Γ. Τσίπρας: Η Ελλάδα μπορεί να είναι πύλη του Ιραν προς Ευρώπη

Το Ιράν έχει τη διάθεση να αποτελέσει η Ελλάδα μία πύλη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών, Γιώργος Τσίπρας, αναφερόμενος στους στόχους της επίσκεψης του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Τεχεράνη.

«Στόχος είναι η αναβάθμιση των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Ελλάδας με το Ιράν. Γνωρίζετε ότι στο Ιράν έχουν αρθεί οι κυρώσεις και βγαίνει μετά από μία μακράν περίοδο απομόνωσης τουλάχιστον στην οικονομική διεθνή κοινότητα. Η Ελλάδα έσπευσε με την καινούρια κυβέρνηση πέρσι να προσεγγίσει το Ιράν εν όψει και της άρσης των κυρώσεων. Παρόλα αυτά δεν ήμασταν μία από τις πρώτες χώρες. Άλλες χώρες πριν από εμάς είχαν σπεύσει στην Τεχεράνη να διαμορφώσουν το έδαφος, ώστε να εκμεταλλευτούν καλύτερα την νέα εποχή που ανοίγει μετά την άρση των κυρώσεων, για παράδειγμα η Ιταλία, η Ισπανία. Λέω, όμως, το βήμα αυτό της κυβέρνησης ήταν στη σωστή κατεύθυνση και ελπίζουμε να αρχίσουμε να δράττομε καρπούς από αυτό», σημειώνει ο κ. Τσίπρας.

Η συνέντευξη του γενικού γραμματέα Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών Γιώργου Τσίπρα στο ΑΠΕ ΜΠΕ έχει ως εξής:

Ερ.: Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας μεταβαίνει στο Ιράν για επίσημη επίσκεψη το Σάββατο. Είναι η πρώτη επίσκεψη ευρωπαίου ηγέτη στην Τεχεράνη μετά την άρση τω κυρώσεων στο Ιράν.

Απ.: Ο στόχος είναι η αναβάθμιση των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Ελλάδας με το Ιράν. Γνωρίζετε ότι στο Ιράν έχουν αρθεί οι κυρώσεις και βγαίνει μετά από μία μακράν περίοδο απομόνωσης τουλάχιστον στην οικονομική διεθνή κοινότητα. Η απομόνωση επιβλήθηκε στο Ιράν και δεν την επέλεξε το ίδιο. Βγαίνει έχοντας αρκετά μεγάλες ανάγκες, στόχους, φιλοδοξίες, δυνατότητες. Η Ελλάδα έσπευσε με την καινούρια κυβέρνηση, πέρσι, να προσεγγίσει το Ιράν εν όψει και της άρσης των κυρώσεων. Παρόλα αυτά δεν ήμασταν μία από τις πρώτες χώρες. Άλλες χώρες πριν από εμάς είχαν σπεύσει στην Τεχεράνη να διαμορφώσουν το έδαφος ώστε να εκμεταλλευτούν καλύτερα την νέα εποχή που ανοίγει μετά την άρση των κυρώσεων -για παράδειγμα η Ιταλία, η Ισπανία. Λέω, όμως, το βήμα αυτό της κυβέρνησης ήταν στην σωστή κατεύθυνση, και ελπίζουμε να αρχίσουμε να δράττομε καρπούς από αυτό. Το Ιράν είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής είναι γενικά μία μεγάλη δύναμη της περιοχής, και αυτό που θέλω να τονίσω περισσότερο είναι ότι είναι μια δύναμη σταθερότητας στην περιοχή.

Πέραν από την οικονομική διάσταση που έχει η προσέγγιση Ελλάδας-Ιράν νομίζω ότι έχει και άλλες διαστάσεις που είναι θετικές και για μας. Τα πεδία στα οποία μπορεί να υπάρξει συνεργασία και ιδιαίτερα οικονομική συνεργασία είναι αρκετά. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι είμαστε στην αρχή αυτής της σχέσης. Έχουν γίνει ορισμένα βήματα και όπως είπα δεν είμαστε μόνοι. Έχουν προηγηθεί ήδη πάρα πολλοί, στην ουσία είναι ένας αγώνας δρόμου.

