Τον συναγερμό που έχει σημάνει το τοξικό κοκτέιλ ανατιμήσεων και η απειλή μιας νέας γενικευμένης κρίσης σε καύσιμα και ρεύμα, σηματοδοτεί η χθεσινή εξαγγελία του Πρωθυπουργού για ενεργοποίηση του πρώτου από τα μέτρα που έχει η κυβέρνηση στη φαρέτρα, τη νέα επιδότηση στο ντίζελ, ύψους 30 εκατ. για τον Αύγουστο. Αναλόγως των εξελίξεων θα ακολουθήσουν κι άλλες παρεμβάσεις.
Στο καλό σενάριο, εφόσον δηλαδή δεν υπάρξουν άμεσα νέες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές και δούμε αποκλιμάκωση στον Κόλπο, όπως λέγεται ότι σχεδιάζει ο Αμερικανός Πρόεδρος, η επιπλέον επιδότηση κατά 10 λεπτά/ λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης (πέραν των 5 λεπτών που εφαρμόζεται ήδη), θα μεταφραστεί σε μέσα πανελλαδικά επίπεδα στα 1,90 ευρώ. Εναντι των 2 και πλέον ευρώ που αναμένεται να δουν σήμερα και αύριο οι οδηγοί στις αντλίες, μετά και τις ανατιμήσεις του πετρελαίου τη προηγούμενη εβδομάδα που έφτασε τα 100 δολάρια.
Στο κακό σενάριο, εφόσον συνεχιστούν οι διεθνείς αυξήσεις λόγω και της στενότητας προσφοράς που έχει επιδεινωθεί από την διακοπή των ρωσικών εξαγωγών, το όφελος από τη νέα επιδότηση των 10 λεπτών αναπόφευκτα θα “ψαλιδιστεί”, με ό,τι αυτό σημαίνει για τη προσπάθεια να περιοριστεί η αναζοπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων σε όλο το φάσμα της οικονομίας.
Σε μια τέτοια περίπτωση, θα επαναληφθεί αυτό που συμβαίνει τις τελευταίες εβδομάδες με τη παροχή της έκπτωσης σε βενζίνη και ντίζελ από τους δύο διυλιστηριακούς ομίλους, όπου παρά την εφαρμογή του μέτρου, οι τιμές των δύο καυσίμων έχουν ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο σε πάνω από 20 νομούς της χώρας.
Ταυτόχρονα το ντίζελ (1,998 ευρώ πανελλαδικά) κινείται και πάλι, για πρώτη φορά φορά έπειτα από μήνες, σε υψηλότερα επίπεδα από την αμόλυβδη (1,996 ευρώ), καταγράφοντας ανοδικές τάσεις για μια πλειάδα λόγων.
Οχι μόνο λόγω της αβεβαιότητας στη Μ. Ανατολή και της αυξημένης ζήτησης για καύσιμα στη καρδιά του καλοκαιριού, αλλά και εξαιτίας της ελλειμματικής παραγωγής τόσο από το Περσικό όσο και από τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, της ανάκαμψης της ζήτησης από την Ασία, καθώς και της ανάγκης για αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων από όλες τις μεγάλες οικονομίες.
Το σπιράλ ανατιμήσεων και παραγόντων
Το παραπάνω σπιράλ είναι και η αιτία που το φετινό καλοκαίρι έχει αρκετά υψηλότερο ενεργειακό κόστος από το περυσινό, κάτι που αφορά και τον ηλεκτρισμό. Είναι τέτοιος ο αρνητικός συνδυασμός παραγόντων - από την μόνιμη εστία του Περσικού, μέχρι τη προσπάθεια της Ευρώπης για αναπλήρωση των χαμηλών αποθεμάτων φυσικού αέριου ενόψει χειμώνα - που τα κυβερνητικά όπλα “κατάσβεσης” (επιδοτήσεις, εκπτώσεις, κλπ) δεν μπορούν να φέρουν τα αναμενόμενα.
Το δεύτερο καμπανάκι έρχεται από τις βενζίνες, όπου μετά τις νέες διεθνείς αυξήσεις του μπρεντ, οι τιμές αναμένεται να ξεπεράσουν τις επόμενες ημέρες το φράγμα των 2 ευρώ πανελλαδικά και ενώ οι μέσοι όροι "χτυπούν" ήδη τα 2,12 ευρώ στα Δωδεκάνησα και τα 2,23 στις Κυκλάδες.
