Στο δεύτερο εξάμηνο του έτους θα ξεκινήσει -σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό- η κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου που θα διασύνδεει την Ελλάδα και την Τουρκία.

Χθες Κυριακή, μετά από πολύμηνες συζητήσεις, υπεγράφη στη Θεσσαλονίκη μεταξύ του υπουργού Ανάπτυξης Α. Τσοχατζόπουλου και του Τούρκου υπουργού Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Μεχμέτ Γκιουλέρ διακρατική συμφωνία για την κατασκευή του έργου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο έργο αποτελεί τη βάση για τη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, αφού είναι το πρώτο -στο πλαίσιο μιας σειράς συμφωνιών που έχει υπογράψει η ΔΕΠΑ- για το οποίο υπάρχει διακρατική συμφωνία.

Πολύ δε περισσότερο, που το συγκεκριμένο έργο στηρίζεται και από την Ε.Ε., κάτι που το επιβεβαίωσε το Σάββατο και η Λογιόλα ντε Παλάθιο. Μάλιστα, ο Τούρκος υπουργός χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη υπογραφή ως ”συμφωνία του αιώνα”.

Σύμφωνα με τον Α. Τσοχατζόπουλο, ο αγωγός θα εξυπηρετήσει και ελληνικές ανάγκες, αλλά ο βασικός του στόχος είναι η μεταφορά ”τράνζιτ” αερίου από την περιοχή της Κασπίας (Αζερμπαϊτζάν, Τουρκμενιστάν κ.ο.κ) στην ευρωπαϊκή αγορά, με αγωγούς που σχεδιάζεται να κατασκευαστούν προς την Αυστρία, αλλά προς την Ιταλία με υποθαλάσσιο αγωγό.

Το έργο είναι μήκους 280 χιλιομέτρων και το κόστος του υπολογίζεται στα 280 εκατομμύρια δολάρια. Τα 85 χιλιόμετρα θα είναι επί ελληνικού εδάφους από την Κομοτηνή έως τους Κήπους του Έβρου, ενώ τα υπόλοιπα από τον Έβρο έως το Καρακαμπέι θα κατασκευαστεί από την Τουρκία.

Ο προϋπολογισμός για το ελληνικό τμήμα είναι της τάξεως των 80 εκατομμυρίων δολαρίων. Οι δυνατότητες μεταφοράς φυσικού αερίου σε πρώτη φάση υπολογίζεται στα 3,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, που, προοπτικά, με τις ανάλογες επεκτάσεις μπορεί να φτάσει έως και τα 11 δισ. κυβικά μέτρα.

Σε ό,τι αφορά την προώθηση του φυσικού αερίου προς τη Δυτική Ευρώπη, αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο σενάρια. Το ένα προβλέπει την επέκταση του αγωγού του βορειοανατολικού τμήματος του αγωγού υψηλής πίεσης μεταφοράς προς τη Δυτική Ελλάδα και με υποθαλάσσιο αγωγό στην Ιταλία.

Το άλλο σενάριο είναι η προώθησή του μέσω αγωγού από τα Σκόπια, τη Γιουγκοσλαβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία, Σλοβενία, Αυστρία. Μπορεί όμως να υλοποιηθούν και τα δύο σενάρια, αφού οι δύο αγωγοί δεν χαρακτηρίζονται ως ανταγωνιστικοί

Στην ανταλλαγή απόψεων και έκφρασης των κοινών ανησυχιών, εν όψει της επικείμενης ενεργειακής κρίσης από τον αναμενόμενο πόλεμο στο Ιράκ περιορίστηκε τελικώς η άτυπη σύνοδος των υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε. στη Θεσσαλονίκη.

Αν και ο γενικός γραμματέας του ΟΠΕΚ Αλβάρο Σίλβα Καλντερόν, σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Ακη Τσοχατζόπουλο, διαβεβαίωσε τους υπουργούς Ενέργειας της Ε.Ε. ότι ο Οργανισμός σε περίπτωση πολέμου εγγυάται την παραγωγή 5 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου για την αντιμετώπιση της κρίσης, εντούτοις, από την κοινή συνέντευξη Τύπου Α. Τσοχατζόπουλου και της κοινοτικής επιτρόπου, αρμόδιας για θέματα Ενέργειας και Μεταφορών Λογιόλας ντε Παλάθιο, προκύπτει ότι η Ε.Ε. είναι τελείως ανοχύρωτη απέναντι σε μία ενεργειακή κρίση.

Χωρίς να έχουν ληφθεί υπόψη οι προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις, η Ε.Ε. μόλις σήμερα αρχίζει να σχεδιάζει μηχανισμούς για την αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων, με βασικό προσανατολισμό να αναγάγει τη Ρωσία σε στρατηγικό ενεργειακό προμηθευτή της.

Υπό αυτά τα δεδομένα οι υπουργοί Ενέργειας των χωρών της Ε.Ε. συζήτησαν, χωρίς όμως να καταφέρουν να πάνε ένα βήμα παραπέρα. Απλώς προώθησαν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημιουργία δύο κοινοτικών Οδηγιών που αφορούν στη θεσμοθέτηση ενός πλαισίου παρέμβασης αντιμετώπισης κρίσεων, μέσω της διαχείρισης των αποθεμάτων, πρωτίστως του πετρελαίου, και δευτερεύοντος του φυσικού αερίου.

Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για την αύξηση των πετρελαϊκών αποθεμάτων ασφαλείας από τις 90 στις 120 ημέρες, δεν ελήφθη κάποια απόφαση στην άτυπη σύνοδο, αφού είναι γνωστό ότι αρκετές είναι οι χώρες που αντιδρούν σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο εξαιτίας του κόστους.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη Λ. ντε Παλάθιο, τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου θα πρέπει να είναι πραγματικά και επιχειρησιακά διαθέσιμα κατά το πρότυπο των ΗΠΑ, αφήνοντας έτσι να εννοηθεί ότι τα σημερινά αποθέματα ασφαλείας των χωρών της Ε.Ε. ίσως και να είναι χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα (μίνιμουμ 90 ημερών).

Σημείωσε, επίσης, ότι τα αποθέματα αυτά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για κερδοσκοπικούς λόγους, συμφωνώντας με τον υπουργό Ανάπτυξης Α. Τσοχατζόπουλο πως οι σημερινές υψηλές τιμές του πετρελαίου οφείλονται στα κερδοσκοπικά παιχνίδια των πετρελαϊκών εταιριών.

Για μια ακόμη φορά, τόσο ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος όσο και κ. η Λογιόλα ντε Παλάθιο επιβεβαίωσαν την αναγκαιότητα για την παραπέρα σύσφιγξη των σχέσεων της Ε.Ε. με τη Ρωσία, αλλά και τις χώρες της Μεσογείου.

Ειδικότερα τον ερχόμενο Μάη, όπου θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση κορυφής στην Αγία Πετρούπολη, αναμένεται να υπογραφούν διμερείς συμφωνίες για την αύξηση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, αλλά και συμφωνίες για την ασφαλή διέλευση των ενεργειακών πρώτων υλών, πρωτίστως με την κατασκευή νέων αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.