Οσα πρέπει να ξέρετε για αναβάθμιση κατοικίας μέσω παρόχου ρεύματος

Τις βάσεις για να πάρει μπροστά η ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας μέσω του παρόχου ρεύματος, όπου ο καταναλωτής θα μπορεί χωρίς καθόλου αρχικό κεφάλαιο, να ανακαινίζει το σπίτι του, πληρώνοντας τη δαπάνη μέσω του μηνιαίου του λογαριασμού, βάζει η υπογραφή χθες από το ΥΠΕΝ της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης.

Στην πραγματικότητα, το «on-bill financing», όπως ονομάζεται το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο που χρησιμοποιείται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και τώρα έρχεται και στην Ελλάδα, καθιερώνει την εμπλοκή των προμηθευτών στις ανακαινίσεις, με αμιγώς όρους αγοράς, όπως σε ένα τραπεζικό δάνειο.

Από την αναβάθμιση του οικιακού εξοπλισμού (π.χ. αντλίες θερμότητας) μέχρι τη θωράκιση του κτιρίου (κουφώματα, θερμοπρόσοψη) δεν θα απαιτείται η ίδια συμμετοχή από το νοικοκυριό ή τη μικρή επιχείρηση. Τη δαπάνη θα χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου ο προμηθευτής ρεύματος και ο καταναλωτής θα την αποπληρώνει μέσω του μηνιαίου του λογαριασμού με όρους που θα έχουν νωρίτερα συνομολογήσει τα δύο μέρη.

Το γεγονός ωστόσο ότι ο πάροχος ρεύματος σε μια κατοικία γίνεται ταυτόχρονα και εργολάβος εγείρει αυτόματα κάποια ερωτήματα, τα οποία και τέθηκαν από την αγορά του ρεύματος κατά τη δημόσια διαβούλευση που προηγήθηκε από πλευράς της ΡΑΑΕΥ.

Το πιο εύλογο ερώτημα είναι το τι θα συμβαίνει στο σενάριο που ο πελάτης καθυστερεί να αποπληρώσει τη δόση που αναλογεί στις εργασίες ανακαίνισης και τι θα συμβαίνει με τις τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές, από τη στιγμή που ο πάροχος απαγορεύεται να του κόψει το ρεύμα για το συγκεκριμένο λόγο.

Στο βαθμό που δεν απαντηθούν κενά όπως το παραπάνω, εγκυμονεί ο κίνδυνος να υπονομευτεί εν τη γεννέσει του ένα πολύ σημαντικό εγχείρημα για το καταναλωτή, όπως επισήμαναν και αρκετοί προμηθευτές κατά τη διάρκεια της πρόσφατης διαβούλευσης της εισήγησης του Ρυθμιστή που ολοκληρώθηκε προ ημερών.

Σταχυολογώντας τα βασικά βήματα, αλλά και καταγράφοντας κάποια κενά, προκύπτει ένας χρήσιμος οδηγός με 15 ερωτήσεις - απαντήσεις για όσα νοικοκυριά ή μικρές επιχειρήσεις ενδιαφέρονται να αναβαθμίσουν τη κατοικία τους αποπληρώνοντας τη δαπάνη μέσω του λογαριασμού τους.

1. Με ποιον συνάπτεται η σύμβαση;

Η συμφωνία θα συνάπτεται ανάμεσα στον πάροχο και τον ιδιοκτήτη του ακινήτου. Και οι συμφωνούμενοι όροι θα αφορούν αποκλειστικά την συγκεκριμένη εγκατάσταση.

2. Μπορεί να συνάψει σύμβαση με τον πάροχο και ο ενοικιαστής μιας κατοικίας;

Οχι, η συμφωνία θα πρέπει να γίνει με τον ιδιοκτήτη. Αν ο τελευταίος νοικιάζει το ακίνητο του, τότε θα πρέπει να έρθει σε συνεννόηση με τον μισθωτή για την αποπληρωμή της δαπάνης, αφού οι δόσεις θα «τρέχουν» μέσω των λογαριασμών ρεύματος.

