Η ισχυρή δυναμική συγκλίσεως των τεχνολογιών στην πληροφορική και στις επικοινωνίες πρωτοστατεί στον εκδημοκρατισμό της πληροφορίας και της τεχνολογίας, αποτελώντας βασικό πυλώνα της παγκοσμιοποιήσεως των αγορών, αναφέρει σε ανάλυση η Alpha Bank.

Η εικόνα που δημιουργούν οι ραγδαίες σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις βρίσκονται ενός ουσιαστικά απεριόριστου διαθέσιμου εύρους ζώνης μετάδοσης δεδομένων μέσω των οπτικών ινών και δοκιμάζουν σήμερα τα λειτουργικά όρια των επεξεργαστών.

Η ψηφιοποίηση των δεδομένων, η οποία έχει πια λάβει τεράστιες διαστάσεις, και η μεταβίβασή τους μέσω τηλεφωνικών γραμμών ή μέσω δορυφορικών και ασύρματων συνδέσεων σε οποιοδήποτε σημείο της Γης, ώστε να αποκωδικοποιηθούν, σε συνδυασμό με την εφεύρεση των οπτικών ινών, κινούν τεράστια επενδυτικά κεφάλαια και αποτελούν τη σημερινή σπονδυλική στήλη του παγκοσμίου συστήματος τηλεπικοινωνιών.

Η παγκόσμια επέκταση του Διαδικτύου φέρνει ακόμη πιο κοντά τις τεχνολογίες της πληροφορικής και της επικοινωνίας. Ιστορικό παράδειγμα αποτέλεσε η χρήση της τεχνολογίας "μεταγωγής πακέτων" κατά τον σχεδιασμό του ARPANET, του πρώτου δικτύου ευρείας περιοχής (WAN), όπως ιστορική ήταν και η ανάπτυξη του υποδείγματος και των πρωτοκόλλων ελέγχου μετάδοσης και Διαδικτύου (TCP/IP).

Αυτές είναι οι τεχνολογικές καινοτομίες που κατέστησαν δυνατή την ψηφιακή μεταφορά φωνής, εικόνας και δεδομένων μέσα από τηλεπικοινωνιακές υποδομές, όπως αυτές της σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, της καλωδιακής τηλεόρασης, των οπτικών ινών και των ασύρματων και δορυφορικών υποδομών, επιτρέποντας επίσης την πραγματοποίηση της κλασικής τηλεφωνίας από σταθερό τηλέφωνο, σε αυξανόμενη έκταση, μέσω του πρωτοκόλλου του διαδικτύου (IP).

Σήμερα δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι η δομή του κλασικού τηλεφωνικού δικτύου έχει ολοσχερώς μετασχηματιστεί αφού ένα φάσμα υπηρεσιών που μέχρι πρότινος είχαν ανάγκη από διαφορετική τεχνική-επιχειρηματική υποδομή συγκλίνει σε ενιαία επιχειρηματική και τεχνική λειτουργία.

Οι εταιρίες που κυριαρχούν στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών επιδίωξαν να ιδιοποιηθούν μεγάλο μέρος των κέρδη που προέκυψαν, και προκύπτουν ακόμη, από την εκμετάλλευση των νέων τεχνολογιών. Ένα παράδειγμα από την Ελλάδα είναι η καθυστέρηση υιοθέτησης της τεχνολογίας DSL από τον ΟΤΕ που ενδεχομένως συνδέεται με την έμφαση που έδωσε ο Οργανισμός στην απόσβεση προηγούμενων επενδύσεων στην τεχνολογία ISDN.

