Κοντά στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του Μαρτίου 2009 κινήθηκε ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος στην Ελλάδα τον Οκτώβριο, μήνα κατά τον οποίο διαμορφώθηκε στις 67,5 μονάδες, από 70,6 τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την Οικονομική Συγκυρία που δημοσιοποίησε το ΙΟΒΕ.

Όπως επισημαίνεται, η απαισιοδοξία είναι διάχυτη σε όλους τους τομείς της οικονομίας, ενώ έντονη είναι η υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Η αναμονή για την Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής και τις καθοριστικές αποφάσεις για την ελληνική οικονομία, η παράταση της εκταμίευσης της έκτης δόσης του δανείου και η συνεχής άνοδος της ανεργίας δυναμιτίζουν το ήδη τεταμένο κλίμα τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό πλέον επίπεδο.

Οι Έλληνες καταναλωτές παραμένουν πολύ δύσπιστοι και ανασφαλείς για την εξέλιξη της οικονομίας, των οικονομικών του νοικοκυριού τους και την ανεργία, ενώ οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που συνεχώς εξαγγέλλονται -ενίοτε νομοθετούνται κιόλας-, αλλά εξακολουθούν να μην εφαρμόζονται επιδεινώνουν το κλίμα και τη δυσπιστία.

Στους επιμέρους τομείς, το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται οριακά στο λιανικό εμπόριο, σημειώνοντας αντίθετα δεινή υποχώρηση στις κατασκευές και ηπιότερη στις υπηρεσίες και στη βιομηχανία.
 
Επίσης, η καταναλωτική εμπιστοσύνη κινείται πτωτικά, σε νέο ιστορικά χαμηλό ρεκόρ.

Αναλυτικότερα:

* Στη βιομηχανία διευρύνονται οι αρνητικές προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής, αλλά και οι εκτιμήσεις για παραγγελίες προς προμηθευτές, με τις εκτιμήσεις για τα αποθέματα αντίθετα να καταγράφουν αποκλιμάκωση.

* Στις υπηρεσίες έντονη είναι η πτώση στις εκτιμήσεις για το τρέχον επίπεδο εργασιών, με τις αντίστοιχες για την τρέχουσα πορεία της ζήτησης, αλλά και τις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης να κινούνται επίσης πτωτικά, αν και ηπιότερα. 

* Στο λιανικό εμπόριο οι πολύ αρνητικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις εξασθενούν, ενώ σημαντική είναι η αποκλιμάκωση στον δείκτη εκτιμήσεων για τα αποθέματα. Τις εξελίξεις αυτές όμως αντισταθμίζει εν μέρει η πτώση στις προβλέψεις για την εξέλιξη των πωλήσεων το επόμενο τρίμηνο. 

* Στις κατασκευές οι εκτιμήσεις για το επίπεδο προγράμματος εργασιών των επιχειρήσεων καταγράφουν νέο χαμηλό ρεκόρ, ενώ πτωτικά κινούνται και οι προβλέψεις για την απασχόληση, υπογραμμίζοντας τη δεινή κατάσταση του κλάδου. 

* Στην καταναλωτική εμπιστοσύνη η κατάσταση που υποδηλώνεται από τους επιμέρους δείκτες είναι εκρηκτική, αφού τα επιμέρους στοιχεία καταγράφουν όλα νέα ιστορικά χαμηλά ρεκόρ. Οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση της χώρας και του νοικοκυριού χάνουν αμφότερες πάνω από 10 μονάδες, ενώ ανάλογη είναι και η μείωση στην πρόθεση για αποταμίευση. Τέλος, οι προβλέψεις για την εξέλιξη της ανεργίας υπερτονίζουν την αγωνία των πολιτών σχετικά με τον φόβο απώλειας της εργασίας τους.

Παράλληλα, ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος, μετά τις διαδοχικές μειώσεις των τεσσάρων και των επτά προηγούμενων μηνών αντίστοιχα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην ευρωζώνη, τον Οκτώβριο σταθεροποιείται στα επίπεδα του Σεπτεμβρίου, στις 93,8 και στις 94,8 μονάδες αντίστοιχα.