3. Πως ακριβώς θα αποπληρώνω τη δαπάνη;

Η αποπληρωμή της δαπάνης θα γίνεται με τη καταβολή μηνιαίων δόσεων μέσω του λογαριασμού ρεύματος που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη παροχή.

4. Το μοντέλο δηλαδή λειτουργεί όπως ένα τραπεζικό δάνειο;

Ακριβώς. Οι όροι αποπληρωμής χρηματοδότησης των πρόσθετων υπηρεσιών και το πώς θα εξοφλείται η εργασία, θα περιγράφονται αναλυτικά στη σύμβαση.

5. Τι συμβαίνει σε περίπτωση μερικής αποπληρωμής του λογαριασμού από το πελάτη;

Τότε, η αποπληρωμή του κόστους των προσθέτων αυτών υπηρεσιών ενεργειακής αναβάθμισης θα εισπράττεται τελευταία, μετά την κάλυψη των χρεώσεων προμήθειας, των ρυθμιζόμενων χρεώσεων και των φόρων- εισφορών που συνοδεύουν το λογαριασμό.

6. Οι χρεώσεις για την ηλεκτρική ενέργεια και εκείνες για τις εργασίες αναβάθμισης θα εμφανίζονται χωριστά στο μηνιαίο μου λογαριασμό;

Ακριβώς. Προς αποφυγή σύγχυσης και για λόγους διαφάνειας, το καταβλητέο τίμημα και οι δαπάνες για την ενεργειακή αναβάθμιση, θα αναγράφονται διακριτά σε άλλο σημείο του λογαριασμού.

7. Τι σημαίνει στη πράξη ότι οι χρεώσεις αυτές θα εμφανίζονται ξεχωριστά στο λογαριασμό;

Σημαίνει ότι σε περίπτωση όπου ο ιδιοκτήτης έχει συνάψει με το πάροχο του σύμβαση ενεργειακής αναβάθμισης του ακίνητου του, τότε ο μηνιαίος του λογαριασμός θα περιλαμβάνει 3 διακριτές ομάδα χρεώσεων:

• Η πρώτη θα αφορά τις χρεώσεις για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας.
• Η δεύτερη τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, δηλαδή για το σύστημα μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ) και για το δίκτυο διανομής (ΔΕΔΔΗΕ), καθώς επίσης αυτές για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ), τους φόρους, και τις λοιπές χρεώσεις.
• Η τρίτη ομάδα θα αφορά τις χρεώσεις για τις πρόσθετες υπηρεσίες βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης, δηλαδή για τον εξοπλισμό, την εργασία και το ποσό της μηνιαίας δόσης για την εξόφληση των παραπάνω.

8. Μπορεί ο πάροχος να μου κόψει το ρεύμα αν δεν εξοφλήσω εγκαίρως τη δόση για την ενεργειακή αναβάθμιση;

Οχι, ο νόμος το απαγορεύει. Ο πάροχος δεν μπορεί να υποβάλλει στον ΔΕΔΔΗΕ εντολή απενεργοποίησης του μετρητή φορτίου για το συγκεκριμένο λόγο. Η υπουργική απόφαση είναι σαφής: “Ο Προμηθευτής δεν δύναται να υποβάλλει στον αρμόδιο διαχειριστή εντολή απενεργοποίησης του μετρητή φορτίου σύμφωνα με το άρθρο 39 του παρόντος σε περίπτωση ύπαρξης ληξιπρόθεσμης οφειλής που αφορά στην παροχή πρόσθετων υπηρεσιών από τον Προμηθευτή αναφορικά με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της εγκατάστασης του χρήστη”.

9. Και πως θα διευθετείται το τυχόν ληξιπρόθεσμο ποσό για τις εργασίες αναβάθμισης;

Το σημείο αυτό παραμένει θολό, με την αγορά του ρεύματος να εκφράζει φόβους ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να δημιουργήσει το έδαφος για μια νέα γενιά κακοπληρωτών. Ο φορέας που εκπροσωπεί τους παρόχους ρεύματος (ΕΣΠΕΝ) είχε ζητήσει την «ανάπτυξη μηχανισμών για την αποτελεσματική διαχείριση των σχετικών κινδύνων, όπως ενδεικτικά μέσω κρατικής εγγυοδοσίας».

