Έξι βασικά χαρακτηριστικά - αδυναμίες, τα οποία εμμένουν και δυσχεραίνουν την ανάπτυξη και ποιοτική βελτίωση της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα ανέδειξε μελέτη του ΙΟΒΕ που κοινοποιήθηκε σήμερα στο πλαίσιο εκδήλωσης με θέμα ”Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2005-2006” που διοργανώθηκε σε συνεργασία με τη Λέσχη Επιχειρηματικότητας.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται κάθε χρόνο στο πλαίσιο της διεθνούς έρευνας ”Global Entrepreneurship Monitor” (GEM).

Το βασικό συμπέρασμα της Έκθεσης εστιάστηκε στο γεγονός ότι η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα παρουσίασε το 2005 ποσοτική και ποιοτική βελτίωση, αλλά οι βασικές διαρθρωτικές αδυναμίες που έχουν επισημανθεί και στις προηγούμενες έρευνες παραμένουν.

Αναφέρεται ότι οι αδυναμίες που έχουν εντοπιστεί αφορούν α) στην εκτίμηση ότι σπανίζουν οι επιχειρηματικές ευκαιρίες β) στον προσανατολισμό των νέων εγχειρημάτων προς την τελική κατανάλωση γ) στον κεντρικό ρόλο της οικογένειας στη χρηματοδότηση νέων εγχειρημάτων δ) στον μεγάλο φόβο της αποτυχίας ε) στην αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος και στ) στην αμφίθυμη στάση της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στην επιχειρηματικότητα.

Ωστόσο, αισιοδοξία δημιουργούν ευρήματα της έρευνας όπως: α) το υψηλό ποσοστό ενασχόλησης με κάποιου τύπου επιχειρηματική δραστηριότητα β) το γεγονός ότι η επιχειρηματικότητα ανάγκης μειώνεται σταθερά και γ) τα υψηλά ποσοστά νέων εγχειρημάτων που έχουν ως τελικό πελάτη τον καταναλωτή.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ και όσον αφορά στις διαρθρωτικές αδυναμίες αναφέρθηκε ότι, την ίδια στιγμή που η πλειοψηφία των Ελλήνων επιχειρηματιών δηλώνουν ότι κινητοποιούνται για την εκμετάλλευση μιας ευκαιρίας, δηλώνουν επίσης ότι δεν ”βλέπουν” σημαντικές ευκαιρίες γύρω τους.

Την τελευταία τριετία μάλιστα το ποσοστό εκείνων που απαντούν ότι το επόμενο εξάμηνο θα υπάρξουν καλές ευκαιρίες για την ίδρυση μιας επιχείρησης στην περιοχή τους βαίνει σταθερά μειούμενο.

Επιπλέον, όσον αφορά στον προσανατολισμό των νέων εγχειρημάτων προς την τελική κατανάλωση, σημειώνεται ότι η Ελλάδα καταγράφει σταθερά την τελευταία τριετία το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη νέων εγχειρημάτων που έχουν ως αντικείμενο την παροχή προϊόντων και υπηρεσιών προς τον τελικό καταναλωτή.

Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες που σήμερα ξεκινούν φαίνεται ότι απλώς αναπαράγουν, αντί να μεταβάλλουν, την τομεακή κατανομή της επιχειρηματικότητας στην ελληνική οικονομία.

Επίσης, αναφέρθηκε ότι όπως και σε όλες τις χώρες, το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που απαιτούνται για την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας προέρχεται από την αποταμίευση του ίδιου του επιχειρηματία. Το υπόλοιπο προέρχεται κυρίως από την οικογένειά του, ενώ ένα μικρότερο μέρος από τραπεζικό δανεισμό και κρατικές ενισχύσεις.

Επισημάνθηκε ότι αυτή η οικογενειακή διάσταση της επιχειρηματικής χρηματοδότησης στην Ελλάδα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη στον σχεδιασμό νέων χρηματοδοτικών θεσμών στο πλαίσιο του ΕΠΑΝ ΙΙ.