Ο σχετικός δείκτης παραμένει χαμηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του, τόσο στην Ε.Ε. όσο και στην ευρωζώνη, ενώ στους επιμέρους τομείς η εικόνα του παρουσιάζει μικτές τάσεις. Η μεγαλύτερη υποχώρηση του κλίματος στη βιομηχανία και η νέα πτώση στην καταναλωτική εμπιστοσύνη αντισταθμίζονται από τη βελτίωση στις υπηρεσίες, στο λιανικό εμπόριο και στις κατασκευές.

Συγκεκριμένα, στη βιομηχανία, ο σχετικός δείκτης καταγράφει επιδείνωση κατά 1,1 μονάδα στην Ε.Ε. και 0,7 μονάδα στην ευρωζώνη. Ο δείκτης στις υπηρεσίες κερδίζει 1,5 μονάδα στην Ε.Ε., ενώ στην ευρωζώνη παραμένει σχεδόν αμετάβλητος (+0,2). Στο λιανικό εμπόριο, ο σχετικός δείκτης βελτιώνεται ελαφρά στην Ε.Ε. (+0,8), ενώ στην ευρωζώνη διατηρείται στα ίδια επίπεδα. Στις κατασκευές, μετά την υποχώρηση του περασμένου μήνα, τον Οκτώβριο ο κινείται ελαφρώς ανοδικά, τόσο στην Ε.Ε. (+1) όσο και την ευρωζώνη (+1,2).

Τέλος, η καταναλωτική εμπιστοσύνη περιορίστηκε και στις δύο ζώνες (κατά -1,1 και -0,8 μονάδες αντίστοιχα στην Ε.Ε. και στην ευρωζώνη), αντανακλώντας την έντονη απαισιοδοξία των Ευρωπαίων πολιτών για τη μελλοντική γενική οικονομική κατάσταση και την εξέλιξη της ανεργίας.

Αναλυτικότερα:

• Στη βιομηχανία, οι δείκτες επιχειρηματικών προσδοκιών διαμορφώνονται στις -6,8 και στις -6,6 μονάδες στην Ε.Ε. και στην ευρωζώνη αντίστοιχα. Οι θετικές προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής περιορίζονται ήπια και στις δύο ζώνες, ενώ οι αρνητικοί δείκτες στις εκτιμήσεις για τα επίπεδα παραγγελιών καταγράφουν οριακή υποχώρηση τόσο στην Ε.Ε. όσο και την ευρωζώνη. Τέλος, οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα παραμένουν στα ίδια σχεδόν επίπεδα και στις δύο ζώνες.

• Στις υπηρεσίες, το αρνητικό πρόσημο του σχετικού δείκτη στην Ε.Ε. διατηρείται, αν και το επίπεδό του εξομαλύνεται ελαφρά, καθώς διαμορφώνεται στις -2,6 μονάδες, ενώ στην ευρωζώνη παραμένει στη 0,2 μονάδα. Οι αρνητικές εκτιμήσεις των επιχειρήσεων για την τρέχουσα δραστηριότητά τους περιορίζονται οριακά στην Ε.Ε. και παραμένουν αμετάβλητες στην ευρωζώνη, ενώ στις εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση καταγράφεται βελτίωση κατά 3 μονάδες στην Ε.Ε. και οριακή υποχώρηση στην ευρωζώνη. Τέλος, οι προβλέψεις των επιχειρήσεων για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη της ζήτησης βελτιώνονται οριακά στην Ε.Ε. και κατά 2 σχεδόν μονάδες στην ευρωζώνη.

• Στο λιανικό εμπόριο, οι σχετικοί δείκτες διαμορφώνονται στις -12,4 και στις -9,8 μονάδες σε Ε.Ε. και ευρωζώνη αντίστοιχα. Οι αρνητικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μεταβάλλονται στην Ε.Ε., ενώ στην ευρωζώνη καταγράφουν οριακή απώλεια.

Οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα φανερώνουν ήπια αποκλιμάκωση και στις δύο ζώνες, ενώ, τέλος, ο αρνητικός δείκτης των προβλέψεων για τις πωλήσεις τους επόμενους μήνες βελτιώνεται οριακά στην Ε.Ε. και παραμένει αμετάβλητος στην ευρωζώνη.

*** Η Οικονομική Συγκυρία για τον Οκτώβριο του 2011 επισυνάπτεται στη δεξιά στήλη "Συνοδευτικό Υλικό".