της Έλενας Λάσκαρη

Πρόσθετα έσοδα 5,870 δισ. ευρώ, τμήμα των οποίων θα προέλθει από την ενοποίηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, ενσωματώνει το προσχέδιο προϋπολογισμού 2008 που κατατίθεται στις 10 το πρωί της Δευτέρας στη Βουλή και παρουσιάζεται στις 12 το μεσημέρι από τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφη.

Με το προσχέδιο αναδεικνύονται και οι μεγάλες αποκλίσεις σε έσοδα και δαπάνες του προϋπολογισμού 2007 που οδηγούν σε υπέρβαση του στόχου για το έλλειμμα κεντρικής κυβέρνησης φέτος, από τα προβλεπόμενα 9,050 δισ. ευρώ σε 9,547 δισ. ευρώ.

Οι δαπάνες του φετινού προϋπολογισμού θα είναι τελικά υψηλότερες κατά 1,470 δισ. ευρώ, ενώ κόντρα στην υστέρηση και τα έσοδα θα είναι αυξημένα κατά 680 εκατ. ευρώ πέραν των όσων προβλέπει ο τρέχων προϋπολογισμός, γεγονός που ενισχύει τις ενδείξεις λήψης φορολογικών μέτρων άμεσης απόδοσης.

Στα βασικά του μεγέθη το προσχέδιο προϋπολογισμού 2008 προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 4% και δημοσιονομικό έλλειμμα 1,7% του ΑΕΠ από 2,5% (αντί για 2,4%) φέτος.

Προάγγελος πρόσθετων φόρων

Μόνο και μόνο το στοιχείο της διεύρυνσης των προδοκώμενων τακτικών εσόδων στα 57,920 δισ. ευρώ το 2008 από 52,050 δισ. ευρώ φέτος επαναφέρει στο προσκήνιο το σύνολο των σεναρίων που καλλιεργήθηκαν το προηγούμενο διάστημα σχετικά με τα φορολογικά σχέδια της κυβέρνησης, αν και τμήμα των πρόσθετων εσόδων θα προέλθει από τη διεύρυνση του ΑΕΠ.

Σαφές είναι επί του παρόντος ότι ”κλειδώνει” η επιλογή της εξίσωσης των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε πετρέλαιο θέρμανσης και πετρέλαιο κίνησης. Αποτέλεσμα οι καταναλωτές πετρελαίου θέρμανσης να το αγοράζουν στην τιμή του πετρελαίου κίνησης, κοντά στο 1 ευρώ το λίτρο. Κι αυτό γιατί σήμερα ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης για το πετρέλαιο κίνησης είναι στα 276 ευρώ ανά χίλια λίτρα και προβλέπεται ότι εξαιτίας της σταδιακής ενοποίησης των ΕΦΚ στην Ε.Ε. θα αυξηθεί το 2008 στα 293 ευρώ και το 2009 στα 302 ευρώ ανά χιλιόλιτρο.

Για το πετρέλαιο θέρμανσης ισχύει το ειδικό καθεστώς που προβλέπει μείωση του ΕΦΚ κάθε 15 Οκτωβρίου στα 21 ευρώ ανά χιλιόλιτρο. Με τις διεθνείς τιμές κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι το πετρέλαιο θέρμανσης θα είχε τιμή 0,58 ευρώ, ενώ η τιμή του πετρελαίου κίνησης πλησιάζει το 1 ευρώ ανά λίτρο.

Το οικονομικό επιτελείο προκρίνει τη λύση της επιστροφής της διαφοράς του φόρου στους καταναλωτές πετρελαίου θέρμανσης, με τη... μέθοδο του τριχίλιαρου, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές του υπουργείου Οικονομίας.

Με μια απλή υπεύθυνη δήλωση οι πολίτες θα δηλώνουν είτε στις τράπεζες είτε στην εφορία την αγορά πετρελαίου θέρμανσης και θα εισπράττουν απευθείας τη διαφορά του φόρου, ενώ θα ακολουθούν εντατικοί ”έλεγχοι ειλικρίνειας” για να εντοπίζονται οι αετονύχηδες που θα επιχειρήσουν φοροκλοπή.

Όσον αφορά στον χρόνο εφαρμογής του νέου μέτρου, δεν αποκλείεται να ισχύσει ακόμα και από τις 15 Οκτωβρίου οπότε βγαίνει στην αγορά κάθε χρόνο το πετρέλαιο θέρμανσης με μειωμένο φόρο, ζήτημα το οποίο αναμένεται να διευκρινίσει σήμερα ο υπουργός Οικονομίας.

Από την ενοποίηση των φόρων το οικονομικό επιτελείο προσβλέπει σε πρόσθετα έσοδα τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, όσο δηλαδή εκτιμάται η φοροδιαφυγή στον κλάδο καυσίμων.