Αναφέρθηκε ακόμα ότι παρά τη μεγάλη τους αυτοπεποίθηση, οι Έλληνες καταλαμβάνουν την πρώτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη ως προς το φόβο της αποτυχίας και δηλώνουν ότι ο φόβος αυτός θα τους απέτρεπε από το να ξεκινήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η ελληνική ”πρωτιά” στο φόβο της αποτυχίας ενέχει ένα κίνδυνο για την ελληνική οικονομία. Τα νέα εγχειρήματα που αναδύονται να είναι λιγότερο τολμηρά και καινοτόμα, ικανά να ανανεώνουν και να αναβαθμίζουν το παραγωγικό δυναμικό σε σύγκριση με άλλες χώρες.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα αναδεικνύεται και η σχέση του εκπαιδευτικού συστήματος με την επιχειρηματικότητα. Το πρόβλημα, όπως αναφέρθηκε, διαχέεται σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος, εκδηλώνεται όμως ιδιαίτερα στο επίπεδο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, παρά τις βελτιώσεις που υπάρχουν.

Σύμφωνα με την έρευνα, το πρόβλημα παραμένει οξύ και αφορά ουσιαστικά την αυτοκατανόηση του ρόλου του ελληνικού πανεπιστημίου ως μέρους του παραγωγικού συστήματος της χώρας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον προσανατολισμό των σπουδών, τις προσφερόμενες εξειδικεύσεις, τις μεθόδους διδασκαλίας και τις κατευθύνσεις της έρευνας.

Τέλος, το τελευταίο σταθερό χαρακτηριστικό της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα που αναδεικνύεται από τις έρευνες του GEM είναι η αμφίθυμη στάση της ελληνικής κοινωνίας προς την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Οι Έλληνες θεωρούν την επιχειρηματική σταδιοδρομία ως κοινωνικά αποδεκτή επαγγελματική επιλογή, ταυτόχρονα όμως θεωρούν ότι η ελληνική κοινωνία απεχθάνεται μεγάλες διαφορές στα επίπεδα εισοδήματος, ενώ τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ελάχιστα προβάλλουν επιτυχημένες επιχειρηματικές ιστορίες.

Σημειώνεται ότι η εκδήλωση άρχισε με προσφώνηση του Προέδρου του ΙΟΒΕ, κ. Μιχαήλ Κορτέση, και χαιρετισμό του Προέδρου της Λέσχης Επιχειρηματικότητας κ. Δημητρίου Μαύρου.

Στο πάνελ των ομιλητών συμμετείχαν ο Υπουργός Ανάπτυξης κ. Δημήτριος Σιούφας, ο Πρόεδρος της S&B Βιομηχανικά Ορυκτά κ. Οδυσσέας Κυριακόπουλος, ο κ. Γιάννης Καλογήρου, Αναπληρωτής Καθηγητής του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου και ο κ. Κώστας Μητρόπουλος, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Λέσχης Επιχειρηματικότητας.

Τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε συντόνισε ο Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ κ. Τάκης Πολίτης.

Στην προσφώνησή του ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΙΟΒΕ, κ. Μιχαήλ Κορτέσης, τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι η συμμετοχή του ΙΟΒΕ στο διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα GEM, αντανακλά το βαθύ και ουσιαστικό ερευνητικό ενδιαφέρον του Ιδρύματος για το θέμα και στηρίζεται στην πεποίθηση ότι σήμερα, στην εποχή των ανοικτών οικονομιών, της καινοτομίας και των αλλαγών που καλπάζουν, η επιχειρηματικότητα, μαζί με την ανταγωνιστικότητα είναι τα κύρια μέσα για την οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική πρόοδο.

Ανέφερε ακόμα ότι υπάρχουν χαρακτηριστικά-αδυναμίες της επιχειρηματικότητας, τα οποία αναδεικνύονται με την ίδια ένταση κάθε χρόνο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στοχευμένων πολιτικών που μπορεί να γίνουν πιο αποτελεσματικές στο μέλλον.

Μάλιστα ανέφερε χαρακτηριστικά ότι: ”Ο σημαντικότερος παράγων που θα έχει αποφασιστική επίδραση είναι οι ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις σε όλους τους μεγάλους τομείς που καθυστερούμε και η βαθμιαία συμφιλίωση της κοινωνίας με την επιχειρηματικότητα”.