Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων χρεών στην εφορία, περαίωση εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων, αύξηση των αντικειμενικών αξιών ακινήτων για τις εντός σχεδίου περιοχές, αύξηση του ΦΠΑ, των φόρων σε τσιγάρα και των τελών κυκλοφορίας καθώς και αναμόρφωση της φορολογίας στα ναυτιλιακά καύσιμα αποτελούν μερικές από τις προτάσεις που έχουν υποβληθεί στον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφη, ως αντίδοτο στην ισχνή αύξηση των εσόδων και στη διεύρυνση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού.

Ορισμένες εξ αυτών αργά ή γρήγορα θα πάρουν σάρκα και οστά, άλλες απορρίπτονται κατηγορηματικά και επί του παρόντος την παρτίδα των εντυπώσεων κερδίζει η αναμονή, καθώς όχι μόνο δεν έχει κατακάτσει η… σκόνη της διεθνούς κρίσης, αλλά ουδείς βρίσκεται σε θέση να προβλέψει την εξέλιξη των πραγμάτων.

Αύριο αναμένεται η συνεδρίαση της επιτροπής για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και αμέσως οι ανακοινώσεις σχετικά με τη διακίνηση των ναυτιλιακών καυσίμων.

Πρόκειται για μια ουσιαστική παρέμβαση στην κατεύθυνση της πάταξης της φοροδιαφυγής, αφού εξ αυτής της παραμέτρου εκτιμάται ότι τα δημόσια ταμεία χάνουν σε ετήσια βάση ποσά που υπολογίζονται έως και σε 1 δισ. ευρώ.

Τα μέτρα αυτά βέβαια δεν λύνουν το πρόβλημα και δεδομένο είναι ότι με τον εφιάλτη των ελλειμμάτων να «στοιχειώνει» τον προϋπολογισμό, το οικονομικό επιτελείο αναζητεί εναγωνίως εναλλακτικές πηγές κάλυψης των απωλειών.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο εξαιτίας των δεινών της κρίσης. Η λύση της ενίσχυσης των εσόδων διά της επιβολής νέων φορολογιών ή της αύξησης των υφισταμένων παραμένει μεν ενεργή αλλά «παγώνει» εξαιτίας του πολιτικού κόστους που θα επέφερε στην κυβέρνηση, η οποία άλλωστε δεν διάγει και την καλύτερη περίοδο του μέχρι σήμερα βίου της.

Έτσι, το οικονομικό επιτελείο φαίνεται να αποδέχεται τη μέχρις ενός σημείου απόκλιση των δημοσιονομικών μεγεθών έναντι των στόχων -με το άλλοθι της διεθνούς κρίσης σε ισχύ- και έως το τέλος του έτους οι αναμενόμενες μεταβολές θα είναι οριακές, εκτός αν επέλθει η καταστροφή, όπως χαρακτηριστικά τονίζει κορυφαίο στέλεχος του υπουργείου Οικονομίας.
 
Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών το τελευταίο διάστημα βρίσκεται στη θέση που περιγράφει εύγλωττα η λαϊκή θυμοσοφία με το γνωστό «μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα».

Έχει δώσει εντολές στους υπηρεσιακούς μηχανισμούς να παρακολουθούν στενά και να ερμηνεύουν κάθε εξέλιξη της εγχώριας και της διεθνούς οικονομικής κατάστασης, αλλά επί του παρόντος το κυρίαρχο στοιχείο είναι η αδυναμία πρόβλεψης των εξελίξεων.

«Η κατάσταση είναι τόσο ρευστή ώστε κάθε πρόβλεψη δύναται να ανατραπεί εντός μικρού χρονικού διαστήματος» τονίζει συνεργάτης του. Έτσι το τρέχον διάστημα και έως το τέλος Σεπτέμβρη, οπότε θα αρχίσει να σχηματοποιείται το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2009, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί περίοδος αναμονής.

Εισηγήσεις βεβαίως υπάρχουν πλείστες. Αφορούν μεταξύ άλλων στην εφαρμογή μίας ακόμα περαίωσης εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων, στη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων προς το δημόσιο χρεών, στην αύξηση των συντελεστών του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων για τους έχοντες μεγάλη ακίνητη περιουσία, στη φορολόγηση των stock options, στην αντικατάσταση του φόρου επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών από φορολόγηση της υπεραξίας, στην αύξηση των αντικειμενικών αξιών για τα εντός σχεδίου ακίνητα, στην αύξηση της τιμής των τσιγάρων αλλά και στην αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ.

«Με πληθωρισμό κοντά στο 5% θα ήταν καθαρή τρέλα να αυξήσουμε τώρα τους φόρους», σημειώνει κορυφαίο στέλεχος του υπουργείου Οικονομίας, αναγνωρίζοντας όμως ότι αργά ή γρήγορα η αύξηση ορισμένων φόρων έχει νομοτελειακό χαρακτήρα.

Οι προτάσεις επί των φόρων

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Οικονομίας δεν θέλει καν να ακούει προτάσεις για νέα περαίωση εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων. Ο ίδιος άλλωστε στην έναρξη της πρώτης κυβερνητικής θητείας της Ν.Δ., όταν και εξήγγειλε περαίωση, δεσμεύτηκε ότι πρόκειται για την τελευταία φορά που υλοποιείται μια τέτοια κίνηση, η οποία απολύτως λογικά χαρακτηρίζεται κοροϊδία σε βάρος των συνεπών φορολογουμένων.