Από τη πλευρά της η ΔΕΗ είχε προτείνει η τυχόν ληξιπρόθεσμη οφειλή από εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης να αναγράφεται στον επόμενο λογαριασμό διακριτά από τυχόν ληξιπρόθεσμες όφειλες που συνδέονται με το ρεύμα. Το βέβαιο είναι πως οι ίδιες οι εταιρείες που θα μπουν στο παιχνίδι των ενεργειακών αναβαθμίσεων θα περιλαμβάνουν στη σχετική σύμβαση αυστηρούς όρους και ρήτρες, ώστε να προφυλάσσονται σε παρόμοιες περιπτώσεις.

10. Τι συμβαίνει αν το ακίνητο στο μεταξύ πουληθεί;

Τότε εναπόκειται στη συμφωνία του νέου με τον παλιό ιδιοκτήτη για το πώς θα συνεχιστεί η εξόφληση στο προμηθευτή. Μία λύση είναι η οφειλή που απομένει να «περάσει» στον νέο ιδιοκτήτη και να συνεχίσει να εξοφλείται τμηματικά μέσω των λογαριασμών.

11. Αν θέλω να αλλάξω πάροχο ρεύματος μπορώ να το κάνω;

Ασφαλώς. Η συνομολόγηση πρόσθετων υπηρεσιών βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης και η αποπληρωμή τους μέσω του λογαριασμού κατανάλωσης δεν περιορίζει ή παρεμποδίζει το δικαίωμα του πελάτη να αλλάξει προμηθευτή.

12. Και αν δεν έχω εξοφλήσει τη δαπάνη στον προηγούμενο;

Πρόκειται για ένα δεύτερο θολό σημείο. Ενα σενάριο θέλει η αποπληρωμή του δανείου να γίνεται πλέον μέσω των λογαριασμών ρεύματος από τη νέα εταιρεία προμήθειας. Αυτό βέβαια με τη σειρά του σημαίνει ότι η εταιρεία θα «περνά» τις δόσεις στον «παλιό» προμηθευτή του καταναλωτή.

13. Σε περίπτωση πάντως αλλαγής προμηθευτή εξακολουθούν να ισχύουν οι αρχικοί όροι αποπληρωμής;

Ναι και δεν δύνανται να συνδέονται με την παροχή υπηρεσιών προμήθειας από το νέο προμηθευτή.

14. Από πότε ισχύουν όλα τα παραπάνω;

Η παρούσα απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κάτι που αναμένεται να γίνει το πιθανότερο από εβδομάδα.

15. Πότε αναμένεται να δραστηριοποιηθούν οι πρώτοι πάροχοι στο παιχνίδι των ενεργειακών αναβαθμίσεων;

Η αγορά βλέπει θετικά την είσοδο στο παιχνίδι της ενεργειακής αναβάθμισης, οπότε σύντομα θα δούμε και τους πρώτους παρόχους στο νέο αυτό γήπεδο. Αλλά για να πετύχει το στόχο του το συγκεκριμένο εγχείρημα θα πρέπει να αποσαφηνιστούν τα παραπάνω θολά σημεία ώστε να κλείσει και το παραμικρό παράθυρο δημιουργίας μιας νέας γενιάς κακοπληρωτών. Διότι η ρητή απαγόρευση απενεργοποίησης του μετρητή σε περίπτωση οφειλών από εργασίες αναβάθμισης στερεί από τις εταιρείες το μοναδικό μέτρο έναντι πιθανών κακοπληρωτών.

Σίγουρα πάντως οι εταιρείες που θα εισέλθουν στο παιχνίδι θα βρουν τρόπους για να διασφαλιστούν απέναντι σε τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές του πελάτη για παρόμοιες εργασίες.