Για να βρεθούν όμως τα επιπλέον 5,870 δισ. ευρώ των πρόσθετων εσόδων, είναι σαφές ότι δεν αρκεί η πάταξη της φοροδιαφυγής στα καύσιμα.

Έτσι, ενεργές παραμένουν οι πιθανές επιλογές της περαιτέρω αύξησης των προκαταβολών φόρου από τράπεζες και επιχειρήσεις (πέρυσι αυξήθηκε η προκαταβολή φόρου εισοδήματος από 55% σε 65% για τις επιχειρήσεις και από 60% σε 80% για τις τράπεζες), η νέα αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου στα τσιγάρα (το 2006 ο ελάχιστος φόρος είχε αυξηθεί από 65% στην πλέον ζητούμενη κατηγορία τιμής στο 75%, με αποτέλεσμα πρόσθετα έσοδα 80 εκατ. ευρώ για το 2006 και 175 εκατ. ευρώ το 2007), η νέα αύξηση των αντικειμενικών αξιών ακινήτων, η ενοποίηση των φόρων στα ακίνητα (με κλιμακούμενους συντελεστές από 0,1 έως 0,25 τοις χιλίοις) αλλά και η αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ, η οποία θεωρείται πιθανότερο να κρατηθεί ως χρυσή εφεδρεία για τη συνέχεια.

Είναι άλλωστε νωπή η διαβεβαιώση του πρωθυπουργού ότι δεν περιλαμβάνεται η αύξηση του ΦΠΑ στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, γεγονός που απομακρύνει χρονικά την πιθανή εφαρμογή του μέτρου.

Μεγάλες αποκλίσεις στον προϋπολογισμό του 2007

Από τα μεγέθη που ενσωματώνει το προσχέδιο προϋπολογισμού 2008 προκύπτουν μεγάλες αποκλίσεις τόσο στα προσδοκώμενα για φέτος έσοδα όσο και στις δαπάνες, ενώ για μία ακόμα φορά δεν γλιτώνουν το κλασικό ”μαχαίρι” οι δαπάνες του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων ώστε να συρρικνωθούν οι αποκλίσεις στο μέτωπο του ελλείμματος κεντρικής κυβέρνησης. Ειδικότερα:

- Τα τακτικά έσοδα του προϋπολογισμού 2008 θα ανέλθουν σε 57,920 δισ. ευρώ από 52,050 δισ. ευρώ φέτος. Το τελευταίο αυτό μέγεθος είναι αισθητά διαφορετικό έναντι των τακτικών εσόδων της τάξεως των 51,370 δισ. ευρώ που προβλέπει ο τρέχων προϋπολογισμός. Τα δεδομένα της υστέρησης εσόδων που σημειώνει ο προϋπολογισμός του 2007 σε συνδυασμό με το ότι πλέον εκτιμάται πως θα εισπραχθούν επιπλέον έσοδα 680 εκατ. ευρώ (πέραν των προβλεπομένων) φέτος, οδηγεί στο συμπέρασμα άμεσων διορθωτικών παρεμβάσεων στην κατεύθυνση των φόρων.

- Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού θα ανέλθουν το 2008 σε 58,218 δισ. ευρώ από 54,827 δισ. ευρώ φέτος. Οι υπερβάσεις φέτος είναι παραπάνω από αισθητές. Ανέρχονται σε 1,467 δισ. ευρώ καθώς ο προϋπολογισμός που υλοποιείται προβλέπει δαπάνες τακτικού προϋπολογισμού για φέτος 53,360 δισ. ευρώ.

- Οι δαπάνες του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων θα φτάσουν το 2008 στα 9,2 δισ. ευρώ. Για φέτος ο προϋπολογισμός προβλέπει δαπάνες 8,750 δισ. ευρώ, αλλά το προσχέδιο τις ”ψαλιδίζει” σε 8,7 δισ. ευρώ.

- Το δημοσιονομικό έλλειμμα θα έπρεπε φέτος να υποχωρήσει στο 2,4% του ΑΕΠ (με βάση πάντα τα προ της αναθεώρησης στοιχεία). Θα διαμορφωθεί όπως προβλέπει το προσχέδιο στο 2,5% (από 5,102 δισ. ευρώ ο στόχος αλλάζει σε 5,232 δισ. ευρώ) και η απόκλιση θα ήταν μεγαλύτερη αν στο μεταξύ δεν είχε αλλάξει και η εκτίμηση για το ύψος του ΑΕΠ. Ο προϋπολογισμός του 2007 προβλέπει ΑΕΠ ύψους 208,740 δισ. ευρώ, ενώ το προσχέδιο διευρύνει το φετινό ΑΕΠ σε 209,268 ασκώντας έτσι ευνοϊκή επίδραση συγκράτησης του λόγου έλλειμμα προς ΑΕΠ.