύψους 85 δισ. δολ. και δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο forward guidance, οι κεντρικοί τραπεζίτες πιθανόν να μας δώσουν και περισσότερες πληροφορίες για την αιτία. Για την ακρίβεια, πληροφορίες σχετικά με τις θετικές αιτίες (επειδή η οικονομία εμφανίζει βιώσιμη βελτίωση) και τις αρνητικές αιτίες (γιατί φοβάται τις παράπλευρες απώλειες και τις αθέλητες επιπτώσεις της παρατεταμένης εξάρτησης από αυτήν την πειραματική στρατηγική).

Οι επιπτώσεις που θα έχουν στην αγορά αυτές οι δύο αιτίες θα είναι αρκετά διαφορετικές, ειδικά για τις αναδυόμενες αγορές. Καθώς ήταν βασικοί λήπτες των σημαντικών ροών ιδιωτικών κεφαλαίων που προκάλεσαν τα προγράμματα της Fed, αυτές οι αγορές χρειάζονται αξιόπιστες ενδείξεις για σταθερές αναπτυξιακές προοπτικές. Αλλιώς η προοπτική και το γεγονός της αποσταθεροποίησης των ροών κεφαλαίου αυξάνουν τον κίνδυνο για εκτροχιασμό της εσωτερικής στρατηγικής και για ανισορροπίες στο μίγμα στρατηγικής - φαινόμενο που εκδηλώνεται ήδη σε ορισμένες χώρες.

Ο Σεπτέμβριος ίσως φέρει επίσης εξελίξεις σχετικά με τον επόμενο διοικητή της Federal Reserve. Ο Ben Bernanke αναμένεται να αποχωρήσει τον Ιανουάριο στην λήξη της 2ης θητείας του και οι αγορές παρακολουθούν στενά τις ενδείξεις για τη συνέχιση ή όχι της στρατηγικής της κεντρικής τράπεζας, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι επενδυτές επαφίενται έντονα στις κινήσεις της Fed για να ξεχωρίσουν τις υψηλότερες τιμές των ενεργητικών από τα υποτονικά θεμελιώδη δεδομένα.

Υπάρχει επίσης και το ζήτημα της μεγάλης πόλωσης στο αμερικανικό Κογκρέσο. Όταν επιστρέψουν από το θερινό διάλειμμα, οι πολιτικοί δεν θα μπορέσουν να αποφύγουν για πολύ δύο σημαντικά νομοθετικά ζητήματα: Το άμεσο που είναι απαραίτητο για να συνεχίσει να λειτουργεί η κυβέρνηση και το άλλο που είναι απαραίτητο για να αποφευχθεί το τεχνικό χρεοστάσιο λίγους μήνες αργότερα. Και στα δύο ζητήματα υπάρχει ήδη μεγάλη πολιτική κινητικότητα.

Μεγάλη αβεβαιότητα εξακολουθεί να επικρατεί και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Με τις γερμανικές εκλογές τον Σεπτέμβριο και πολύ λίγους παράγοντες να θέλουν να υπονομεύσουν την πιθανή επικράτηση της καγκελαρίου Angela Merkel, είναι πολλά τα εθνικά και περιφερειακά ζητήματα που έχουν παγώσει. Οι καλοκαιρινές διακοπές έχουν μειώσει τις διαφωνίες στρατηγικής, με κόστος όμως την υπερφόρτωση της ατζέντας του φθινοπώρου για τους Ευρωπαίους πολιτικούς, που επανειλημμένα έχουν αποδείξει ότι είναι απρόθυμοι να λάβουν μεγάλες αποφάσεις χωρίς την απειλή κάποιας μεγάλης κρίσης.

Η ευρωπαϊκή αβεβαιότητα κουβαλάει περισσότερα ζητήματα από τις συνήθεις συζητήσεις για τα «4 σκέλη» μιας εύρωστης ευρωζώνης - δηλαδή τη συμπλήρωση της νομισματικής ενοποίησης με στενότερη δημοσιονομική, τραπεζική και πολιτική ενοποίηση. Οι αξιωματούχοι έχουν να λάβουν επίσης πολιτικά περίπλοκες αποφάσεις για τρεις ιδιαίτερα ακανθώδεις επιθεωρήσεις προγραμμάτων (Κύπρος, Ελλάδα, Πορτογαλία). Εκεί πρέπει να βρουν τρόπους να αυξήσουν τη χρηματοδότηση και να μειώσουν τα δανειακά βάρη.

Στην Ιαπωνία, οι καθυστερήσεις στην ανακοίνωση του «τρίτου σκέλους στρατηγικής» υπονομεύουν την πιλοτική στρατηγική που εφαρμόζει η Bank of Japan εκ μέρους του πρωθυπουργού Shinzo Abe. Αν κρίνουμε από το πρόσφατο ξεπούλημα στις ιαπωνικές μετοχές και τη συμπεριφορά του γεν, οι αγορές ήδη αντιλαμβάνονται ότι το πολιτικό πείραμα της Ιαπωνίας θα αποτύχει αν τα μέτρα νομισματικής και δημοσιονομικής υποστήριξης δεν συνοδευτούν από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σύντομα.

Δεδομένης εξάλλου της δυσανάλογης ζημίας στις αναδυόμενες αγορές, εκτιμούμε ότι όλα αυτά θα πυροδοτήσουν κάποιες εντάσεις σε πολυεθνικό επίπεδο εν όψει της συνόδου του G20 τον Σεπτέμβριο στη Ρωσία και της φθινοπωρινής συνόδου ΔΝΤ - Παγκόσμιας Τράπεζας στις αρχές Οκτωβρίου στην Ουάσιγκτον.

Και υπάρχει βεβαίως και η Μέση Ανατολή. Οι επιπτώσεις στην περιοχή από τον τραγικό εμφύλιο πόλεμο στη Συρία πολλαπλασιάζονται με τις εξελίξεις στην Αίγυπτο. Και μολονότι η αιγυπτιακή κατάσταση δεν είναι τόσο δραματική όσο της Συρίας, ούτε εκεί υπάρχουν οι θεσμικές και οι πολιτικές συνιστώσες που είναι απαραίτητες για την ταχεία αποκατάσταση της σταθερότητας.

Από όπου και να το κοιτάξεις, μια μακρά λίστα από αβεβαιότητες μαζεύεται καθώς τελειώνει το καλοκαίρι. Και απαρτίζεται από παράγοντες που δεν λύνονται εύκολα με την υποτονική ενδογενή ίαση που βιώνει η παγκόσμια οικονομία και οι οποίοι δείχνουν ότι στις φθινοπωρινές αγορές θα πέσουν πολλές μπόρες μεταβλητότητας.

Ο Mohamed El-Erian είναι chief executive και co-chief investment officer της Pimco.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation