Πιερρακάκης: Θα χάσουμε μεγάλη ευκαιρία στην Ευρώπη αν δεν ενώσουμε δυνάμεις

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, συμμετείχε σε πάνελ στο πλαίσιο του IE Competitiveness Hub, με αντικείμενο τις προκλήσεις και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος των Financial Times, Paola Tamma, συμμετείχαν επίσης ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και πρώην Επίτροπος Οικονομίας Paolo Gentiloni και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας Carlos Cuerpo.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) και ο ρόλος της στην κινητοποίηση των αποταμιεύσεων των ευρωπαίων πολιτών, η ψηφιακή χρηματοδότηση και το ψηφιακό ευρώ, καθώς και η ευρύτερη ατζέντα απλοποίησης και εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς.

Τα θέματα που συζητήθηκαν

Ο υπουργός αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης στα εξής:

Paola Tamma:  Θέλω να απευθυνθώ σε εσάς κ. Πιερρακάκη, και υπάρχει κάτι που είπε και ο Carlos προηγουμένως σχετικά με την προσπάθεια δημιουργίας ενότητας μέσω των πρωτοβουλιών E6. Έχετε πρόσφατα εκλεγεί πρόεδρος του Eurogroup και ο προκάτοχός σας το έβλεπε αυτό ως πιθανή πρόκληση για την ενότητα. Βλέπετε την ενότητα να δημιουργείται από μια ομάδα πρωτοπόρων χωρών ή πιστεύετε ότι αυτό δεν συμβάλλει στην επίτευξη προόδου στο επίπεδο των 27;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, πρέπει να πω ότι από την πρώτη στιγμή αντέδρασα θετικά. Γιατί, ειλικρινά, κάθε πρωτοβουλία που μας προχωρά πιο μπροστά είναι θετική.

Γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε. Η έκθεση του Enrico και η έκθεση του Mario είναι ο βορράς της πυξίδας. Ναι, και οι δύο είναι από την Ιταλία, και θα έλεγα ότι είναι ο Πάπας και ο Πατριάρχης, αλλά τώρα έχουμε δύο Πάπες.

Άρα γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε. Η πρόκληση της υλοποίησης βρίσκεται στους υπουργούς Οικονομικών. Και ειλικρινά, τα άστρα έχουν ευθυγραμμιστεί.

Η Επιτροπή κάνει εξαιρετική δουλειά. Ο Carlos το ανέφερε. Η δουλειά της Maria Luisa Albuquerque είναι απολύτως στοχευμένη, με συγκεκριμένο περιεχόμενο. Αυτή τη στιγμή συζητάμε όλες τις πτυχές της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Η πρόκληση είναι στη δική μας πλευρά να την υλοποιήσουμε. Άρα χρειαζόμαστε τους κατάλληλους μηχανισμούς εντός της ομάδας για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε όλα τα στοιχεία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να είμαστε σε θέση να την «ξεδιπλώσουμε» επικοινωνιακά προς τους πολίτες, γιατί η Roberta Metsola το ανέφερε αυτό νωρίτερα. Όταν πρέπει να εξηγήσω, υποθέτω το ίδιο ισχύει και για τον Carlos, τι είναι η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και τι σημαίνει για τους πολίτες, πρέπει να μπορούμε να το αποδώσουμε συγκεκριμένα.

Οι άνθρωποι κατανοούν το πρόγραμμα Erasmus, κατανοούν το δωρεάν roaming. Τι είναι η SIU για αυτούς όμως;

Για παράδειγμα, χθες συζητήσαμε την έκθεση Kukies και Noyer. Παίρνω μια startup και τη μετατρέπω σε scale-up. Πρέπει να γίνει εταιρεία στο Delaware και να βρει αμερικανική ενδιάμεση χρηματοδότηση ή θα πρέπει να μπορεί να αναπτυχθεί στην Ευρώπη; Αυτό είναι πολύ συγκεκριμένο για αυτή την κατηγορία.

Άρα πρέπει να μπορέσουμε να ξεδιπλώσουμε όλα αυτά τα στοιχεία και στη συνέχεια η δουλειά μας είναι να βρούμε συναίνεση, υποθέτω. Αυτό είναι, σε πολύ μεγάλο βαθμό, και η δουλειά του προέδρου του Eurogroup, να μπορεί, σε αυτό το άτυπο θεσμικό πλαίσιο, να διαμορφώνει συναίνεση.

Είναι καλό ότι οι μεγαλύτερες χώρες έχουν ένα άτυπο φόρουμ για να διαμορφώνουν αυτή τη συναίνεση; Λοιπόν, στο βαθμό που αυτό λειτουργεί ως διευκόλυνση, νομίζω ότι είναι θετικό.

Όλα θα εξαρτηθούν από το αν, στο τέλος της ημέρας, η στρατηγική θα γίνει συνώνυμη της υλοποίησης. Εξαρτάται από εμάς.

Αλλά, ειλικρινά, για να συμβεί αυτό, δεν πρέπει να επικρατούν οι εθνικές επιφυλάξεις που υπάρχουν - όλοι λέμε ότι συμφωνούμε με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ή με οποιαδήποτε άλλη πρωτοβουλία επί της αρχής.

Υπάρχει ένα «αλλά» που ακολουθεί μετά την πρωτοβουλία. Και όλοι έχουμε αυτές τις εθνικές παραμέτρους, ανάλογα με το χαρτοφυλάκιο, ανάλογα με το ζήτημα.

Το ερώτημα είναι πόσο καλά θα κατανοήσουμε ότι το κόστος ευκαιρίας είναι εξίσου απτό με το πραγματικό κόστος.

Και αυτή τη στιγμή το κατανοούμε αυτό, και το κατανοούμε επίσης λόγω της εξωγενούς φύσης των γεγονότων γύρω μας.

Η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, άρα καταλάβαμε ότι πρέπει να ενισχύσουμε τις αμυντικές μας δυνατότητες, αλλά επίσης, ειλικρινά, η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει.

Και κατανοούμε ότι πρέπει να γίνουμε όχι μόνο μια ενιαία αγορά, αλλά πιθανώς κάτι παραπάνω από αυτό.

Και για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να ενισχύσουμε την άμυνα και επίσης να έχουμε ένα δόγμα στην τεχνολογία, στη στρατηγική της τεχνολογίας.

Το Anthropic-Μythos ήταν το θέμα της ημέρας, μαζί με ό,τι συμβαίνει στην Ουάσιγκτον. Το Anthropic-Μythos είναι ένα ζήτημα. Το πώς διαχειρίζεσαι ένα συγκεκριμένο LLM και την πρόσβαση σε αυτό είναι ένα άλλο. Αλλά υπάρχουν πολλά ακόμη που πρέπει να συζητηθούν.

Υπερδραματοποιούμε αυτό που έχουμε μπροστά μας, υπερδραματοποιούμε το παρόν και υποτιμούμε το μέλλον.

Και όταν πρόκειται για τεχνολογική καινοτομία, ειλικρινά, το μέλλον δεν απέχει χρόνια - απέχει εβδομάδες.

Αυτό που βλέπετε σήμερα με το Anthropic, μπορείτε εύκολα να το δείτε σε λίγες εβδομάδες με περισσότερες εταιρείες να αναπτύσσουν παρόμοιους αλγορίθμους και εξίσου ισχυρά μοντέλα.

Και αυτά θα είναι μόνο αυτά που γνωρίζουμε.

Άρα το ερώτημα είναι: τι είδους ρυθμίσεις διακυβέρνησης θα αναπτύξουμε και τι είδους κοινή κατανόηση μπορούμε να καλλιεργήσουμε μεταξύ μας όσον αφορά την τεχνολογική κυριαρχία.

Όταν μιλάμε για τεχνολογική κυριαρχία σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών, εννοούμε όλοι το ίδιο πράγμα; Χρησιμοποιούμε το ίδιο λεξιλόγιο; Έχουμε την ίδια στρατηγική ως Ευρωπαίοι;

Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, όπως προβλέπει η έκθεση του Enrico; Ή παραμένουμε σε μικρές εθνικές λογικές, είτε στον τραπεζικό τομέα είτε στην τεχνολογία;

Αν δεν καταλάβουμε ότι πρέπει να κάνουμε το δεύτερο, νομίζω ότι θα χάσουμε μια μεγάλη ευκαιρία.

Και για να αναφερθώ λίγο, παρότι είμαι μέλος του ΕΛΚ- οπότε το να παραθέτω τον Antonio Gramsci δεν είναι ακριβώς το φυσικό μου περιβάλλον- θα έλεγα «αισιοδοξία της βούλησης». Θυμάμαι μια φράση του: «απαισιοδοξία της σκέψης, αισιοδοξία της βούλησης». Η δουλειά μας είναι να έχουμε αυτή την αισιοδοξία της βούλησης.

Και νομίζω ότι σήμερα, ανεξαρτήτως των διαφορών που εξακολουθούν να υπάρχουν, οι παλιές διαχωριστικές γραμμές δεν υφίστανται πλέον. Και αν υπήρχαν, δεν θα είχατε έναν Έλληνα πρόεδρο του Eurogroup.

Η προκατάληψή για τον «λιτό Βορρά» και τον «σπάταλο Νότο» έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία 10–11 χρόνια. Τα εξωτερικά γεγονότα και οι κρίσεις μάς έχουν οδηγήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Άρα είμαι αισιόδοξος με αυτή την έννοια. Και πιστεύω ότι δεν πρόκειται για ένα ναι ή όχι, δεν είναι δηλαδή άσπρο ή μαύρο.

Είναι ζήτημα του πόση απόσταση μπορούμε να καλύψουμε. Και πιστεύω ότι μπορούμε να καλύψουμε ένα σημαντικό μέρος αυτής της απόστασης, με τη βοήθεια που θα λάβουμε από την Επιτροπή.

