Ενόψει της συζήτησης στην Ολομέλεια της Βουλής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας για το πλαίσιο λειτουργίας του κλάδου, η Ένωση Εταιριών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ) τοποθετείται αναφορικά με τις νέες ρυθμίσεις.
Οι ΕΔΑΔΠ λειτουργούν απαρέγκλιτα στη βάση της κείμενης νομοθεσίας, εποπτεύονται από την Τράπεζα της Ελλάδος και ελέγχονται από όλες τις αρμόδιες αρχές. Με σεβασμό στο θεσμικό τους ρόλο, υπηρετούν το έργο που τους έχει ανατεθεί βάσει του νόμου 4354/2015.
Οι εταιρίες διαχείρισης δεν είναι κάτοχοι των απαιτήσεων, αλλά διαχειρίζονται δάνεια κατ’ εντολή των ιδιοκτητών τους. Εντολείς τους είναι ιδιώτες επενδυτές, ενώ έμμεσα ενδιαφερόμενοι είναι οι Έλληνες φορολογούμενοι που έχουν εγγυηθεί τα senior ομόλογα του σχεδίου «Ηρακλής».
Η λειτουργία των servicers ρυθμίζεται από την Οδηγία (ΕΕ) 2021/2167, που ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με τον ν. 5072/2023. Ο Έλληνας νομοθέτης έχει προσθέσει πλήθος υποχρεώσεων, καθιστώντας τον εγχώριο κλάδο τον πλέον αυστηρά εποπτευόμενο στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος μειώθηκε από 118,5 δισ. ευρώ τον Μάρτιο 2016 σε 82,8 δισ. ευρώ τον Ιούνιο 2026. Η μείωση αυτή προήλθε κυρίως από συναινετικές λύσεις, με ρυθμίσεις 7 δισ. ευρώ ετησίως, και όχι από πλειστηριασμούς.
Αναφορικά με τις τιτλοποιήσεις του σχεδίου «Ηρακλής», οι υστερήσεις δεν είναι οριζόντιες. Στο σκέλος των ρυθμίσεων οι στόχοι έχουν επιτύχει ή υπερβληθεί, ενώ η υστέρηση εντοπίζεται αποκλειστικά στις ανακτήσεις από αναγκαστική εκτέλεση.
Η επιτάχυνση των συναινετικών ανακτήσεων απαιτεί σχέση εμπιστοσύνης με τους οφειλέτες. Ο κλάδος στηρίζει τα μέτρα διαφάνειας, όπως τη χορήγηση συμβάσεων, ιστορικού πληρωμών και ανάλυσης οφειλής εντός 45 ημερών, καθώς και τις σαφείς προθεσμίες μέσω πλατφόρμας.
Ωστόσο, πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι ευνοϊκές διατάξεις δεν θα τύχουν κατάχρησης. Η πρόβλεψη για αυτόματες κυρώσεις χωρίς δικαστική κρίση ή απόφαση του Επόπτη απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να αποφευχθεί νέο πεδίο τριβών.
Η εισαγωγή της Διαδικασίας Διμερών Ρυθμίσεων, σε αντικατάσταση του Κώδικα Δεοντολογίας, κρίνεται αναγκαία. Η νέα διαδικασία, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός και η πρόταση ρύθμισης προ πλειστηριασμού πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Για την προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών και ΑμεΑ υφίσταται δεσμευτικό πλαίσιο μέσω του Εξωδικαστικού, του Ενδιάμεσου Προγράμματος και του Φορέα Απόκτησης Ακινήτων. Η παροχή λύσεων με σταθερό επιτόκιο επιτρέπει ασφαλή χρηματοοικονομικό προγραμματισμό.
Η νέα διαδικασία είναι υποχρεωτική για όλους, ενώ απαιτείται χρόνος για την τεχνική υλοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Η ΕΕΔΑΔΠ εκτιμά ότι θα υπάρξουν καθυστερήσεις εντός του 2027 στις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, επηρεάζοντας τα σχέδια του «Ηρακλή».
Σχετικά με τον εκτελεστό τίτλο, η μη ενσωμάτωσή του στο νομοσχέδιο είναι σεβαστή, αν και υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο από το 1923 (ν.δ. 17.7/13.8.1923). Ο οφειλέτης που ρυθμίζει την οφειλή του την αναγνωρίζει ο ίδιος, ενώ διατηρεί ακέραιες όλες τις νομικές εγγυήσεις.
Το νέο πλαίσιο για την επιβολή προστίμων είναι σεβαστό, αν και από τα αυστηρότερα στην ελληνική οικονομία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα παράπονα των οφειλετών έχουν περιοριστεί σε ποσοστό λιγότερο από 1% των υποθέσεων.
Η αποκατάσταση της κουλτούρας πληρωμών αποτελεί βασική προτεραιότητα για τη σταθερότητα της οικονομίας. Οι μεταρρυθμίσεις δεν πρέπει να επιτρέψουν τη χρησιμοποίηση των διαδικασιών από στρατηγικούς κακοπληρωτές εις βάρος των συνεπών δανειοληπτών.
Οι ΕΔΑΔΠ υπογραμμίζουν ότι θα συνεχίσουν να επιτελούν το έργο τους με πλήρη σεβασμό στο νόμο, συναισθανόμενες τις υποχρεώσεις τους έναντι του κοινωνικού συνόλου και των φορολογουμένων.