Το κράτος, το Predator και οι «ιδιώτες»

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Η υπόθεση των παρακολουθήσεων και του Predator έχουν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Όλοι γνωρίζουν την ύπαρξή τους και όλοι αναγνωρίζουν τη σοβαρότητά τους. Ουδείς όμως μπορεί να απαντήσει σε στοιχειώδη ερωτήματα περί αυτήν. Πολύ περισσότερο, δε, να αναλάβει την ευθύνη της. Όσο περνούν τα χρόνια, όμως -και έχουν ήδη κυλήσει αρκετά από τον Ιούλιο του 2022-, το ελληνικό κράτος μοιάζει να συναντά διαρκώς τα ίχνη του.

Η υπόθεση των υποκλοπών μπήκε δύο φορές στο «συρτάρι» από τον Άρειο Πάγο.

Η εισαγγελική κρίση κατέληξε ότι δεν αποδείχθηκε κατασκοπεία ούτε διακινδύνευση κρατικών μυστικών. Με άλλα λόγια, δεν τεκμηριώθηκε εκείνο το μείζον ζήτημα εθνικής ασφάλειας που επί μακρόν βάρυνε τη δημόσια ζωή.

Την ίδια στιγμή, όμως, όταν ζητήθηκε νέα κοινοβουλευτική διερεύνηση, η κυβέρνηση απέρριψε το αίτημα επικαλούμενη ακριβώς λόγους εθνικής ασφάλειας, την ΕΥΠ και ευαίσθητες πτυχές της λειτουργίας του κράτους.

Κάπου εδώ η κοινή λογική συναντά το τέλος της.

Διότι είτε πρόκειται για υπόθεση ιδιωτών, οπότε δεν υπάρχει λόγος να αποφεύγεται ο κοινοβουλευτικός έλεγχος, είτε υπάρχει εμπλοκή κρατικών μηχανισμών, οπότε οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν τι συνέβη και ποιοι φέρουν την ευθύνη.

Σημείο κατά το οποίο έρχονται οι νέες αποκαλύψεις: Σύμφωνα με το «Βήμα της Κυριακής», κρατικά έγγραφα, συστατικές επιστολές και πιστοποιητικά καλής λειτουργίας που χρησιμοποιήθηκαν για τη διευκόλυνση εξαγωγών του Predator σε τρίτες χώρες φέρονται να εκδόθηκαν από την ελληνική πολιτεία.

Εάν πράγματι εκδόθηκαν από ελληνικές αρχές έγγραφα αυτού του είδους, τότε προκύπτει ένα ερώτημα που δύσκολα παρακάμπτεται: Πώς είναι δυνατόν το ελληνικό κράτος να πιστοποιεί ή να διευκολύνει τη διεθνή διακίνηση ενός λογισμικού, τη στιγμή που η χρήση του στην Ελλάδα ήταν και παραμένει παράνομη;

Ποιος υπέγραψε; Ποιος ενέκρινε; Ποιος γνώριζε; Και με ποια θεσμική νομιμοποίηση;

Στο ίδιο σημείο, δε, καταρρέει η ευκολία των γενικών διατυπώσεων. Οι «ιδιώτες» είναι μια βολική λέξη. Συχνά τόσο βολική, ώστε να χωρά μέσα της ολόκληρο το κράτος.

Ο Ταλ Ντίλιαν υποστηρίζει ότι η Intellexa πουλούσε αποκλειστικά σε κρατικές υπηρεσίες και ουδέποτε λειτουργούσε η ίδια τα συστήματα που διέθετε. Το ΠΑΣΟΚ ζητά απαντήσεις για τα φερόμενα ως κρατικά έγγραφα. Ο ΣΥΡΙΖΑ και άλλες πολιτικές δυνάμεις ζητούν να κληθεί ο ίδιος να καταθέσει όσα γνωρίζει.

Έχουν δίκιο; Έχουν άδικο; Παντελώς αδιάφορο. Το ζητούμενο είναι να ελεγχθούν οι ισχυρισμοί ενός ανθρώπου ο οποίος εμφανίζεται στο επίκεντρο αυτής της υπόθεσης.

Διότι σε μια δημοκρατία ουδείς δικαιούται να ζητά να τον πιστέψουμε χωρίς αποδείξεις. Αλλά και κανείς δεν δικαιούται να αποκλείει τη διερεύνηση, όταν νέα ερωτήματα ανακύπτουν. Γι' αυτό, ίσως, έχει έρθει η στιγμή για το αυτονόητο.

Να συγκληθεί η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Να κληθούν ο Ταλ Ντίλιαν και ο Γρηγόρης Δημητριάδης. Να καταθέσουν δημοσίως όσα γνωρίζουν. Να τεθούν ερωτήσεις και να δοθούν απαντήσεις βάσει στοιχείων και όχι υπαινιγμών.

Εάν το Predator ήταν πράγματι υπόθεση «ιδιωτών», η διερεύνηση θα το επιβεβαιώσει. Εάν υπήρξε κρατική εμπλοκή, η κοινωνία έχει δικαίωμα να το μάθει.

Διότι η δημοκρατία δεν φοβάται την αλήθεια. Τη χρειάζεται.

Όσο οι απαντήσεις αναβάλλονται, οι σκιές δεν διαλύονται. Μεγαλώνουν. Και επιστρέφουν, ξανά και ξανά, ζητώντας το αυτονόητο: διαφάνεια, λογοδοσία και καθαρές απαντήσεις απέναντι στους πολίτες.