Πότε θα χτυπήσει το μεγάλο κύμα ανατιμήσεων την Ελλάδα

Σύνοψη

Η απότομη άνοδος των τιμών του πετρελαίου στη σκιά της κρίσης στον Περσικό έχει οδηγήσει ήδη προς τα πάνω το μεταφορικό κόστος ανοίγοντας τον Ασκό του Αιόλου για ενδεχόμενες ανατιμήσεις σε σειρά προϊόντων στο άμεσο μέλλον.

Μέχρι στιγμής πάντως δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο. Άλλωστε τα αποθέματα που έχουν σήμερα οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ αγγίζουν τον ένα μήνα και αυτό δημιουργεί ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας. Ωστόσο ο εισαγόμενος πληθωρισμός (άνοδος τιμών λόγω εισαγωγών από το εξωτερικό) δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι, εφόσον οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, η πίεση θα μεταφερθεί σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία. «Οι μεταφορές πράγματι αρχίζουν να ακριβαίνουν, όμως αυτό δεν μεταφέρεται άμεσα στο ράφι. Θα περάσει μέσω των προμηθευτών και μέχρι στιγμής δεν έχουν σταλεί νέες ανατιμήσεις», επισημαίνει στέλεχος του λιανεμπορίου.

Πάντως προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι το καλαμπόκι και το σιτάρι εμφανίζουν αύξηση περίπου 5% στα συμβόλαια Μαΐου, χωρίς να υπάρχει προφανής λόγος. «Είναι κάτι που μας προβληματίζει», σημειώνει υψηλόβαθμο στέλεχος μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ που μίλησε στο Euro2day.gr.

Παρά ταύτα το βασικό πρόβλημα παραμένει η τιμή του πετρελαίου. «Μια σκέψη θα ήταν να μειωθεί ο ΦΠΑ στην πηγή, ώστε να περιοριστεί ένα ενδεχόμενο κύμα ανατιμήσεων», αναφέρει άλλο στέλεχος της αγοράς το οποίο σημειώνει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ακριβότερες χώρες ως προς τις τιμές καυσίμων, κυρίως λόγω της φορολογίας.

Πίεση στις μεταφορές — πόσο έχουν αυξηθεί τα κόστη

Η άνοδος των καυσίμων επηρεάζει ήδη τον κλάδο των μεταφορών. «Τα περισσότερα συμβόλαια προβλέπουν αναπροσαρμογή τιμών κάθε δύο ή τρεις μήνες. Όταν όμως η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται γεωμετρικά μέσα σε λίγες ημέρες, είναι πρακτικά αδύνατο να περιμένουμε μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη αναθεώρηση», σημειώνει στέλεχος μεταφορικής εταιρείας.

Ήδη αρκετές εταιρείες ενημερώνουν συνεργάτες τους ότι με τις σημερινές τιμές καυσίμων δυσκολεύονται να εκτελέσουν δρομολόγια με τα ισχύοντα κόμιστρα. Το δρομολόγιο Αθήνα–Θεσσαλονίκη εμφανίζει ήδη επιβάρυνση περίπου 100 ευρώ σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Δηλαδή σε μεταφορές που μέχρι πριν από 10 ημέρες κόστιζαν περίπου 1.250 έως 1.300 ευρώ μετ' επιστροφής, η επιβάρυνση έχει ήδη φτάσει τα 100 ευρώ, δηλαδή μια αύξηση της τάξης του 7,5% έως 8%, λέει στέλεχος του κλάδου.

Τι αλλάζει τώρα

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πίεση στις διεθνείς μεταφορές. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς το δρομολόγιο Ελλάδα–Ολλανδία με επιστροφή μπορεί ήδη να επιβαρυνθεί κατά 500 έως 600 ευρώ, ενώ εάν συνεχιστεί η ανοδική πορεία του πετρελαίου, η αύξηση ενδέχεται να φτάσει ακόμη και τα 1.000 ευρώ.

