Aξιόπιστες και συντονισμένες απαντήσεις σχετικά με την κρίση αναμένουν οι αγορές από τη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την προσεχή Κυριακή στις Βρυξέλλες.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ε.Ε. αναμένεται να επεξεργαστούν τις προτάσεις της Κομισιόν για τη μεταρρύθμιση του συστήματος εποπτείας του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές ανάλογες με την τρέχουσα κρίσεις, ενώ ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει το θέμα της έκδοσης ευρωομολόγου, ενδεχόμενο που αναμένεται να εκτονώσει τις πιέσεις στο κόστος δανεισμού των πιο αδύναμων κρίκων της ευρωζώνης.

Ψηλά στην ατζέντα της συνόδου αναμένεται να βρεθούν και οι τραπεζικές επενδύσεις στις χώρες της ΝΑ. Ευρώπης, οι οποίες σύμφωνα με την αυστριακή προεδρία της Ε.Ε. μπορεί να φέρουν ντόμινο επιπτώσεων στους ισχυρούς της Δύσης.

--- Η εποπτεία

Η Κομισιόν κινείται ήδη στην κατεύθυνση ενίσχυσης της εποπτείας των χρηματοπιστωτικών αγορών και γι’ αυτόν τον λόγο έχει συσταθεί ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων με επικεφαλής τον πρώην διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας και πρώην διευθυντή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου κ. Ζακ Ντε Λαροζιέρ.

Κατόπιν εντολής του προέδρου της Κομισιόν κ. Μπαρόζο, η επιτροπή ανέλαβε να εκπονήσει ένα ευρύ πλαίσιο προτάσεων στην κατεύθυνση της βελτίωσης του εποπτικού πλαισίου στην Ε.Ε. για τον χρηματοοικονομικό τομέα. Μια πρώτη ανάγνωση των προτάσεων αναμένεται στη Σύνοδο Κορυφής της Κυριακής. Αυτές στη συνέχεια θα εξεταστούν από τους υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών στο Ecofin, στις 4 Μαρτίου, και τελική μορφή θα λάβουν στην εαρινή Σύνοδο Κορυφής στις 19 και 20 Μαρτίου.

--- Οι 36 συστάσεις

Μεταξύ των 36 προτάσεων της Επιτροπής Λαροζιέρ περιλαμβάνεται η σύσταση ενός ευρωπαϊκού συμβουλίου για τους συστημικούς κινδύνους υπό την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και με τη συμμετοχή διοικητών κεντρικών τραπεζών, με στόχο τη σταθερότητα των αγορών μέσα από μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης.
 
Το συμβούλιο αυτό θα μπορέσει να παρέμβει σε εθνικό επίπεδο εάν κρίνει ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί αποδειχτούν ανεπαρκή.

Παράλληλα, προτείνεται η σύσταση ενός αποκεντρωμένου ευρωπαϊκού συστήματος χρηματοοικονομικής εποπτείας το οποίο θα λειτουργεί σε συνεργασία και συντονισμό με τις εθνικές εποπτικές αρχές και θα αντικαταστήσει τις αρμόδιες εθνικές επιτροπές που αποτελούνται από εκπροσώπους του τραπεζικού τομέα, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις χρηματαγορές.

Βασική συνιστώσα των προτάσεων και η πλήρης αποκάλυψη των τοξικών στοιχείων των τραπεζών ώστε να μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα εφόσον έχουν αποκρυσταλλωθεί όλες οι παράμετροί του.

Στο απυρόβλητο δεν μένουν ούτε οι οργανισμοί πιστοληπτικής αξιολόγησης, οι βαθμολογίες των οποίων τα προηγούμενα χρόνια αποδείχτηκαν έωλες, αφού οι ισχυρότεροι κατέληξαν να καταρρέουν σαν χάρτινοι πύργοι.

