Στο μέλλον και μάλιστα όχι στο πολύ κοντινό παραπέμπεται η ολοκλήρωση του δικτύου του Προαστιακού Σιδηροδρόμου της Αθήνας, ενός έργου που σε μεγάλο βαθμό και ιδίως στον βόρειο άξονά του, δηλαδή Αθήνα - Χαλκίδα - Θήβα, θα έπρεπε να είναι έτοιμο και να εξυπηρετεί ήδη τους πολίτες.

Ο σχεδιασμός του Προαστιακού υπήρξε φιλόδοξος, όμως στην πορεία το έργο εκτροχιάστηκε με αποτέλεσμα σήμερα να είναι εκτός χρονοδιαγράμματος στο σύνολό του, ενώ και η ολοκλήρωσή του είναι βέβαιο ότι θα καθυστερήσει καθώς τα διαθέσιμα κονδύλια επαρκούν μόνο για ένα μέρος του έργου το οποίο θα αργήσει πολύ να είναι έτοιμο.

Χαρακτηριστικό είναι ότι με απόφαση του γενικού γραμματέα του υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων εντάσσεται στο ΕΣΠΑ το έργο αποπεράτωσης του Προαστιακού Σιδηροδρόμου Αττικής, προϋπολογισμού 100,42 εκατ. ευρώ, το οποίο πρέπει να πραγματοποιηθεί έως τα μέσα του 2012.

Πρόκειται για την κατασκευή τετραπλού σιδηροδρομικού διαδρόμου, στο τμήμα μεταξύ Σιδηροδρομικού Κέντρου Αθηνών (ΣΚΑ) και Τριών Γεφυρών, έργων για την ολοκλήρωση του ΣΚΑ και άλλων απαιτούμενων έργων υποδομής, σηματοδότησης - τηλεδιοίκησης, ηλεκτροκίνησης και σιδηροδρομικών σταθμών για την πλήρη λειτουργία των γραμμών στο τμήμα Τρεις Γέφυρες - ΣΚΑ - Νέο Αεροδρόμιο Αθηνών στα Σπάτα.

Επίσης, με άλλη απόφαση του κ. Τσιόκα εντάσσεται στο ΕΣΠΑ το έργο αποπεράτωσης ηλεκτροκίνησης της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα ΣΚΑ - Κιάτο, το οποίο επίσης αφορά στον Προαστιακό Σιδηρόδρομο αλλά αναμένεται να ολοκληρωθεί έπειτα από περίπου τέσσερα χρόνια.

Φιλόδοξος σχεδιασμός - προβληματική λειτουργία

Τα έργα αυτά είναι απαραίτητα προκειμένου ο Προαστιακός Σιδηρόδρομος να λειτουργήσει στο μέλλον πλήρως, αφού έως σήμερα η λειτουργία του είναι προβληματική και δεν είναι σε θέση να προσφέρει ουσιαστικές λύσεις για τις μετακινήσεις σε περιοχές της Αττικής καθώς και στις πόλεις-δορυφόρους της πρωτεύουσας.

Ο σχεδιασμός του Προαστιακού υπήρξε φιλόδοξος, ωστόσο δεν υλοποιήθηκε κατά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε με αποτέλεσμα η λειτουργία σε ένα πολύ μικρό τμήμα του να ξεκινήσει το 2004 προκειμένου να καλύψει ανάγκες μετακίνησης για τους Ολυμπιακούς.

Από τότε έγιναν προσθήκες στο δίκτυο του Προαστιακού, χωρίς όμως αυτός να έχει καταφέρει να λειτουργήσει ακόμη σύμφωνα με τον σχεδιασμό του, με αποτέλεσμα και οι επιδόσεις του σε ό,τι αφορά την επιβατική κίνηση να μην είναι αυτές που προσδοκούσαν οι σχεδιαστές του έργου.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι υπολογισμοί ανέφεραν πως καθημερινά θα μετακινούνταν με το δίκτυο του Προαστιακού περίπου 100.000 επιβάτες την ημέρα, όμως ακόμη μετακινεί περίπου 600.000 επιβάτες τον μήνα.

Καμία γραμμή ολοκληρωμένη

Σήμερα ο Προαστιακός εκτελεί δρομολόγια προς το αεροδρόμιο και το Κιάτο, ενώ η γραμμή της Χαλκίδας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα αφού ουσιαστικά υπολειτουργεί. Τα έργα στον σταθμό της Χαλκίδας που έχουν μπλοκάρει λόγω του χαρακτηρισμού του σταθμού ως διατηρητέου, σε συνδυασμό με την έλλειψη ηλεκτροκινούμενων συρμών, έχουν ως αποτέλεσμα η παροχή υπηρεσιών προς τους επιβάτες να μην είναι η αναμενόμενη, ενώ ούτε και η γραμμή της Θήβας δεν λειτουργεί ακόμη.

Στον άλλο άξονα του Προαστιακού προς το Ξυλόκαστρο ο σχεδιασμός έκανε λόγο για ολοκλήρωση των εργασιών το 2011, όμως κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί αφού τα έργα δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει, καθώς υπάρχει εμπλοκή του έργου σε πολλά σημεία με τον νέο οδικό άξονα που βρίσκεται υπό κατασκευή.

Καμία εξέλιξη δεν υπάρχει σε ό,τι αφορά και την επέκταση από το Λαύριο προς το Κορωπί, η οποία στο παρελθόν διαφημίστηκε κατά κόρον, ωστόσο τα σχέδια παρέμειναν επί χάρτου και ουδεμία εξέλιξη υπήρξε για την προώθηση του έργου, το οποίο είναι άγνωστο αν και πότε θα εκτελεστεί καθώς δεν υπάρχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Βέβαια, όσον αφορά στο συγκεκριμένο τμήμα έχει εκφραστεί η σκέψη να δοθεί η κατασκευή του σε ιδιώτες με αντάλλαγμα την εκμετάλλευσή του, ωστόσο ούτε και προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν γίνει βήματα.

Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι η επέκταση προς το Λαύριο θεωρούνταν, εκτός των άλλων, κρίσιμη και για την υποστήριξη της λειτουργίας του λιμανιού της πόλης, καθώς σήμερα οι δυνατότητες πρόσβασης είναι εξαιρετικά περιορισμένες.

Μεταμόρφωση: Σταθμός χωρίς επιβάτες

Υπάρχει όμως ένα έργο του Προαστιακού που εξαγγέλθηκε και υλοποιήθηκε, ωστόσο δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία. Πρόκειται για τον σταθμό της Μεταμόρφωσης που αποπερατώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2008, παραμένει όμως ακόμη εκτός δικτύου και λειτουργίας αφού η Πολεοδομία Βόρειου Τομέα της Νομαρχίας Αθηνών θεωρεί ότι το κτίσμα είναι αυθαίρετο και αρνείται να εκδώσει την απαιτούμενη οικοδομική άδεια.

Το αποτέλεσμα είναι ο σταθμός να παραμένει χωρίς ρεύμα και νερό και η περιοχή χωρίς εξυπηρέτηση από μέσο σταθερής τροχιάς.

Οι εμπλεκόμενοι, ΕΡΓΟΣΕ και Νομαρχία, δεν έχουν καταφέρει να δώσουν λύση στο πρόβλημα επιρρίπτοντας η μία στην άλλη την ευθύνη.