Η Ελληνική κυβέρνηση έχει επιβάλει μια σειρά επώδυνων περικοπών σε μισθούς, συντάξεις και θέσεις εργασίας στον δημόσιο τομέα τα τελευταία τέσσερα χρόνια, λέγοντας πως ήταν απαραίτητες για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσει των διεθνών δανειστών που διέσωσαν τη χώρα. Όμως, όπως αναφέρουν οι New York Times σε άρθρο τους, οι Έλληνες που έχουν πληγεί από τις κινήσεις αυτές, αλλά και τα ελληνικά δικαστήρια, έχουν διαφορετική άποψη.
Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, σταθερά, ομάδες πολιτών –συμπεριλαμβανομένων αστυνομικών, πανεπιστημιακών, εργαζομένων στην καθαριότητα και ακόμα και των ίδιων των δικαστών- προσφεύγουν στα δικαστήρια λέγοντας πως οι περικοπές είναι παράνομες ή αντισυνταγματικές. Και σε πολλές περιπτώσεις τα Ελληνικά δικαστήρια έχουν συμφωνήσει, δημιουργώντας ένα σχεδόν υπαρξιακό ερώτημα για την κυβέρνηση: μπορεί πράγματι να μειώσει το κράτος;
Ο αυξανόμενος αριθμός των αποφάσεων έχει γίνει πλέον σοβαρό εμπόδιο στην ώθηση για λιτότητα του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προειδοποιεί αυτήν την εβδομάδα ότι οι «δυσμενείς δικαστικές αποφάσεις» απειλούν να ανατρέψουν τις μεταρρυθμίσεις της χώρας, που οι πιστωτές της αναμένεται να αρχίσουν να επιθεωρούν τον Ιούλιο.
Καθώς έρχονται σε μια στιγμή που ο Σαμαράς προσπαθεί να πείσει τους πολίτες και τους επενδυτές ότι η Ελλάδα επιτέλους «στρίβει τη γωνία», οι αποφάσεις αυτές απειλούν να ανοίξουν τρύπα στα οικονομικά της κυβέρνησης, σημειώνουν οι New York Times. Εκτός της πιθανότητας να πρέπει να ανατραπούν πολλές από τις απολύσεις στο δημόσιο, η Ελλάδα θα μπορούσε να υποχρεωθεί να καταβάλει αναδρομικά 1 δισ. ευρώ.
Εν τω μεταξύ, η τύπου Δαυίδ και Γολιάθ αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών, τις έχει μετατρέψει σε σύμβολο αντίστασης κατά των μέτρων λιτότητας που ο κ. Σαμαράς επιμένει ότι έχουν σταδιακά επιτρέψει στην Ελλάδα να ανακτήσει τον έλεγχο των οικονομικών της, να επιστρέψει στις αγορές ομολόγων και να εμφανίσει πρωτογενές πλεόνασμα ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ.
Όμως, τα ίδια αυτά μέτρα έχουν περικόψει τα εισοδήματα των Ελλήνων κατά ένα τρίτο, έχουν οδηγήσει την ανεργία στο 27% περίπου και έχουν προκαλέσει τη λαϊκή οργή.
«Ξεκίνησε μια χιονοστιβάδα», σχολιάζει ο Jens Bastian, οικονομικός σύμβουλος και πρώην αξιωματούχος της task force της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα. «Δεν πρόκειται να σταματήσει».
Ήδη, ο αριθμός των προσφυγών κατά των μέτρων λιτότητας της κυβέρνησης αυξάνεται, όπως και οι ζημιές.
Όπως αναφέρουν οι New York Times, τον Ιανουάριο, το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισε ότι οι περικοπές στους μισθούς των αστυνομικών και των στρατιωτικών παραβιάζουν το Σύνταγμα. Τον Φεβρουάριο, το ΣτΕ αποφάσισε ότι η επιβολή φόρου στα επιδόματα των διοικητικών υπαλλήλων των ΑΕΙ και οι περικοπές στις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων είναι παράνομες. Τον ίδιο μήνα, δικαστές του Αρείου Πάγου αποφάνθηκαν ότι ο φόρος ακινήτων που επιβλήθηκε το 2011 ως έκτακτο μέτρο και αργότερα παρατάθηκε, είναι αντισυνταγματικός. Άλλο δικαστήριο απέρριψε τις περικοπές στους μισθούς των γιατρών σε δημόσια νοσοκομεία, των καθηγητών πανεπιστημίου και των δικαστών.
Σε κίνδυνο βρίσκεται και το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων της χώρας. Τον Μάιο, το Συμβούλιο της Επικρατείας μπλοκάρισε την πώληση του πλειοψηφικού ποσοστού του κράτους στην ΕΥΔΑΠ, εκφράζοντας ανησυχίες ότι η ποιότητα του νερού θα μπορούσε να υποβαθμιστεί εάν η εταιρεία περάσει στον έλεγχο ιδιωτών. Η κίνηση δημιούργησε ερωτήματα ως προς το αν η κυβέρνηση μπορεί να πετύχει τον στόχο για πώληση ακινήτων αξίας 2 δισ. δολαρίων το 2014.
Σύμφωνα με αναλυτές, λέει η εφημερίδα, οι αποφάσεις θα μπορούσαν να εμποδίσουν την πρόοδο του κ. Σαμαρά στο να βάλει την ελληνική οικονομία «σε τάξη». Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος ήταν η προϋπόθεση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων το φθινόπωρο μεταξύ της Ελλάδας και των εταίρων της ευρωζώνης για την ελάφρυνση του χρέους της χώρας.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι προσφάτως επανέλαβαν την άποψή τους ότι η Ελλάδα είναι πιθανό να χρειαστεί ένα τρίτο –πολύ μικρότερο- πακέτο διάσωσης, που θα έρθει να προστεθεί στις δυο δανειακές συμφωνίες συνολικού ύψους 325 δισ. δολαρίων που έχει ήδη συνάψει η χώρα από το 2010 με την τρόικα.
«Οι αποφάσεις έχουν άμεσες συνέπειες για την δημοσιονομική στρατηγική και τις προβλέψεις για τα έσοδα της Ελλάδας, που θα πρέπει να αναθεωρηθούν», σημείωσε ο κ. Bastian.
«Οι στόχοι για τις ιδιωτικοποιήσεις συνεχώς αναθεωρούνται προς τα κάτω και η είσπραξη φόρων είναι δύσκολη, καθώς ο κόσμος δεν μπορεί να πληρώσει», πρόσθεσε, αναφερόμενος στο γεγονός ότι οι οφειλές προς το δημόσιο έχουν ξεπεράσει τα 89 δισ. δολάρια και αυξάνονται κατά 1,35 δισ. δολάρια κάθε μήνα.
Η ανθεκτικότητα των καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών έχει φέρει σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση και ίσως σηματοδοτεί περαιτέρω επιπλοκές, σχολιάζουν οι New York Times.
Στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, που δεν θέλησε να κατονομαστεί, είπε πως η ανατροπή της απόφασης απόλυσης των καθαριστριών θα μπορούσε να διαλύσει το «βασικό δόγμα» των σχεδίων της κυβέρνησης για περιορισμό του δημοσίου τομέα –του περίφημου προγράμματος «κινητικότητας»- που ξεκίνησε πέρυσι. Το μέτρο απαιτεί την ένταξη 25.000 δημοσίων υπαλλήλων σε καθεστώς μειωμένης μισθοδοσίας για οκτώ μήνες προτού απολυθούν, εάν δεν μπορέσουν να βρουν θέση αλλού στο δημόσιο.