Αυτό που τρομάζει τα σούπερ μάρκετ δεν είναι οι κυβερνοεπιθέσεις στα ψυγεία. Ούτε καν τα μέτρα της κυβέρνησης. Ούτε το γεγονός ότι τα χρήματα των καταναλωτών-πελατών τους τελειώνουν την τρίτη εβδομάδα του μήνα.
Αυτό που πραγματικά τα προβληματίζει είναι τα χαμηλά περιθώρια κέρδους, τα οποία μοιάζουν ασύμβατα τόσο με τους υψηλούς τζίρους όσο και με τα δισεκατομμύρια που επενδύουν, αναλαμβάνοντας παράλληλα σημαντικές χρηματοδοτικές υποχρεώσεις.
Κι όμως, παρότι θα περίμενε κανείς να περιορίσουν την επενδυτική τους δραστηριότητα, οι αλυσίδες κάνουν το αντίθετο. Συνεχίζουν να ανοίγουν καταστήματα, να επενδύουν σε υποδομές και να αναζητούν εξαγορές, ποντάροντας ότι οι καλύτερες ημέρες θα έρθουν μέσα από την περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς.
Με απλά λόγια, οι μεγάλοι θα γίνουν μεγαλύτεροι, οι μεσαίοι θα λιγοστέψουν και οι οικονομίες κλίμακας θα αποτελέσουν το βασικό όπλο για τη βελτίωση της κερδοφορίας. Μια άσκηση καθόλου εύκολη.
Οι 35 μεγαλύτερες αλυσίδες συγκέντρωσαν συνολική καταναλωτική δαπάνη 15,7 δισ. ευρώ, από τα οποία 2,1 δισ. ευρώ ήταν ΦΠΑ και 13,6 δισ. ευρώ καθαρές πωλήσεις. Το αποτέλεσμα προ φόρων περιορίστηκε στα 189 εκατ. ευρώ, δηλαδή μόλις στο 1,3% του τζίρου.
Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις του κλάδου ξεπέρασαν πέρυσι τα 660 εκατ. ευρώ, σε βάθος δεκαετίας 3,8 δις. ευρώ εκ των οποίων τα 2,6 δισ. ευρώ προήλθαν από δανεισμό. Μια δύσκολη εξίσωση που απαιτεί συνεχή ρευστότητα, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και, κυρίως, την προσδοκία ότι οι σημερινές επενδύσεις θα αποδώσουν στο μέλλον.
«Πώς γίνεται ένας κλάδος να επενδύει περίπου τέσσερις φορές πάνω από τα κέρδη που πραγματοποιεί; Είναι βιώσιμο αυτό; Η απάντηση είναι όχι. Όμως οι επιχειρήσεις καταλαβαίνουν ότι είναι υποχρεωμένες να επενδύουν για να έχουν αύριο», ανέφερε ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, κατά τη διάρκεια της χθεσινής δημοσιογραφικής ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το περιθώριο κέρδους προ φόρων παραμένει αρκετά κάτω από το 3%, επίπεδο που ο ίδιος θεωρεί αναγκαίο για τη μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα του κλάδου. «Εάν μειώναμε τις τιμές 1,3%, το αποτέλεσμα θα ήταν μηδενικό. Θα ήταν βιώσιμος ο κλάδος; Όχι», είπε, επιχειρώντας να εξηγήσει γιατί οι αλυσίδες υποστηρίζουν ότι δεν διαθέτουν μεγάλα περιθώρια για πρόσθετες μειώσεις τιμών.
Οι μεγάλοι θα γίνουν μεγαλύτεροι
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συγκέντρωση της αγοράς εμφανίζεται πάλι ως μία από τις βασικές διεξόδους. Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια θα υπάρχουν λιγότερες μεσαίες και μεγάλες αλυσίδες. «Η συγκέντρωση προκύπτει από την ανάγκη», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά, από την πλευρά των επικεφαλής της Ένωση Σούπερ Μάρκετ.
«Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα επόμενα χρόνια δεν θα είμαστε πάλι οι ίδιοι αν τους μετρήσουμε, θα είμαστε λιγότεροι», ανέφερε ο Γιάννης Μασούτης (φωτ). «Δεν προβλέπω να μείνουν πέντε αλυσίδες. Προβλέπω ότι θα μειωθεί ο αριθμός των μεγάλων και μεσαίων αλυσίδων. Πάντα υπάρχει χώρος για κάποιες μικρές διαφοροποιημένες αλυσίδες», είπε ο Αριστοτέλης Παντελιάδης.
Άλλωστε, η ελληνική αγορά διατηρεί μια ιδιαιτερότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η ΕΣΕ, τα σούπερ μάρκετ πραγματοποιούν περίπου το 60% των πωλήσεων τροφίμων, έναντι 85% κατά μέσο όρο στην Ευρώπη. Το υπόλοιπο εξακολουθεί να κατευθύνεται σε μικρά καταστήματα, μανάβικα, κρεοπωλεία και άλλα σημεία πώλησης.
Η κατάρα της τρίτης εβδομάδας και οι ανατιμήσεις
Την ίδια στιγμή η αγορά, ακόμη και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ που με βάση τα στοιχεία της κατανάλωσης συνεχίζουν να καταγράφουν ανάπτυξη σε όρους αξίας πωλήσεων, βρίσκονται αντιμέτωπες και την κατάρα της τρίτης εβδομάδας. «Αν το θέλετε με όρους θρησκευτικούς, έχουμε την κατάρα της τρίτης και την ευλογία της πρώτης», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του Αριστοτέλη Παντελιάδη.
Σε ό,τι αφορά τις τιμές, οι αλυσίδες αποφεύγουν να αναλάβουν την ευθύνη για τις αυξήσεις που φτάνουν στα ράφια, παραπέμποντας στους προμηθευτές, στις διεθνείς αγορές και στο κόστος παραγωγής.
«Δεν θα ήταν ασφαλείς οι οποιεσδήποτε προβλέψεις για το 2027. Οι τιμές επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως το ενεργειακό κόστος, οι διεθνείς αγορές, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι μεταφορές και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΣΕ, Γιάννης Μασούτης.
«Μάντεις δεν είμαστε. Ξέρουμε τι έχει γίνει, δεν ξέρουμε τι θα γίνει», συμπλήρωσε ο αντιπρόεδρος της Ένωσης, Αριστοτέλης Παντελιάδης. «Εμείς ξέρουμε τις ανατιμήσεις που μας επικοινωνούνται. Δεν ξέρουμε αυτές που σχεδιάζονται», είπε ο κ. Πεταλάς.
Παράλληλα, οι αλυσίδες δηλώνουν ότι στηρίζουν τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για τη συγκράτηση των τιμών. Η Πρωτοβουλία μείωσης τιμών συνεχίζεται έως το τέλος του έτους, ενώ για την εορταστική περίοδο προβλέπεται και η δράση «Γιορτές Για Όλους».
Δράση για την οποία δηλώνουν, απαντώντας σε ερώτηση του Euro2day.gr , άγνοια καθώς δεν έχει υπάρξει ενημέρωση από το αρμόδιο υπουργείο.