του Κ. Ν. Σταμπολή από το Μπακού

Το ενδιαφέρον της Ελλάδας στην ανάπτυξη συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωστής Στεφανόπουλος, κατά την διάρκεια συνομιλιών του με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν κον Ιλάμ Αλίεφ, την πρώτη ημέρα της επίσημης επίσκεψής του στην χώρα αυτή της Κασπίας.

Ο κ. Στεφανόπουλος αφίχθη στο Μπακού την Κυριακή το βράδυ για τριήμερη επίσκεψη συνοδευόμενος από πολυπληθή επιχειρηματική αποστολή. Οι Έλληνες επιχειρηματίες εκπροσωπούν ένα ευρύτατο φάσμα δραστηριοτήτων και συμμετέχουν στο πρώτο κοινό οικονομικό- επιχειρηματικό φόρουμ που οργανώνεται στο Μπακού.

Σύμφωνα με δηλώσεις του, ο κ. Στεφανόπουλος έθεσε το ενεργειακό ως θέμα πρώτης προτεραιότητας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί την ανάπτυξη μίας συνεργασίας με το Αζερμπαϊτζάν, η οποία σήμερα παντελώς απουσιάζει, κατ’ αρχάς στον τομέα του πετρελαίου όπου το Αζερμπαϊτζάν θεωρείται από τους βασικούς παραγωγούς της περιοχής αλλά και στο φυσικό αέριο, όπου πρόκειται σύντομα να ξεκινήσει παραγωγή.

Να σημειωθεί ότι το Μπακού έχει μία μακρόχρονη παράδοση, από τα τέλη του 19ου αιώνα, ως το κατ’ εξοχή πετρελαϊκό κέντρο της Κασπίας, η οποία ως γνωστόν διαθέτει εκτενή κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η ανακάλυψη στις αρχές της δεκαετίας του ’90 δύο εξαιρετικά μεγάλων σε όγκο κοιτασμάτων του Αzeri-Chirag-Guneschli (πετρέλαιο) και του Shah Deniz (αέριο), έχουν δώσει μία νέα ώθηση στην περιοχή έχοντας προσελκύσει μεγάλες ξένες επενδύσεις.

Ηδη τα δύο αυτά κοιτάσματα έχουν εισέλθει στην φάση εκμετάλλευσης ενώ οι Αζέρικες εξαγωγές πρόκειται να ενταθούν με την ολοκλήρωση της κατασκευής του πετρελαιαγωγού Μπακού- Τσειχάν προς τα τέλη του 2005.

Το Ελληνικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις δυνατότητες συμμετοχής των Ελληνικών Πετρελαίων (ΕΛΠΕ) σε κοινοπραξία που θ’ αναλάβει την ανάπτυξη και εκμετάλλευση δευτερευόντων, αλλά αξιόλογων πετρελαϊκών κοιτασμάτων, στην Κασπία σε συνεργασία με την κρατική εταιρεία πετρελαίου SOCAR, καθώς και στην σύναψη συμφωνίας για την αγορά, και προώθηση στην Ευρώπη, Αζέρικου φυσικού αερίου.

Ήδη το Αζερμπαϊτζάν έχει κλείσει συμφωνία με την Τουρκία για την εξαγωγή 6.1 δισ. κυβικών μέτρων αερίου μέσω του νέου αγωγού Μπακού- Τυφλίδα- Ερζερούμ. Ένα μέρος αυτής της ποσότητας θα μπορούσε, μέσω Τουρκίας, να εξαχθεί στην Ελλάδα, μέσω του Ελληνο-Τουρκικού αγωγού φυσικού αερίου η κατασκευή του οποίου πρόκειται να ξεκινήσει εντός του 2004.

Μακροπρόθεσμα οι Αζέροι, όπως ενημέρωσαν τον κ. Στεφανόπουλο και την Ελληνική αποστολή, ενδιαφέρονται να εξάγουν σημαντικές επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Αυτό προϋποθέτει την κατασκευή ενός νέου αγωγού που θα μπορεί να μεταφέρει φυσικό αέριο στην Ευρώπη, μέσω υποθαλασσίου αγωγού στην Αδριατική που θα καταλήγει στην Νότιο Ιταλία η μέσω ενός βορείου αγωγού προς Αυστρία, μέσω Σερβίας- Κροατίας. Η Ελλάδα, μέσω της Δημόσιας Επιχείρησης Αερίου (ΔΕΠΑ) αυτήν την στιγμή εξετάζει μέσα από μελέτες σκοπιμότητας τις δύο αυτές εναλλακτικές λύσεις.

Ενδεικτικό της σοβαρότητας με την οποία η χώρα μας εξετάζει το ενδεχόμενο μιας ενεργειακής συνεργασίας με το Αζερμπαϊτζάν είναι το γεγονός ότι στην Ελληνική αποστολή συμμετέχει ο πρόεδρος των ΕΛΠΕ κ. Τίμος Χριστοδούλου και της ΔΕΠΑ κος Ραφαήλ Μωυσής οι οποίοι συνοδεύονται από υψηλόβαθμα στελέχη των δύο επιχειρήσεων.

Εξάλλου, σε δηλώσεις του προς τους Έλληνες δημοσιογράφους που συνοδεύουν στο ταξίδι του τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο Υφυπουργός Εξωτερικών, υπεύθυνος για θέματα εξωτερικού εμπορίου, κ. Ευριπίδης Στυλιανίδης αναφέρθηκε στο θετικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί στις οικονομικές και επιχειρηματικές σχέσεις των δύο χωρών. Αυτό επιβεβαιώθηκε εξάλλου με την υπογραφή το πρωί της Δευτέρας τριών διακρατικών συμφωνιών που υπέγραψε για λογαριασμό της Ελληνικής κυβέρνησης ο κ. Στυλιανίδης με τους Αζέρους ομολόγους του. Οι συμφωνίες αυτές αφορούν: (α) την προώθηση και αμοιβαία προστασία των επενδύσεων, (β) τις Διεθνείς Οδικές Μεταφορές και (γ) Αμοιβαία Συμφωνία για Τελωνειακά Θέματα.

Διπλωματικοί κύκλοι στο Μπακού, χαρακτήρισαν την επίσκεψη Στεφανόπουλου ως κομβικό σημείο στις σχέσεις του Αζερμπαιτζάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθ’ ότι είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη, σε επίπεδο αρχηγού κράτους μέλους της Ε.Ε. η οποία πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια. Η επίσκεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την κυβέρνηση του κ. Ιλάμ Αλίεφ, η οποία προσπαθεί να δημιουργήσει γέφυρες συνεργασίας με την Ε. Ενωση των 25, αποσκοπώντας σε μία όσο το δυνατόν ανεξάρτητη οικονομική ανάπτυξη και απογαλακτισμό από τον μέχρι πρόσφατο σφικτό εναγκαλισμό της Ρωσίας.