Την 1η Οκτωβρίου θα δεχθεί η αζερική κρατική εταιρία πετρελαίου Socar τις προσφορές των κοινοπραξιών που σχεδιάζουν τους αγωγούς φυσικού αερίου για τη μεταφορά του αερίου του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ ΙΙ προς την Ευρώπη.

Η πρόσκληση απευθύνεται στις κοινοπραξίες 3 υποψήφιων αγωγών και με τη σειρά που τους παραθέτει η εταιρία προς τον ελληνοϊταλικό αγωγό ITGI - Ποσειδών (ΔΕΠΑ - Edison), Trans Adriatic Pipeline (Statoil, EGL, E.ON) και Nabucco.

Η πρόσκληση απευθύνεται από την κρατική εταιρία πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν και όχι από την ΒΡ, που είναι επικεφαλής της κοινοπραξίας, καθώς στη Socar η κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ ΙΙ ανέθεσε καθήκοντα επικεφαλής της ομάδας διαπραγμάτευσης για την εξαγωγή του αερίου του συγκεκριμένου κοιτάσματος.

Στην ουσία, η πρόσκληση απευθύνεται στις δύο κοινοπραξίες (ΙΤGI και ΤΑΡ). Τα δύο προτεινόμενα σχέδια, εκτός από την ισχυρή πολιτική στήριξη που διαθέτουν, ιδίως ο ITGI, είναι προσαρμοσμένα στην παραγωγική δυναμικότητα του Σαχ Ντενίζ ΙΙ, δηλαδή περίπου 10 δισ. κυβικά μέτρα τον χρόνο προς εξαγωγή για την Ευρώπη, ενώ βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο συγκριτικά με τον Νabucco.

Ο τελευταίος σχεδιάζεται για δυναμικότητα 32 δισ. κυβικών μέτρων τον χρόνο, ποσότητα που δεν μπορεί να προσφέρει σήμερα κανένας παραγωγός, ενώ προβλέπει διέλευση από 3 χώρες, πέραν της Τουρκίας, πριν καταλήξει στην Αυστρία (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία). Αντίθετα, ο ελληνοϊταλικός διέρχεται μόνο από την Ελλάδα και με υποβρύχιο αγωγό καταλήγει στην Ιταλία, ενώ ο ΤΑΡ διασχίζει και την Αλβανία, πριν καταλήξει και αυτός υποθαλασσίως στην Ιταλία.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Socar, με την πρόσκλησή της αυτήν καλεί τις κοινοπραξίες του κάθε έργου να προσφέρουν στην κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ ΙΙ τα απαραίτητα στοιχεία ώστε μετά την αξιολόγησή τους να ληφθεί η απόφαση για την επιλογή του αγωγού, μέσω του οποίου θα εξαχθεί το αζερικό αέριο στην Ευρώπη.

Η ανακοίνωση της Socar δεν αναφέρει ιδιαίτερες λεπτομέρειες ως προς τα κριτήρια επιλογής του αγωγού, πέραν του ύψους των τελών διέλευσης. Ωστόσο, έχει γίνει γνωστό ότι η κοινοπραξία έχει θέσει 8 κριτήρια για την επιλογή του αγωγού, όπως κόστος μεταφοράς, δυνατότητα αύξησης της δυναμικότητας με το μικρότερο κόστος, πολιτική ασφάλεια, ικανότητα των μελών της κοινοπραξίας να υλοποιήσουν τα έργα κ.λπ.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι τα δύο σχέδια που έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να πραγματοποιηθούν, δηλαδή του ελληνοϊταλικού αγωγού και του ΤΑΡ, είναι έργα ελληνικού ενδιαφέροντος, αφού στο μεγαλύτερο μέρος τους διέρχονται από τη Θράκη και τη Μακεδονία.

Ο ελληνοϊταλικός αγωγός έχει το πλεονέκτημα ότι βρίσκεται σε πολύ προχωρημένο στάδιο προετοιμασίας, αφού έχει λάβει τις προκαταρκτικές περιβαλλοντικές εγκρίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ιταλία, και αυτήν τη στιγμή υλοποιείται η λεπτομερής μελέτη της υποθαλάσσιας όδευσης.

Ο ΤΑΡ, από την πλευρά του, εκτός από τη συμμετοχή στο σχήμα της νορβηγικής Statoil στην κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ ΙΙ με 25%, έχει να επιδείξει μικρότερη διαδρομή επίγεια και υποθαλάσσια, όπως και χαμηλότερο κόστος υποθαλάσσιας διέλευσης από την Αδριατική (μικρότερο βάθος από τις αλβανικές ακτές προς το Οτράντο, έναντι της υποθαλάσσιας διαδρομής Θεσπρωτία - Οτράντο).

Επίσης, στην αρχή της εβδομάδας, η κοινοπραξία του ΤΑΡ αποφάσισε να προτείνει στην Ελλάδα την ανάληψη από την ίδια του συνολικού κόστους κατασκευής του αγωγού επί ελληνικού εδάφους, από την Κομοτηνή έως και τα σύνορα Ελλάδας - Αλβανίας, στη δυτική Μακεδονία, έναντι του αρχικού σχεδιασμού για διασύνδεση με το εθνικό δίκτυο στο ύψος της Θεσσαλονίκης, αναλαμβάνοντας έτσι τη χρηματοδότηση επένδυσης 1 δισ. ευρώ στην Ελλάδα.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η Socar διά του προέδρου της έχει πρόσφατα εξέφρασε την πρόθεσή της να συμμετάσχει μετοχικά σε όποιον αγωγό επιλεγεί, όπως και για την ίδια τη ΔΕΠΑ, στο πλαίσιο της επιλογής στρατηγικού επενδυτή για την ελληνική εταιρία.