Ακόμη πιο «τσουχτερά» είναι τα ναύλα. «Υπάρχουν γραμμές όπου τα ναύλα για τις νταλίκες έχουν αυξηθεί κατά 130% και μάλιστα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος», σημειώνει παράγοντας του κλάδου.

Στο πλαίσιο αυτό, επανέρχεται στη συζήτηση και το μεταφορικό ισοδύναμο (επίδομα που αντισταθμίζει το υψηλότερο κόστος μεταφοράς για νησιωτικές περιοχές). Παρότι στην πράξη υπήρξαν στρεβλώσεις στην εφαρμογή του, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι σήμερα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα για τη νησιωτική Ελλάδα.

Διακυμάνσεις και στις τιμές χονδρικής

Την ίδια στιγμή, η χονδρική αγορά οπωροκηπευτικών εμφανίζει έντονες διακυμάνσεις μέσα σε μια εβδομάδα. Από τις τιμοληψίες του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών (ΟΚΑΑ — ο φορέας που παρακολουθεί τις τιμές στις κεντρικές λαχαναγορές) προκύπτουν σημαντικές ανατιμήσεις στο διάστημα από τις 26 Φεβρουαρίου έως τις 5 Μαρτίου.

Τα κολοκύθια σημείωσαν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο, φτάνοντας τα 2 ευρώ το κιλό από 1,30 ευρώ, αύξηση 54%. Οι τομάτες αυξήθηκαν 42%, στα 1,70 ευρώ το κιλό, ενώ τα τοματίνια τύπου βελανίδι ανέβηκαν στα 4,50 ευρώ από 3,50 ευρώ.

Ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα μπρόκολα (+31%) και οι μελιτζάνες φλάσκες (+28%). Στην κατηγορία των πιπεριών καταγράφηκαν αυξήσεις από 8% έως 12%, ενώ οι χονδρές πιπεριές κινήθηκαν 9% υψηλότερα.

Αντίθετα, τα αγγούρια (ζευγάρι) υποχώρησαν στα 0,60 ευρώ από 1 ευρώ, σημειώνοντας πτώση περίπου 40%, ενώ μειώσεις καταγράφηκαν επίσης στα πράσα (-11%) και στο σταμναγκάθι (-12%). Στα φρούτα, μήλα, πορτοκάλια, αχλάδια, ακτινίδια και αβοκάντο διατήρησαν τις τιμές τους στα επίπεδα των τελευταίων ημερών του Φεβρουαρίου.

Οι καταναλωτές σε στάση αναμονής

Σε ό,τι αφορά την κατανάλωση, εν αντιθέσει με ό,τι συνέβη στις προηγούμενες κρίσεις δεν καταγράφεται πανικός ούτε κύμα αποθεματοποίησης προϊόντων. «Δεν βλέπουμε τον κόσμο να τρέχει να αγοράσει ρύζι ή όσπρια για αποθήκευση. Οι καταναλωτές κινούνται μετρημένα», αναφέρουν πηγές της αγοράς.

Η εικόνα διαφοροποιείται ελαφρώς στην επαρχία και δη στην ηπειρωτική χώρα όπου, ο μέσος όρος ηλικίας του κοινού είναι υψηλότερος, καταγράφηκε ήπια αύξηση σε βασικές κατηγορίες προϊόντων, όπως είναι τα όσπρια, το ρύζι και τα μακαρόνια.

Ο λόγος που αυτή τη φορά δεν υπάρχει πανικός αποδίδεται στο γεγονός ότι η κοινωνία εμφανίζει πλέον περισσότερο σημάδια κόπωσης παρά ανησυχίας. «Ο κόσμος έχει κουραστεί να ακούει συνεχώς για κρίσεις και πολέμους. Δεν πρόκειται για αντίδραση τύπου «γεμίζω το σπίτι με τρόφιμα». Περισσότερο υπάρχει ένα διάχυτο αίσθημα ότι η κατάσταση έχει γίνει πλέον καθημερινότητα», σημειώνουν.

Watch Now