Συνολικά 635.000 ώρες ή 300 παραγωγικά έτη εξοικονόμησαν οι πολίτες το 2007 από την ηλεκτρονική υποβολή του Ε1, σύμφωνα με μελέτη του Παρατηρητηρίου για την ΚτΠ αναφορικά με τις φορολογικές υπηρεσίες που παρέχονται ηλεκτρονικά.

Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό έργο σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αφορά σε διαδικασία ”μάθησης μέσω σύγκρισης” (Benchlearning) μεταξύ ομότιμων δημόσιων οργανισμών. Οι οργανισμοί που επιλέχθηκαν για την παρούσα μελέτη είναι οι Φορολογικές Υπηρεσίες Ελλάδας, Φινλανδίας και Ιταλίας.

Στο πλαίσιο της μελέτης αναλύθηκαν στοιχεία αναφορικά με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομίας κα Οικονομικών, για την υποβολή φόρου εισοδήματος (Ε1) και ΦΠΑ από την οποία προέκυψαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τις επιπτώσεις προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι:

* Ο αριθμός των πολιτών που υποβάλλουν τη φορολογική τους δήλωση ηλεκτρονικά αυξάνει με σταθερά ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με τους τακτικούς χρήστες του Διαδικτύου στην Ελλάδα. Είναι φανερό ότι οι ηλεκτρονικές οικονομικές υπηρεσίες αποτελούν μοχλό αύξησης της διείσδυσης του Διαδικτύου στη χώρα.

* Οι πολίτες που υπέβαλαν ηλεκτρονικά το έντυπο Ε1 για το έτος 2007 εξοικονόμησαν συνολικά περισσότερες από 635.000 ώρες ή 3.600 παραγωγικούς μήνες, σε σχέση με τη συμβατική μέθοδο υποβολής.

* Αντίστοιχα, από την ηλεκτρονική υποβολή της περιοδικής και εκκαθαριστικής δήλωσης του ΦΠΑ, οι επιχειρήσεις εξοικονόμησαν περισσότερες από 4 εκατομμύρια παραγωγικές ώρες.

* Ο μέσος χρόνος αναμονής για την παραλαβή εκκαθαριστικού σημειώματος μειώνεται κατά 92% με την ηλεκτρονική υποβολή, σε σχέση με τη συμβατική μέθοδο (δηλαδή από έξι μήνες σε ~15 ημέρες).

* Το Υπουργείο Οικονομικών εξοικονόμησε το τελευταίο έτος περίπου 250.000 παραγωγικές ώρες ή εργασία 120 εργαζομένων για ένα έτος, μόνο από τη χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών υποβολής φορολογίας εισοδήματος (Ε1) και δήλωσης ΦΠΑ από πολίτες και επιχειρήσεις.

Αξίζει να αναφερθεί ότι, όπως προκύπτει από πρόσφατες μετρήσεις του Παρατηρητηρίου για την ΚτΠ, μεταξύ των πολιτών που χρησιμοποιούν ή θα ήθελαν να χρησιμοποιήσουν το διαδίκτυο για τις συναλλαγές τους με το Δημόσιο, υπάρχει θετική απόκριση σε ποσοστό 51,9% για την ηλεκτρονική υποβολή της φορολογικής δήλωσης και 37,8% για τη λήψη έγκυρου πιστοποιητικού φορολογικής ενημερότητας.

Στη κατεύθυνση της αξιολόγησης των υπηρεσιών από τους ίδιους τους χρήστες, αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε η μεθοδολογία ”Mystery User”, βάσει της οποίας τυχαίο δείγμα πολιτών, όχι κατ’ ανάγκη χρήστες του Ιντερνετ, κλήθηκε να χρησιμοποιήσει και να αξιολογήσει την ηλεκτρονική υπηρεσία υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1) σε μια σειρά τεχνικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών.

Πρέπει να σημειωθεί ότι από το δείγμα των πολιτών που συμπεριλήφθηκαν στην αξιολόγηση, μόνο το 26,67% είχε κάνει προγενέστερη χρήση της υπηρεσίας, ενώ σημαντικά ήταν και τα ποσοστά των περιστασιακών (20%) ή μη-χρηστών (17%) του Διαδικτύου.