Ερ.: Κύριε Τσίπρα, το 2011 το Ιράν παρέδιδε στην Ελλάδα 100.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα -δηλαδή το 1/3 των ελληνικών εισαγωγών. Μετά την άρση των κυρώσεων, που επιβλήθηκαν το 2012, νομίζω ότι ανοίγει ένα καινούριο πεδίο συνεργασίας. Πρόσφατα μάλιστα τα Ελληνικά Πετρέλαια υπέγραψαν και μία σημαντική συμφωνία. Τι περιμένει η Ελλάδα στο επίπεδο της ενεργειακής συνεργασίας από την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τεχεράνη;

Απ.: Κοιτάξτε, στο επίπεδο αυτό τουλάχιστον, της συνεργασίας των ΕΛΠΕ με μία αντίστοιχη ιρανική εταιρεία πετρελαίου, έχουν γίνει ήδη βήματα. Υπάρχουν όμως και άλλα πεδία, τα οποία δεν συναρτώνται του πετρελαίου ή συναρτώνται του φυσικού αερίου. Γνωρίζετε ότι το Ιράν έχει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα -κατά ορισμένους- φυσικού αερίου στον κόσμο. Βέβαια, δεν είναι άμεσα διαθέσιμα και εκμεταλλεύσιμα για τη γύρω περιοχή, αλλά θα είναι στο σχετικά σύντομο μέλλον. Πέραν από το αέριο και το πετρέλαιο υπάρχουν προϊόντα συναφή μ΄αυτά, διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες που συνδυάζονται με αυτά τα προϊόντα. Δηλαδή πέραν από τη συμφωνία που έχουν κάνει τώρα τα ΕΛΠΕ. Μπορεί να αφορά τη ναυτιλία μας μπορεί να αφορά πετροχημικά, αλλά και άλλους τομείς...

Ερ.: Σε επίπεδο επενδύσεων τι προσδοκά η Αθήνα από την Τεχεράνη;

Απ.: Είναι δύσκολο να πει κανείς ακόμα ακριβώς τι. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι είναι μία αγορά που διψάει αυτή τη στιγμή η αγορά του Ιράν, γεγονός πολύ λογικό ύστερα από τόσα χρόνια κυρώσεων. Πολλοί εκτιμούν ότι τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια μετά την άρση του καθεστώτος των κυρώσεων θα είναι χρόνια αρκετά ορμητικής ανάπτυξης για το Ιράν. Έχει εκφραστεί από αξιωματούχους του Ιράν η διάθεση να αποτελέσει -αν όχι μόνο η Ελλάδα τουλάχιστον και η Ελλάδα- μία πύλη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Να σας πω εδώ ότι πέρα και από πλευράς νοοτροπίας, οι Ιρανοί είναι αρκετά πιο κοντά στους Ευρωπαίους από άλλους λαούς της Μέσης Ανατολής, έχουν ιδιαίτερα αισθήματα και για τον ελληνικό λαό, όπως νομίζω και ο ελληνικός στον ιρανικό λαό, και άρα υπάρχουν δυνατότητες ανάπτυξης της συνεργασίας. Τώρα έχουμε δύο οικονομίες οι οποίες έχουν έναν περισσότερο βαθμό συμπληρωματικότητας, συνεπώς υπάρχει πεδίο και για εξαγωγές προς τα εκεί, πέρα δηλαδή από τις επενδύσεις τις δικές τους εδώ.

Υπάρχει βέβαια και το θέμα των τουριστικών ροών. Υπάρχει ένα σημαντικό ρεύμα τουριστικών ροών Ιρανών προς γειτονικές χώρες, και μάλιστα σχετικά υψηλού εισοδήματος, που νομίζω ότι ένα μέρος θα μπορούσε να κατευθυνθεί και προς την Ελλάδα. Αυτό μπορεί να γίνει πολύ καλύτερο τώρα, ειδικά αν πάρουμε τα απαραίτητα μέτρα όσον αφορά παροχή θεωρήσεων κ.λπ. Ήδη υπάρχει απευθείας αεροπορική σύνδεση που αποκαταστάθηκε μόλις φέτος.