Προτείνεται η αυστηρότερη εποπτεία των οργανισμών αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, παράλληλα με τη μεταρρύθμιση των λογιστικών προτύπων και την καθιέρωση πιο απαιτητικών κανονισμών κεφαλαιακών απαιτήσεων.

Τα μέτρα θα έχουν την ταχύτερη δυνατή εφαρμογή, από το 2009, ενώ σε πλήρη εξέλιξη το σχέδιο θα ενεργοποιηθεί το 2011 όταν θα τεθούν σε λειτουργία τα νέα συμβούλια για τους συστημικούς κινδύνους και τη χρηματοοικονομική εποπτεία.

--- Το ευρωομόλογο

Στο θέμα του ευρωομολόγου, αν και δεν έχει ξεκαθαρίσει στο ελάχιστο ο μηχανισμός έκδοσής του, οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά μετά τη μερική κάμψη των αρχικών κάθετων αντιρρήσεων της Γερμανίας. Η συνθήκη της Ε.Ε. δεν επιτρέπει στα κράτη-μέλη της ευρωζώνης να αναλάβουν τα χρέη άλλων κρατών-μελών, ούτε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αγοράσει στην πρωτογενή αγορά κρατικά ομόλογα.

Όμως, πιστεύεται ότι θα μπορούσε να βρεθεί φόρμουλα συνεννόησης. Ενδεικτική είναι άλλωστε η τοποθέτηση του αρμόδιου για οικονομικές υποθέσεις επιτρόπου κ. Χ. Αλμούνια, ο οποίος, αφού διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα αποχώρησης μιας χώρας από την ευρωζώνη, εκτίμησε ότι «αν υπάρχει η πολιτική θέληση μπορεί να βρεθούν λύσεις συμβατές με τη συνθήκη της Ε.Ε. και κατόπιν συνεννόησης με τα κράτη-μέλη και τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα».

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

Στα αμιγώς ελληνικά προβλήματα της δημοσιονομικής επιτήρησης η Κομισιόν δεν φαίνεται να χαλαρώνει απέναντι στις απαιτήσεις άμεσης και δραστικής προσαρμογής.

Προς το παρόν, το οικονομικό επιτελείο φαίνεται να παίρνει μια ανάσα έως το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου, οπότε η Κομισιόν θα παρουσιάσει τις εισηγήσεις της για τον χρόνο προσαρμογής που είναι διατεθειμένη να παράσχει σε κάθε μία από τις 6 χώρες της ευρωζώνης που εμφανίζουν υπέρβαση των ορίων του Συμφώνου Σταθερότητας.

Οι εισηγήσεις θα τεθούν προς έγκριση στο συμβούλιο Ecofin στις 4 Απριλίου, οπότε και θα ξεκαθαρίσει η μορφή της κοινοτικής κηδεμονίας και αν θα δοθεί διετής ή τριετής περίοδος προσαρμογής.

Οι αποφάσεις θα κρίνουν και την ανάγκη πρόσθετων φορολογικών παρεμβάσεων από την ελληνική κυβέρνηση. Τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση στρώνει χαλί πρόσθετων μέτρων μέσω έντεχνων διαρροών για πιθανή επιβολή έκτακτης εισφοράς στα ανώτερα εισοδηματικά κλιμάκια αλλά και στις επιχειρήσεις.

Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου άφησε επί της ουσίας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, λέγοντας ότι τα σενάρια που έχουν δει το φως της δημοσιότητας δεν είναι τίποτε άλλο από εισηγήσεις, σκέψεις και ιδέες διαφόρων, οι οποίες δεν έχουν εξεταστεί σε θεσμικό επίπεδο. Επανέλαβε όμως ότι αν εμφανιστούν αποκλίσεις έναντι των στόχων που έχουν τεθεί με το πρόγραμμα σταθερότητας, θα υπάρξουν και διορθωτικές κινήσεις.

* Αναδημοσίευση από το 571ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ, 27/2 - 3/3/2009.