Όμως, η αλλαγή της κυβερνητικής πολιτικής πρώτα στις ΗΠΑ και μετά σε άλλες χώρες του ΟΟΣΑ και στην Ελλάδα απορρύθμισε τις παραδοσιακές μονοπωλιακές επιχειρήσεις, αφού μια ολοένα και μεγαλύτερη κοινωνική συνείδηση διεμήνυσε τα νέα δεδομένα για τη σύγκλιση των τομέων της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών και οι χώρες δεν ήθελαν να μείνουν ουραγοί. Η αναδιάρθρωση του κλάδου ανέδειξε ορισμένες πολύ δυναμικές και καινοτόμες εταιρίες (π.χ. Microsoft και Apple).

Όμως, ο τεχνολογικός δυναμισμός δεν έχει επιτρέψει την επί μακρόν δημιουργία μη ανταγωνιστικών καταστάσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι πρωταρχική δύναμη στην επαγρύπνηση του ανταγωνισμού είναι ο εκδημοκρατισμός που προώθησαν οι ίδιες οι κυρίαρχες εταιρίες μέσα από τα προϊόντα τους. Η εξέλιξη αυτή είναι θετικότατη για την οικονομία λόγω της σημαντικής συσχέτισης μεταξύ της αποδοτικότητας των συντελεστών παραγωγής και της λειτουργίας μίας ανταγωνιστικής αγοράς, θετική είναι και για τον καταναλωτή ειδικά επειδή απολαμβάνει ανταγωνιστικά προϊόντα ακόμη και δωρεάν!

Στην Ελλάδα το τεχνολογικό χάσμα είναι ακόμη μεγάλο σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και τις ΗΠΑ. Μία ένδειξη της απόστασης που χωρίζει τη χώρα από εκείνες που έχουν καταφέρει να επωφεληθούν περισσότερο από τη σύγκλιση των τεχνολογιών είναι η συμμετοχή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στο ΑΕΠ που το 2006 ήταν μόλις 3,8% στην Ελλάδα, έναντι 6% - 8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η απόσταση αυτή σημαίνει ταυτόχρονα και ευκαιρίες για περαιτέρω επενδυτικές κινήσεις. Υπάρχουν μάλιστα θετικές ενδείξεις ότι σήμερα αυτές οι επενδύσεις πραγματοποιούνται. Στο μέλλον αυτό θα μειώσει το τεχνολογικό χάσμα προς όφελος του συνόλου της κοινωνίας.
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται σήμερα στον κλάδο ΤΠΕ στην Ελλάδα δεν διαφέρουν από αυτά που άλλες χώρες αντιμετωπίζουν και άλλες ξεπέρασαν.

Γενικά, αυτό που έχουν διαπιστώσει οι πρωτοπόρες χώρες είναι ότι οι τηλεπικοινωνίες δεν είναι πια φυσικό μονοπώλιο. Και μόνο για να ακολουθήσει μία χώρα τις εξελίξεις είναι απαραίτητη η άντληση σημαντικών κεφαλαίων που συνήθως το κράτος δεν διαθέτει και συγκεκριμένα το ελληνικό κράτος δεν διαθέτει. Η μετοχοποίηση του παραδοσιακά κρατικού κεντρικού παρόχου (στην Ελλάδα του ΟΤΕ), η δημοπράτηση αδειών κινητής τηλεφωνίας και η επίμονη καλλιέργεια ενός θεσμικού περιβάλλοντος που να προσελκύει το διεθνές επιχειρηματικό ενδιαφέρον είναι πολλές φορές μονόδρομος. Τα παραπάνω μέτρα είναι συμβατά με τη νέα εποχή σύγκλισης των ΤΠΕ που έχει αρχίσει και αναζητά πολύ υψηλότερα πρότυπα τεχνογνωσίας και επιχειρηματικότητας και εντελώς διαφορετική προσέγγιση από αυτή που οι χώρες ακολουθούσαν στο παρελθόν.

Είναι θετικό πως τα τελευταία έτη παρατηρείται μεγάλη αύξηση των ευρυζωνικών συνδέσεων στην Ελλάδα, γεγονός που αποτελεί ένδειξη της επέκτασης των επιχειρηματικών, πολιτιστικών και κοινωνικών υπηρεσιών που απορρέουν από τις ΤΠΕ.

