Σε μια νέα φάση περνάει η εθνική στρατηγική για το Διάστημα, καθώς για πρώτη φορά η χώρα μας εκπροσωπείται σε επίσημο πρόγραμμα εκπαίδευσης αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), με τον Έλληνα επιστήμονα, Δρ. Αδριανό Γολέμη.
Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα, το οποίο αναμένεται να ενισχύει την παρουσία της Ελλάδας στον τομέα του Διαστήματος, ανοίγοντας την «πόρτα» για την συμμετοχή της χώρας μας σε διεθνείς διαστημικές αποστολές.
Ο κ. Γολέμης πρώτευσε το 2022 μαζί με 24 άλλους υποψηφίους ανάμεσα σε 22500 αιτούντες στη διαγωνιστική διαδικασία επιλογής αστροναυτών του ESA αποτελώντας τον πρώτο Έλληνα πολίτη που ολοκλήρωσε όλα τα στάδια της επιλογής, παρέχοντας στην Ελλάδα τη δυνατότητα να εκπροσωπηθεί για πρώτη φορά στην ιστορία της σε ερευνητική αποστολή στο Διάστημα. Ακολούθως εκλέχθηκε μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Αστροναυτικής (International Academy of Astronautics – IAA).
Η εκπαίδευση του κ. Γολέμη στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών στην Κολωνία της Γερμανίας, η οποία θα διαρκέσει από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο του 2026, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη μελλοντική ένταξη σε διαστημικές αποστολές, ενώ περιλαμβάνει ένα εντατικό πρόγραμμα θεωρητικής κατάρτισης και πρακτικής εξάσκησης.
«Αποτελεί τιμή να βοηθήσω την Ελλάδα να εκπροσωπηθεί για πρώτη φορά στο πεδίο των αστροναυτών. Το να βρεθώ στο Διάστημα αποτελεί ένα παιδικό όνειρο και είμαι χαρούμενος που προχωράμε με το σωστό για τη χώρα μας πλαίσιο:
Η ένταξή μου στην εκπαίδευση αστροναυτών του ESA διευρύνει το παράθυρο συμμετοχής ελληνικών εταιρειών, Πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων στα ανταποδοτικά προγράμματα του Οργανισμού, συμπληρώνοντας το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Έλληνας επιστήμονας κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου που έλαβε χώρα στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ΤΝ.
Ποιος είναι ο Αδριανός Γολέμης
Ο Αδριανός Γολέμης μεγάλωσε στη Λάρισα και σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Στην συνέχεια ακολούθησε το διεπιστημονικό Master για τις Επιστήμες Διαστήματος στο International Space University (ISU) στη Γαλλία.
Έπειτα, όπως εξιστόρησε ο ίδιος τελείως απροσδόκητα βρέθηκε για έναν χρόνο στην Ανταρκτική, όπου έζησε σε πλήρη απομόνωση με ένα μικρό πλήρωμα στο Σταθμό Concordia. «Εμείς περάσαμε έναν χρόνο και σε αυτόν τον χρόνο κανείς δεν μπορεί να έρθει να σε σώσει εάν έχεις κάποιο πρόβλημα, ούτε να σου φέρει επιπλέον φάρμακα. Ούτε εσύ μπορείς να φύγεις. Είσαι με μια διεθνή ομάδα. Δεν βλέπεις την μέρα και την νύχτα, όπως έχουμε συνηθίσει. Δεν μπορείς να βγεις έξω στους -80 βαθμούς όποτε θέλεις. Άρα όλα αυτά μοιάζουν λίγο με την εμπειρία του διαστήματος», σχολίασε.
Κατά την διάρκεια της παραμονής του στην Ανταρκτική ο Έλληνας επιστήμονας διεκπεραίωσε ευρωπαϊκά πειράματα που μελετούν τις μεταβολές στην ανθρώπινη φυσιολογία και ψυχολογία σε ακραίες συνθήκες διαβίωσης, όπως και στο Διάστημα.
Επόμενος σταθμός του υπήρξε το γαλλικό Ινστιτούτο Διαστημικής Ιατρικής και Φυσιολογίας «MEDES» όπου εργάστηκε πάνω σε κλινικές μελέτες που προσομοιάζουν τις δυσκολίες για τον ανθρώπινο οργανισμό στο Διάστημα με στόχο τη βελτίωση της κατανόησης και περίθαλψης στη Γη.
Από το 2018 συμβάλλει στην ιατρική υποστήριξη των αστροναυτών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) όπου κατέχει πλέον τη θέση του Επικεφαλής Ιατρού (Lead Flight Surgeon). Συγχρόνως, διατελεί συνεργάτης-ερευνητής του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ).
Αναφερόμενος στα οφέλη που έχει μια αποστολή αστροναύτη, ο κ. Γολέμης σημείωσε πως έχει παρατηρηθεί ότι στην Ευρώπη κάθε ένα ευρώ που επενδύει μια χώρα στον χώρο του διαστήματος, αυτό της επιστρέφει πίσω περίπου το τετραπλάσιο ποσό σε βάθος χρόνου.
«Η εκπαίδευση αστροναυτών μας προσδίδει επίσης ετοιμότητα σε περίπτωση που η Ελλάδα συμμετάσχει, σε συνεργασία με την Ευρώπη και την Αμερική, σε αποστολή προς το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), αναπτύσσοντας εγχώρια έρευνα και τεχνολογία για το Διάστημα, με στόχο τη μελλοντική εφαρμογή τους για τη βελτίωση της ζωής μας στη Γη» επισήμανε ο ίδιος.

Πώς εξελίσσεται η εθνική πολιτική για το Διάστημα
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η εκπαίδευση του πρώτου Έλληνα αστροναύτη αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο της νέας εποχής για τη χώρα μας στο διάστημα.
Ο κ. Παπαστεργίου υπενθύμισε ότι η παρουσία της Ελλάδας στον τομέα του διαστήματος εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική που ήδη υλοποιείται και περιλαμβάνει την αύξηση της εθνικής συμμετοχής στα ερευνητικά προγράμματα του ESA, αλλά και το «Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων», με τις πρώτες εκτοξεύσεις να είναι ήδη πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο ήδη έξι μικρο- και νανο-δορυφόροι βρίσκονται σε τροχιά, ενώ σε λίγες ημέρες, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, αναμένεται να εκτοξευθούν ακόμη έξι ελληνικοί νανο-δορυφόροι και τον Απρίλιο οι εκτοξεύσεις θα συνεχιστούν με τους θερμικούς μικρο-δορυφόρους.
«Δημιουργούμε, έτσι, ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα γνώσης, καινοτομίας και παραγωγής, που συνδέει την επιστημονική αριστεία με την οικονομική ανάπτυξη», τόνισε ο υπουργός.
Με τη σειρά του ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Κωνσταντίνος Καράντζαλος δήλωσε ότι η κυβέρνηση έχει εντοπίσει διάφορους άξονες στους οποίους θέλει να επενδύσει, ενώ όπως στην χώρα μας υπάρχει μεγάλη ικανότητα σε τομείς όπως η ρομποτική και η διαστημική εξερεύνηση.
Τέλος, ο κ. Καράντζαλος αποκάλυψε σε σύντομο χρονικό διάστημα θα ανακοινωθεί επισήμως η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά διαστημικά προγράμματα διάρκειας πέντε ετών. Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος έχει ετοιμάσει την εθνική διαστημική στρατηγική, η οποία αναμένεται να ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα.