Οι αυξήσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων είναι εδώ για να μείνουν, εκτιμούν διεθνείς οργανισμοί, προβλέποντας ακόμα μεγαλύτερο πλήγμα στην αγοραστική δύναμη εκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη μας και διεύρυνση των εξεγέρσεων.

Την ερχόμενη δεκαετία προβλέπονται αυξήσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων έως και 80%. Παρότι το πρόβλημα είναι παγκόσμιο, δυστυχώς φιγουράρει στην κορυφή της λίστας των ανεπτυγμένων χωρών με τον υψηλότερο πληθωρισμό στον κλάδο των τροφίμων που άγγιξε ήδη το 6,6% τον Φεβρουάριο, όταν ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή έτρεχε με ρυθμό 4,4%.

Στην έκθεση "Agricultural Outlook 2008 - 2017", που εκπονήθηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας, εκτιμάται ότι οι τιμές χονδρικής των τροφίμων θα υποχωρήσουν κατά πάσα πιθανότητα έναντι των σημερινών επιπέδων-ρεκόρ, αλλά θα παραμείνουν την επόμενη δεκαετία σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα έναντι αυτών της προηγούμενης.

Οι προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων περιγράφουν ένα δραματικό μέλλον.

Την περίοδο 2008 - 2017 σε σχέση με τη δεκαετία 1998 - 2007 οι μέσες ονομαστικές τιμές των εμπορευμάτων θα είναι αυξημένες κατά 20% για το βοδινό και το χοιρινό κρέας, κατά 30% για τη ζάχαρη και το ρύζι, κατά 40% με 50% για το σιτάρι, το καλαμπόκι και το γάλα σε σκόνη, κατά 60% για το βούτυρο και τους σπόρους για παραγωγή ελαίου και κατά 80% ή και παραπάνω για τα φυτικά έλαια.

Η ξηρασία, η αύξηση της ζήτησης σε ταχύτατα αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, η παραγωγή βιοκαυσίμων, η ροή επενδυτικών κεφαλαίων σε αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης εμπορευμάτων και οι υψηλές τιμές του, που αυξάνουν το κόστος της παραγωγής και τους ναύλους, αποτελούν ορισμένες από τις βασικές συνιστώσες της επιτάχυνσης στις τιμές των αγροτικών προϊόντων.

Ως αντίδοτο στην κρίση ο ΟΟΣΑ προτείνει βραχυπρόθεσμα επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια, υιοθέτηση πολιτικών ανοιχτού εμπορίου με άρση των περιορισμών σε εισαγωγές και εξαγωγές, επανεξέταση των πολιτικών παραγωγής βιοκαυσίμων αλλά και διεύρυνση της χρήσης γενετικά τροποποιημένων σπόρων με στόχο την αύξηση της παραγωγής, πρόταση η οποία κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στα διεθνή fora το τελευταίο διάστημα.

Ελλάδα

Η επίπτωση της κούρσας των τιμών των τροφίμων εμφανίζει μεγάλες διακυμάνσεις στα διάφορα γεωγραφικά πλάτη και μήκη. Συναρτάται ευθέως προς το διαθέσιμο εισόδημα αλλά και το ποσοστό επί των συνολικών δαπανών που καταλαμβάνουν οι δαπάνες διατροφής.

Στο Μπαγκλαντές, για παράδειγμα, το 65% των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών πηγαίνει σε είδη διατροφής και τα στοιχεία που αξιοποιεί η έκθεση για τον περασμένο Φεβρουάριο δείχνουν πληθωρισμό στον κλάδο των τροφίμων 14,2% έναντι 10,3% γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή. Ανάλογα φαινόμενα καταγράφονται στην Αϊτή και στην Κένυα (50% των συνολικών δαπανών για διατροφή), στην Αίγυπτο (41,5%), στην Ιορδανία και στη Σενεγάλη (κοντά στο 40%).

Η Ελλάδα σαφώς δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτές τις χώρες. Είναι αξιοσημείωτο όμως ότι μεταξύ ομάδας 10 ανεπτυγμένων χωρών που αξιολογούνται στην έκθεση σημείωσε μαζί με την Ισπανία τον υψηλότερο δείκτη τιμών καταναλωτή (4,4%) και μία από τις χειρότερες επιδόσεις στον πληθωρισμό του κλάδου τροφίμων. Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για τον περασμένο Φεβρουάριο δείχνουν:

• ΗΠΑ: Πληθωρισμός 4%, πληθωρισμός τροφίμων 5,1%, συμβολή των τροφίμων στον πληθωρισμό με 0,5 ποσοστιαία μονάδα και μερίδιο δαπανών τροφίμων στις συνολικές 9,8%.

• Γαλλία: Πληθωρισμός 2,8%, πληθωρισμός τροφίμων 5%, συμμετοχή στις δαπάνες 16,3% και συμβολή στον πληθωρισμό 0,8%.

• Ελβετία: Πληθωρισμός 2,4%, πληθωρισμός τροφίμων 2,2%, συμμετοχή 11% και συμβολή μόλις 0,2%.

• Ελλάδα: Πληθωρισμός 4,4%, πληθωρισμός τροφίμων 6,6%, συμβολή στον πληθωρισμό 1,2% και μερίδιο δαπανών τροφίμων στις συνολικές 17,8%.