Paola Tamma: Ίσως μπορούμε επίσης να ορίσουμε ως ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό τη νομισματική κυριαρχία, κάτι που έχει συζητηθεί και στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το ψηφιακό ευρώ, ένα θέμα που σας αφορά άμεσα. Και στο οποίο θα επιχειρήσετε να διαμεσολαβήσετε στις διαπραγματεύσεις με το Κοινοβούλιο.

Ωστόσο, το ψηφιακό ευρώ έχει περάσει από πολλές εκδοχές. Αρχικά παρουσιάστηκε ως ένας τρόπος να διασφαλιστεί ότι δεν θα κυριαρχήσουν στην αγορά τα stablecoins των ΗΠΑ. Πλέον παρουσιάζεται κυρίως ως ένα μέσο ψηφιακών πληρωμών και ως εργαλείο διασφάλισης της νομισματικής μετάβασης.

Θα μπορούσε όμως να αποτελέσει και έναν τρόπο, και να διαδραματίσει ρόλο, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης; Και αν ναι, πώς;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα γενικά ότι η Ψηφιακή Χρηματοδότηση είναι ένας τομέας όπου ελπίζουμε να έχουμε μια κοινή δήλωση στο Eurogroup τον Ιούλιο. Το συζητήσαμε αυτό χθες.

Σε γενικές γραμμές, πρόκειται για μια τεράστια ευκαιρία για την Ευρώπη. Αν το δούμε συνολικά: τι κάνουν οι Αμερικανοί; Έχουν το θεσμικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, αλλά δεν έχουν ψηφιακό δολάριο. Επιτρέπουν τα stablecoins που βασίζονται στο δολάριο και αυτή θα είναι η βασική τους στρατηγική: ιδιωτική καινοτομία γύρω από το νόμισμά τους, σε ψηφιακή μορφή.

Η Κίνα κάνει το ακριβώς αντίθετο: θέλει ένα πλήρως ψηφιακό νόμισμα, χωρίς να επιτρέπει stablecoins. Στη δική μας περίπτωση, έχουμε το MiCA.

Όμως, αν δούμε τον κόσμο σήμερα, το 95% των stablecoins είναι συνδεδεμένα με το δολάριο και λιγότερο από 1% με το ευρώ. Άρα η βασική στρατηγική είναι η υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ.

Ελπίζουμε ότι, από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αυτό θα ψηφιστεί φέτος, αρκετά σύντομα. Γιατί, ειλικρινά, χάνουμε ευκαιρίες.

Ο Enrico το ανέφερε σε ένα πάνελ, σε ένα συνέδριο όπου βρισκόμασταν μαζί. Ένα από τα πράγματα που άκουσα εκεί είναι ότι κάθε έξι μήνες που περνούν αποτελούν ένα τεράστιο κόστος ευκαιρίας για τους Ευρωπαίους και για τον διεθνή ρόλο του ευρώ.

Γιατί, ειλικρινά, αν υπάρχει ένα πράγμα που μπορούμε να υλοποιήσουμε για να ενισχύσουμε τον διεθνή ρόλο του νομίσματός μας, είναι ακριβώς αυτό.

Για κάποιο λόγο, η Fed δεν έχει επιλέξει να προχωρήσει σε ψηφιακό δολάριο. Προτάσσει κυρίως ζητήματα ιδιωτικότητας, αλλά υποθέτω ότι αυτό είναι εν μέρει και πολιτισμικό ζήτημα.

Στη δική μας περίπτωση, η δημιουργία μιας δημόσιας υποδομής για πληρωμές και εκκαθάριση, με τα δευτερογενή οφέλη που αυτή μπορεί να φέρει, είναι μια πολύ θετική εξέλιξη.

Το 2029 ως χρονικός ορίζοντας είναι αποδεκτό, αλλά γενικά, όταν μιλάμε για τεχνολογική καινοτομία, είτε στη χρηματοδότηση είτε αλλού, η καινοτομία συμβαίνει τώρα, σε εβδομάδες, όχι σε μήνες ή χρόνια.

Χάνουμε ευκαιρίες κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα και κάθε χρόνο που περνά. Άρα αυτά τα κόστη ευκαιρίας είναι απτά.

Πιστεύω ότι οι Ευρωπαίοι νομοθέτες το κατανοούν αυτό. Και πιστεύω ότι το έργο θα υλοποιηθεί.

Και ειλικρινά, θα είναι από τα πρώτα που θα υλοποιηθούν πλήρως, σε μεγάλη κλίμακα. Και ο αντίκτυπος θα είναι αρκετά θετικός.

Είναι καλό να υπάρχει μια ισχυρή δημόσια υποδομή, που θα εξυπηρετεί το επιχειρηματικό σύστημα.

Paola Tamma: Και αν το Κοινοβούλιο δεν συμφωνήσει μέχρι τον Ιούνιο;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πιστεύω ότι θα συμφωνήσει.