Στην Ελλάδα παρατηρούνται τα παρακάτω κύρια στάδια στη διάδοση των ευρυζωνικών συνδέσεων:
1) Η διείσδυση των ευρυζωνικών συνδέσεων ήταν σχεδόν μηδενική μέχρι το 2003, οπότε ο ΟΤΕ, με πολύ μεγάλη καθυστέρηση σε σχέση με άλλες χώρες και έπειτααπό έντονη κυβερνητική παρέμβαση, υιοθετεί την τεχνολογία DSL.
2) Μέχρι τον Ιανουάριο του 2007 η διείσδυση του DSL στον πληθυσμό έφτανε το 4,39%, καθώς ξεκίνησε σιγά-σιγά η τροφοδότηση μίας μεγάλης αγοράς.
3) Μέσα σε μόλις ένα έτος, από τον Ιανουάριο του 2007 μέχρι τον Ιανουάριο του 2008, η διείσδυση του DSL υπερδιπλασιάζεται στο 9,11% καθώς η νέα προσφορά αναφοράς διασύνδεσης ΟΤΕ επιτρέπει ουσιαστικά πια την απρόσκοπτη είσοδο εναλλακτικών παρόχων.

Η διείσδυση του DSL στον πληθυσμό, που υπερβαίνει το 10%, έχει σχηματίσει μία κρίσιμη μάζα που σημαίνει ότι ο κλάδος ΤΠΕ στην Ελλάδα αφήνει πίσω την περίοδο όπου η χαμηλή ζήτηση έχει ανασταλτική συμβολή στον εκσυγχρονισμό και τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Ο υψηλός ρυθμός διείσδυσης συνδυάζεται με μεγάλη πτώση του κόστους των συνδέσεων DSL προς όφελος του τελικού χρήστη.

Το επόμενο επενδυτικό βήμα για την Ελλάδα και για άλλες χώρες είναι η περαιτέρω εξάπλωση των οπτικών ινών, που υπερτερούν σε ταχύτητα και σε εύρος διέλευσης των σημάτων, μέχρι και το τελευταίο χιλιόμετρο της σύνδεσης του τελικού χρήστη με τον τοπικό βρόχο. Η ενίσχυση και η υπεράσπιση του ανταγωνισμού από το κράτος και τη ρυθμιστική αρχή θα διαδραματίσουν και εδώ μεγάλο ρόλο.

Η επιτυχία στην επέκταση των οπτικών ινών είναι εθνικό στοίχημα το οποίο η παρούσα και οι επόμενες κυβερνήσεις πρέπει να κερδίσουν. Υπάρχουν θετικοί οιωνοί από τη μέχρι τώρα αξιοποίηση των πόρων που συνδέονται με το Γ΄ ΚΠΣ και από την κινητικότητα γύρω από το Δ΄ ΚΠΣ. Εκτιμάται ότι η αξιοποίηση των Συμπράξεων Δημόσιου - Ιδιωτικού Τομέα στο πλαίσιο της "Εθνικής Ψηφιακής Στρατηγικής" θα είναι κρίσιμος παράγοντας προόδου.

Από την άλλη, με σκεπτικισμό αντιμετωπίζεται η δυνατότητα εισαγωγής των ΤΠΕ στον δημόσιο τομέα, χωρίς την ταυτόχρονη δραστική μεταρρύθμιση των απαρχαιωμένων εργασιακών σχέσεων σε αυτόν τον τομέα. Τέλος, στενή παρακολούθηση θέλει το ζήτημα της ποιότητας της υπηρεσίας προς τον καταναλωτή, ένα θέμα που φαίνεται να παρακολουθεί στενά και η ρυθμιστική αρχή και πάνω στο οποίο αναμένονται περισσότερες εξελίξεις μέσα στο 2008 και τα επόμενα έτη.