Ερ.: Σε διπλωματικό επίπεδο, κύριε Τσίπρα, η Ελλάδα έχει δημιουργήσει -θα έλεγα- έναν δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν. Τι φιλοδοξεί η κυβέρνηση να διαδραματίσει σε αυτήν την κατεύθυνση;

Απ.: Κοιτάξτε, από τη στιγμή που άρθηκαν οι κυρώσεις δεν ξέρω αν μπορείς κανείς να παίζει το ρόλο του διαύλου. Δηλαδή το Ιράν θα συμμετέχει όσο περνάει ο χρόνος όλο και πιο ισότιμα σε αυτό το οποίο είχε χάσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Περισσότερο έχει σημασία ότι είμαστε και εμείς μία χώρα αρκετά γειτονική στην περιοχή, στην οποία μπορούμε να έχουμε λόγο και για τα πολιτικά και για τα οικονομικά πράγματα. Βεβαίως, έχουμε κάθε λόγο να διαφοροποιήσουμε τις πολιτικές και οικονομικές μας διεθνείς σχέσεις χωρίς να εγκαταλείπουμε καθόλου τους παραδοσιακούς εταίρους που είχαμε μέχρι τώρα και οικονομικά και γεωπολιτικά, να προσεγγίσουμε νέες ισχυρές οικονομίες που αναδύονται και γεωπολιτικές οντότητες . Μία από αυτές, αν και πιο μικρή από τους BRICS, είναι και το Ιράν.

Ερ.: Κύριε Τσίπρα, για πολλές ευρωπαϊκές χώρες η είσοδος της Τεχεράνης στο ενεργειακό παιχνίδι μετά την άρση των κυρώσεων, σε συνδυασμό φυσικά και με το άνοιγμα προς το Αζερμπαϊτζάν, δημιουργεί το αίσθημα ότι η Γηραιά Ήπειρος προσπαθεί να απεξαρτηθεί σταδιακά από το ρωσικό φυσικό αέριο. Είναι έτσι;

Απ.: Αυτό νομίζω ότι είναι κοινός τόπος, είναι γνωστό σε όλους ότι υπάρχει ένα τέτοιο ζήτημα. Από εκεί και πέρα το πώς ακριβώς θα γίνει είναι μια μεγάλη συζήτηση, σε πόσο χρόνο, σε πόσο βάθος χρόνου θα γίνει, αν θα γίνει και με πιο ακριβώς τρόπο. Συνεπώς οι διάφορες κινήσεις που γίνονται μην τις παίρνουμε πάντα τις μετρητοίς για το τι ακριβώς θα γίνει στο μέλλον. Για παράδειγμα, θα σας πω από την αντίθετη πλευρά ότι θα κατασκευαστεί ή σχεδιάζεται να κατασκευαστεί ο αγωγός φυσικού αερίου Nord stream 2, που θα σήμαινε μεγαλύτερη εξάρτηση της Γερμανίας από τη Ρωσία. Αυτό μπορεί να ακολουθήσει πιθανά ένας νότιος διάδρομος για το ρωσικό φυσικό αέριο.

Ερ.: Έχει εκλείψει η πιθανότητα δημιουργίας νοτίου διαδρόμου για το ρωσικό φυσικό αέριο μετά τις εξελίξεις στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας;

Απ.: Η γνώμη μου είναι όχι, το έχω ξαναδιατυπώσει, αν κοιτάξουμε προσεκτικά τι έχει συμβεί ανάμεσα στις δύο εμπλεκόμενες πλευρές που είχαν το μεταξύ τους θλιβερό επεισόδιο με την κατάρρευση του ρωσικού αεροσκάφους. Νομίζω ότι είναι νωρίς να πούμε ότι είναι νεκρό το αρχικό σχέδιο το οποίο υπήρχε για την μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω ενός νοτίου διαδρόμου.

Γενικότερα μιλώντας με βάση τις ανάγκες τις ενεργειακές που έχει η Ευρώπη, τις παρεχόμενες ποσότητες από άλλες πηγές και τιμές, πιστεύω ότι υπάρχει ακόμη μέλλον για να κατέβει ρωσικό φυσικό αέριο προς τη Νότια Ευρώπη. Υπάρχει ανάγκη, δηλαδή, υπάρχει διάθεση.

Ερ.: Άρα δεν αποκλείεται την κατασκευή ενός άλλου αγωγού για την μεταφορά του ρωσικού φυσικού αερίου στη Νότια Ευρώπη.

Απ.: Ναι. Η γνώμη μου είναι ότι παραμένει ακόμη αυτή η δυνατότητα αρκετά ισχυρή.