Η αξιοπιστία της κυβέρνησης θα κριθεί και σε αυτό το επίπεδο, αφού στο παρελθόν άλλες κυβερνήσεις με αντίστοιχες δεσμεύσεις δεν είχαν... πρόβλημα να τις αθετήσουν.
 
Αντίθετα, έδαφος κερδίζει η πρόταση για νέα ρύθμιση ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο. Παράγοντες του υπουργείου Οικονομίας τονίζουν όμως ότι αν τελικά εφαρμοστεί -το πιθανότερο-, σε καμία περίπτωση δεν θα έχει χαριστικό χαρακτήρα.

Κατηγορηματικά απορρίπτεται στην παρούσα φάση από τον υπουργό -παρότι θα έλυνε σε μεγάλο βαθμό τους γρίφους του προϋπολογισμού- και η πρόταση για αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ, η οποία παραμένει όμως στο συρτάρι του για να... βγει σε μελλοντική, καλύτερη σε όρους πληθωρισμού περίοδο.

Κόντρα στη φημολογία των τελευταίων εβδομάδων, αρνητική είναι η απάντηση των αρμόδιων στελεχών του υπουργείου και στο ενδεχόμενο αύξησης των συντελεστών του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων για τους έχοντες μεγάλη ακίνητη περιουσία και μετά την κατάργηση του ΦΜΑΠ.

Αντιθέτως, έχει ήδη εκπονηθεί σχέδιο εκτεταμένων διασταυρώσεων με βάση τόσο τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τις δηλώσεις ΕΤΑΚ όσο και εκείνα του συστήματος ΗΦΑΙΣΤΟΣ για τις αγορές πετρελαίου θέρμανσης και τα στοιχεία των ακινήτων που έχει στη διάθεσή της η ΔΕΗ. «Όσοι δεν δήλωσαν την ακίνητη περιουσία τους και επιχείρησαν φοροδιαφυγή, θα εντοπιστούν και θα υποστούν βαριά πρόστιμα», διαμηνύεται αρμοδίως.

Τα... σίγουρα χαρτιά

Στο μέτωπο της ακίνητης περιουσίας, ουσιαστικές επιβαρύνσεις αναμένονται το 2009, οπότε και θα επιβληθεί μία ακόμα αύξηση στις αντικειμενικές τιμές των εντός σχεδίου ακινήτων.

Η προεργασία γίνεται ήδη από τις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών και το πολιτικό κόστος εκτιμάται ότι θα απορροφηθεί σχετικά εύκολα, καθώς ήταν γνωστός ο σχεδιασμός για αύξησή τους από τις αρχές του έτους, σχέδιο το οποίο πήρε αναβολή για τον Σεπτέμβριο και τώρα αναβάλλεται εκ νέου για τις αρχές του 2009.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, η κτηματαγορά έχει υποστεί καθίζηση, με τα αδιάθετα διαμερίσματα να υπολογίζονται σε 150.000 - 200.000 και τη ζήτηση να εμφανίζει πιθανότητες περαιτέρω στασιμότητας παρά διεύρυνσης.

Αυτό εξηγεί και τη μέχρι σήμερα στάση αναμονής.

Στα «σίγουρα» του 2009 περιλαμβάνεται και η φορολόγηση της υπεραξίας των μετοχών για βραχυπρόθεσμες αγοραπωλησίες σε αντικατάσταση του φόρου χρηματιστηριακών συναλλαγών, παρά τις αντιδράσεις και τις αντιρρήσεις του ΣΜΕΧΑ, καθώς και η φορολόγηση των stock options. Και αυτό το σχέδιο όμως πιθανότερο θεωρείται πως θα τύχει εφαρμογής από τις αρχές του 2009.

Δεδομένη θεωρείται και η αύξηση της φορολογίας στα τσιγάρα, αφού αποφέρει σημαντικά έσοδα και είναι πολιτικά ανώδυνη υπό το σκεπτικό ότι γίνεται για το καλό της υγείας των πολιτών.

Το τελευταίο αυτό μέτρο διευκολύνει η πρόταση την οποία υπέβαλε την προηγούμενη Τετάρτη η Κομισιόν για σταδιακή αύξηση έως το 2014:  του ελάχιστου ορίου του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα από 57% που είναι σήμερα σε 63% και του ελάχιστου φόρου από 64 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα που είναι σήμερα σε 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα.

Η πρόταση αυτή μεταφράζεται για την Ελλάδα σε αύξηση της τιμής των τσιγάρων κατά 21,2%.

Σήμερα στην Ελλάδα ο φόρος είναι 86,25 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα και ο ειδικός φόρος κατανάλωσης είναι 57,5%. Με βάση την πρόταση της Κομισιόν, η μέση αύξηση της τιμής των τσιγάρων στη χώρα μας θα είναι 21,2% και θα επιφέρει μείωση της κατανάλωσης τσιγάρων κατά 9,1%.

Μεταξύ των κρατών-μελών οι μεγαλύτερες αυξήσεις -με βάση το υφιστάμενο επίπεδο φόρων- θα πρέπει να γίνουν στη Βουλγαρία (36%), στη Λιθουανία (32,9%) και στην Τσεχία (31%), ενώ από τα παλαιά 15 κράτη-μέλη ξεχωρίζουν οι αυξήσεις 25,4% στο Λουξεμβούργο, 18,8% στην Ιταλία και 17,9% στην Ισπανία.

Στα υπό συζήτηση μέτρα, άλλωστε, έδαφος κερδίζει και η αύξηση των τελών κυκλοφορίας οχημάτων, το ύψος των οποίων έχει παραμείνει σταθερό για αρκετά χρόνια.