Εδώ η κυβέρνηση αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επαναφοράς ενός νέου Fuel Pass εφόσον το πετρέλαιο ξεπεράσει τα 100 δολάρια και παραμείνει εκεί για αρκετό χρονικό διάστημα, με τον αντιπρόεδρο Κωστή Χατζηδάκη και τον εκπρόσωπο του υπ. Οικονομικών Ομηρο Τσάπαλο, να θυμίζουν ότι από το υπερπλεόνασμα του 2025 υπάρχουν διαθέσιμα περίπου 200 εκατ. (170 εκατ. μετά τη νέα παρέμβαση στο ντίζελ) για τη στήριξη των πολιτών.
Η ανοδική τάση στο ρεύμα
Το τρίτο καμπανάκι έρχεται από το μέτωπο του ρεύματος, που πήρε την ανιούσα και η μέση τιμή τιμή στη χονδρεμπορική “τρέχει” με αύξηση 20% έναντι του Ιουνίου, όχι μόνο λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που ανεβάζουν στα ύψη τη χρήση των κλιματιστικών, αλλά και εξαιτίας του ράλι στο φυσικό αέριο.
Έχοντας κάνει ένα μηνιαίο άλμα 55% και πιάνοντας τη Παρασκευή τα 63 ευρώ / Μεγαβατώρα, η τιμή του φυσικού αερίου στο Χρηματιστήριο του Άμστερνταμ έκανε το υψηλότερο κλείσιμο από τον Ιανουάριο του 2023, επιβαρύνοντας περαιτέρω το λειτουργικό κόστος των θερμικών μονάδων που χρησιμοποιούν το καύσιμο. Επειδή λόγω της ζήτησης επιστρατεύονται όλο και περισσότερο για να καλύψουν τις αιχμές, ιδίως τις βραδινές ώρες, που σβήνουν τα φωτοβολταϊκά, και πολύ περισσότερο όταν περιορίζεται και η παραγωγή των αιολικών όπως συμβαίνει τις τελευταίες ημέρες, η μέση χονδρεμπορική ανεβαίνει.
Απόρροια των παραπάνω είναι ότι πέντε μέρες πριν κλείσει ο μήνας, κινείται κατά μέσον όρο στα 112 ευρώ/ Μεγαβατώρα έναντι 92,93 αντίστοιχα του Ιουνίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα κυμαινόμενα τιμολόγια Αυγούστου που θα ανακοινώσουν οι πάροχοι στα τέλη της εβδομάδας.
Τον Ιούλιο η συντριπτική πλειοψηφία των προμηθευτών είχαν διατηρήσει αμετάβλητες τις χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια με τη μέση τιμή να “παίζει” στα 17,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ για οκτώ στα δέκα νοικοκυριά ο μέσος όρος ήταν οριακά κάτω από 15 λεπτά.
Το ποσοστό της αύξησης που θα επιλέξουν να απορροφήσουν οι μεγάλοι πάροχοι θα κρίνει και το κατά πόσο θα επανέλθει στο τραπέζι η συζήτηση για επιδοτήσεις στους λογαριασμούς. Στο παρελθόν, ενεργοποιούνταν όταν για τη συντριπτική πλειοψηφία των νοικοκυριών η μέση τιμή διαμορφώνονταν πάνω από τα επίπεδα των 15-16 λεπτών.
Η ηγεσία του ΥΠΕΝ είναι σε κατάσταση επιφυλακής και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ανάληψης πρωτοβουλιών, εφόσον η εικόνα επιδεινωθεί.
Το ράλι στο αέριο και οι αποθήκες
Το ράλι στο αέριο έχει και μια άλλη διάσταση που αφορά το χειμώνα και την αναπλήρωση των αποθεμάτων στις ευρωπαϊκές αποθήκες.
Το πρόβλημα αντανακλάται έντονα στις τιμές των προθεσμιακών συμβολαίων. Οταν τα futures του φυσικού αερίου για το Δεκέμβρη, το Γενάρη και το Φλεβάρη παίζουν στα 59- 61€/ Μεγαβατώρα και η τρέχουσα τιμή διαπραγματεύεται στα 63 €, δηλαδή ακριβότερα, κανείς δεν έχει κίνητρο να αγοράσει από σήμερα για να καλύψει τα κενά στα ευρωπαϊκά αποθέματα ενόψει του χειμώνα, που σήμερα κινούνται κάτω του 54% έναντι 60% και πλέον τέτοια εποχή πέρυσι.
Αλλά ο ευρωπαϊκός στόχος για αναπλήρωση των αποθεμάτων σε ποσοστό 90% μέχρι την 1η Νοεμβρίου πρέπει να επιτευχθεί, έστω με υψηλότερο κόστος, το οποίο με τη σειρά του θα μεταφερθεί τους επόμενους μήνες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.