Στο πλαίσιο της γενικής αξιολόγησης της υπηρεσίας, το 62% των χρηστών την έκρινε θετικά, το 14% παρέμεινε ουδέτερο και το 24% εξέφρασε την ανάγκη βελτιώσεων.

Επιπλέον στα θετικά σημεία αξιολόγησης, μεταξύ άλλων, καταγράφονται η πλοήγηση και η αρχιτεκτονική της ιστοσελίδας, η απλή και κατανοητή γλώσσα, η ταχύτητα εισόδου στην υπηρεσία, τα σύντομα και κατανοητά κείμενα.

Από τη μελέτη των φορολογικών υπηρεσιών της Ιταλίας και της Φινλανδίας, προέκυψαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Στην Ιταλία, ενδεικτικά:

* Καθοριστικής σημασίας για τη μείωση του διοικητικού φόρτου είναι η δημιουργία ενιαίου εκκαθαριστικού εντύπου για τις φορολογικές και ασφαλιστικές εισφορές του υπόχρεου, καθώς και η ενοποίηση των αντίστοιχων πληρωμών.

* Μεγάλη ώθηση στη χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών έδωσε το μέτρο υποχρεωτικής ηλεκτρονικής υποβολής για κάθε ενδιάμεσο φορέα που υποβάλλει φορολογικά έντυπα εκ μέρους πολιτών ή/και επιχειρήσεων, καθώς και ενσωμάτωση όλων των φορολογικών εντύπων σε ένα ενιαίο ηλεκτρονικό.

Το Φορολογικό Σύστημα της Φινλανδίας:

* Αναδιοργανώθηκε ριζικά από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 επιχειρώντας, μεταξύ άλλων, αποκέντρωση διαχειριστικού φόρτου σε περιφερειακές μονάδες.

* Είναι από τα πιο ανεπτυγμένα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έχοντας σχεδόν εξαλείψει το διαχειριστικό φόρτο των πολιτών, μέσω της παροχής προ-συμπληρωμένων εντύπων

Συμπερασματικά, αναφέρονται τα εξής:

* Από τη μέτρηση των δεικτών επιπτώσεων που παρουσιάστηκαν ανωτέρω, αλλά και τη συνολική συγκριτική επισκόπηση των τριών μελετών περίπτωσης, τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στην ελληνική περίπτωση κρίνονται πολύ σημαντικά, ιδιαίτερα αν λάβει κανείς υπόψη τις συγκριτικά μικρές επενδύσεις που έγιναν στον τομέα και το μικρό βαθμό αναδιοργάνωσης.

* Η μέτρηση και ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων της χρήσης ηλεκτρονικών υπηρεσιών θα αποτελέσει το επόμενο διάστημα κυρίαρχη τάση και αναγκαία δράση για την αξιολόγησή τους και κατ’ επέκταση τη λήψη μέτρων βελτίωσης, λαμβανομένης υπόψη και σχετικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μείωση του διοικητικού κόστους κατά 25% στα κράτη - μέλη έως το 2012.

Υπό αυτό το πρίσμα, το Παρατηρητήριο για την ΚτΠ ανέπτυξε ένα σύστημα δεικτών ειδικά προσαρμοσμένο στην περίπτωση των online φορολογικών υπηρεσιών, ως εργαλείο αξιολόγησης της αποδοτικότητας των οργανισμών που τις προσφέρουν, όσο και του οφέλους που προκύπτει προς πολίτες και επιχειρήσεις από τη χρήση τους.

Το προτεινόμενο σύστημα του Παρατηρητηρίου, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους δείκτες:

* Αριθμός πολιτών / επιχειρήσεων που υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις δηλώσεις

* Αριθμός χρηστών που έχουν χρησιμοποιήσει περισσότερες από μία υπηρεσίες

* Συχνότητα προσβάσεων ανά ιστοσελίδα

* Κόστος που εξοικονομήθηκε εκ μέρους των πολιτών

* Χρηματικό ισοδύναμο του χρόνου που εξοικονομήθηκε εκ μέρους των επιχειρήσεων

* Μείωση του χρόνου αναμονής για παραλαβή εκκαθαριστικού σημειώματος

* Αύξηση αριθμού επεξεργαζόμενων εντύπων σε ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης προσωπικού

* Συνολική και ανά υπηρεσία ικανοποίηση χρηστών