Toν δρόμο για τη δημιουργία ισχυρών ολιγοπωλίων στην εγχώρια τραπεζική αγορά δημιουργεί η εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙ, καθώς οι τράπεζες για να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις για το ύψος των ιδίων κεφαλαίων αναμένεται να προχωρήσουν σε συγχωνεύσεις και εξαγορές.

Το συμπέρασμα αυτό ανήκει σε ειδική μελέτη που εκπόνησε το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, μέσω της οποίας ζητείται η λήψη των απαραίτητων θεσμικών προφυλάξεων και προβλέπεται ότι αν δημιουργηθούν λίγα και μεγάλα χαρτοφυλάκια τότε «δεν θα καθορίζουν τα ίδια κεφάλαια το συνολικό ύψος των δανείων αλλά το αντίστροφο, δηλαδή τα κέρδη από τα δάνεια θα καθορίζουν τελικά το ύψος των ιδίων κεφαλαίων».

Προκειμένου να προλάβουν τις συνέπειες του νέου θεσμού οι τράπεζες ενδέχεται να προχωρήσουν σε μια σειρά συγχωνεύσεων και εξαγορών των μικρότερων τραπεζών από τις μεγαλύτερες, εκτιμά το ΚΕΠΕ κάνοντας αναφορά σε ανάλογες τάσεις που διαμορφώνονται ήδη μεταξύ των μεγάλων τραπεζών της ευρωζώνης.

«Οι συζητήσεις που γίνονται τον τελευταίο καιρό και στην Ελλάδα δείχνουν ότι το φαινόμενο θα επηρεάσει και στη χώρα μας», αναφέρεται στη μελέτη.

Τονίζεται παράλληλα ότι η υπερσυγκέντρωση απαιτήσεων από δάνεια σε έναν μικρό αριθμό εμπορικών τραπεζών θα καταστήσει δύσκολη την εποπτεία της συμφωνία της Βασιλείας ΙΙ από τις ίδιες τις κεντρικές τράπεζες, γεγονός που «θα καθιστούσε τις εμπορικές τράπεζες ευάλωτες σε ενδεχόμενες χρηματοπιστωτικές κρίσεις οι οποίες συνοδεύονται και από μεταβλητότητα των νομισματικών συνθηκών».

Για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των κανόνων της Βασιλείας ΙΙ το ΚΕΠΕ προτείνει: 

- Λεπτομερέστερη και πιο διαφανή τιμολόγηση των τραπεζικών προϊόντων, με έμφαση στη διαμόρφωση των επιτοκίων χορηγήσεων, λαμβάνοντας υπ' όψιν όλες τις επιμέρους παραμέτρους ζήτησης και κόστους που τα επηρεάζουν. 
- Δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου το οποίο θα αποτρέπει φαινόμενα συγκέντρωσης της αγοράς και ολιγοπωλίων στο τραπεζικό σύστημα, με ενίσχυση της εποπτείας.