Το αργό πετρέλαιο κατέγραψε άνοδο μετά την ανακοίνωση του Ιράν ότι ορισμένες από τις ενεργειακές του εγκαταστάσεις δέχθηκαν επίθεση, ενώ παράλληλα απείλησε με αντίποινα κατά πετρελαϊκών και αερίων εγκαταστάσεων σε γειτονικές χώρες.
Το Brent εκτινάχθηκε πάνω από τα 108 δολάρια ανά βαρέλι, αφού είχε ήδη ενισχυθεί άνω του 3% την Τρίτη. Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι τμήμα του γιγαντιαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου South Pars επλήγη από αεροπορική επιδρομή, όπως και εγκαταστάσεις της πετρελαϊκής βιομηχανίας στο Asaluyeh.
Ο κυβερνήτης του ενεργειακού και πετροχημικού κόμβου του Ιράν στο Asaluyeh δήλωσε ότι τα πλήγματα στις εγκαταστάσεις του South Pars σημαίνουν ότι «το εκκρεμές του πολέμου έχει μετακινηθεί» προς έναν «πλήρους κλίμακας οικονομικό πόλεμο».
Ο Εσκαντάρ Πασαλάρ καταδίκασε την επίθεση ως «πολιτική αυτοκτονία» από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και δήλωσε ότι σηματοδοτεί μια «νέα φάση των πολεμικών ισορροπιών».
«Η ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή έχει φτάσει στο μηδέν», ανέφερε σε δηλώσεις του στα κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Η κεντρική στρατιωτική διοίκηση του Ιράν δήλωσε ότι μια σφοδρή απάντηση στην επίθεση θα ακολουθήσει σύντομα. Το Ιράν έχει απειλήσει με αντίποινα κατά πετρελαϊκών και αερίων κοιτασμάτων, καθώς και ενεργειακών υποδομών στη Σαουδική Αραβία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Κατάρ.
Από την πλευρά του, το Κατάρ καταδίκασε την επιδρομή που στόχευσε εγκαταστάσεις στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars στο Ιράν, χαρακτηρίζοντάς την «επικίνδυνο» και «ανεύθυνο βήμα εν μέσω της τρέχουσας στρατιωτικής κλιμάκωσης στην περιοχή».
«Η στοχοποίηση ενεργειακών υποδομών συνιστά απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και για τους λαούς της περιοχής και το περιβάλλον της», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος του Κατάρ Ματζίντ αλ-Ανσάρι.
Το South Pars αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο και προέκταση του North Field του Κατάρ. Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, έχει ήδη αναγκαστεί να αναστείλει την παραγωγή του λόγω ιρανικής επίθεσης με drone στην κύρια εγκατάσταση LNG του.
Αύξηση τιμών
Η επίθεση σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές αποτελεί την τελευταία κλιμάκωση σε μια σύγκρουση που διαταράσσει σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Το Brent έχει ενισχυθεί σχεδόν κατά 80% από την αρχή του έτους, ενώ η ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ -από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG- έχει σχεδόν διακοπεί.
Η σύγκρουση έχει εκτοξεύσει τις τιμές ενέργειας, έχει προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων στην Ασία και έχει εντείνει τις ανησυχίες για επιτάχυνση του παγκόσμιου πληθωρισμού. Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου σημείωσαν επίσης άνοδο μετά την επίθεση, σημειώνει το Bloomberg.
«Η άμεση επίπτωση ενός πιθανού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ -κάτι που η αμερικανική διοίκηση ενδέχεται να έχει υποτιμήσει σημαντικά- είναι υψηλότερες τιμές ενέργειας», δήλωσε ο Τάμας Βάργκα, αναλυτής της PVM. «Οι στόχοι των ΗΠΑ στο Ιράν παραμένουν ασαφείς και δεν διαφαίνεται τέλος στη σύγκρουση».
Το Ιράν είχε νωρίτερα επίσης ορκιστεί εκδίκηση για επιθέσεις που οδήγησαν στον θάνατο του επικεφαλής ασφαλείας του, Αλί Λαριτζανί, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τερματίσουν τη σύγκρουση στο εγγύς μέλλον.
Οι χώρες του Κόλπου εξακολουθούν να εφαρμόζουν εναλλακτικές λύσεις για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράκ θα επαναλάβει τις εξαγωγές μέσω αγωγού που συνδέει την ημιαυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν με το τουρκικό λιμάνι Τζεϊχάν στη Μεσόγειο. Ωστόσο, η αναδρομολόγηση αυτή μπορεί να μεταφέρει μόνο ένα κλάσμα της παραγωγής της χώρας, η οποία έχει μειωθεί περίπου στο ένα τρίτο των επιπέδων πριν από τον πόλεμο.
Οι αυξήσεις στις τιμές καυσίμων -με τις τιμές του diesel στις ΗΠΑ να ξεπερνούν τα 5 δολάρια ανά γαλόνι αυτή την εβδομάδα- θα τεθούν υπό στενή παρακολούθηση από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, καθώς καθορίζουν τη νομισματική πολιτική. Αξιωματούχοι της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ συνεδριάζουν αργότερα σήμερα για να αποφασίσουν σχετικά με τα επιτόκια, αν και δεν αναμένεται αλλαγή.
Η προσοχή της αγοράς πετρελαίου παραμένει σταθερά στραμμένη στο σημείο συμφόρησης των Στενών του Ορμούζ. Οι συνθήκες διέλευσης διαμορφώνονται πλέον από πολιτικούς υπολογισμούς, με το Ιράν να επιτρέπει πιθανώς τη διέλευση μόνο σε περιορισμένο αριθμό πλοίων ανάλογα με τις σχέσεις τους, ενώ αποτρέπει ή εμποδίζει τα περισσότερα.
Παρότι οι διακυμάνσεις στις τιμές έχουν εμφανιστεί πιο συγκρατημένες τις τελευταίες ημέρες, άλλοι δείκτες στην αγορά πετρελαίου εξακολουθούν να παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα. Η διαφορά τιμής (discount) του West Texas Intermediate έναντι του Brent διευρύνθηκε σε πάνω από 11 δολάρια την Τετάρτη, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2022. Τα αμερικανικά συμβόλαια αποδυναμώθηκαν εν μέρει λόγω αντισταθμίσεων κινδύνου (hedging) που σχετίζονται με την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων.
«Με δεδομένο ότι δεν διαφαίνεται τέλος στις εχθροπραξίες, οι διακοπές παραγωγής αυξάνονται καθημερινά και τα Στενά είναι τεχνικά κλειστά, εκτιμούμε ότι το Brent θα παραμείνει σε ένα νέο, υψηλότερο εύρος 95–110 δολαρίων», δήλωσε ο Ρόμπερτ Ρένι, επικεφαλής έρευνας εμπορευμάτων της Westpac Banking Corp.
«Σε περίπτωση που δούμε πλήγμα σε μεγάλη μονάδα διύλισης ή επιβεβαίωση περαιτέρω ναρκοθέτησης των Στενών, αναμένουμε ότι αυτό το εύρος θα αυξηθεί επιπλέον κατά 10-20 δολάρια», πρόσθεσε.