Κινητικότητα επικρατεί και πάλι στο μέτωπο των Ανώνυμων Εταιριών Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας, μετά από μια διακοπή που προηγήθηκε λόγω των δύο εκλογικών αναμετρήσεων και των καλοκαιρινών διακοπών που ακολούθησαν. 

Η συζήτηση για την τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου των ΑΕΕΑΠ, ώστε να αποτελέσουν ένα αποτελεσματικό όχημα για την αξιοποίηση των ακινήτων του Δημοσίου δεν έχει ακόμη ξεκινήσει από την κυβέρνηση Σαμαρά. Πλην όμως παράγοντες του κλάδου ελπίζουν πως κάτι τέτοιο δεν θα αργήσει να γίνει.

Πρώτον, λόγω της διαφαινόμενης πρόθεσης της νέας κυβέρνησης να προχωρήσει τις ιδιωτικοποιήσεις και δεύτερον, λόγω των επικείμενων αλλαγών στο ευρύτερο φορολογικό σύστημα (π.χ. νέος τρόπος φορολόγησης ακινήτων) που ούτως ή άλλως θα φέρει το ζήτημα των ΑΕΕΑΠ και πάλι στην... επιφάνεια.

Οι συζητήσεις που είχαν ξεκινήσει πριν τις εκλογές του Μαϊου αφορούσαν την επέκταση των δραστηριοτήτων των ΑΕΕΑΠ, ώστε τα προς αξιοποίηση ακίνητα του Δημοσίου να ενταχθούν σε εταιρίες αυτού του τύπου. Στη συνέχεια, οι εταιρείες αυτές, που θα καρπώνονταν επιπλέον και σημαντικά φορολογικά οφέλη, θα έμπαιναν στο χρηματιστήριο, προσελκύοντας επενδυτές και αποφέροντας σημαντικά έσοδα στο ελληνικό Δημόσιο.

Πέραν όμως αυτών, παράγοντες της αγοράς ακινήτων, λαμβάνοντας υπόψη τους και τα όσα συμβαίνουν στο εξωτερικό, θεωρούν πως ο θεσμός των ΑΕΕΑΠ θα μπορούσε να συμβάλλει θετικά και στο ζήτημα της αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων των τραπεζών.

Μέχρι σήμερα, τα μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια (διψήφιο ποσοστό που εμφανίζει μάλιστα ανοδική τάση…) προκαλούν δυνατό πονοκέφαλο στις διοικήσεις των τραπεζών, αλλά παράλληλα αποτελούν και μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα για δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά.

Επί του παρόντος, οι τράπεζες περιορίζονται στο να προχωρούν σε κάποιες επιμηκύνσεις και πρόχειρες διευθετήσεις δανείων, ενώ όλοι γνωρίζουν πως το εδώ και δύο χρόνια συνεχώς παρατεινόμενο μέτρο της αναστολής των πλειστηριασμών για τις πρώτες κατοικίες δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ άπειρο.

Από την άλλη πλευρά, ούτε και οι ίδιες οι τράπεζες επιθυμούν να ανοίξει η υπόθεση των πλειστηριασμών. Και αυτό γιατί αν σήμερα ξεκινούσαν μαζικές πωλήσεις ακινήτων, τότε τα τιμήματα θα έπεφταν τόσο χαμηλά, έτσι ώστε οι τράπεζες να έμπαιναν μέσα για τα καλά, όπου φυσικά θα έβρισκαν ενδιαφερόμενους αγοραστές για να πουλήσουν…

Μεταξύ των προτάσεων λοιπόν που ορισμένοι βάζουν στο τραπέζι -και θα ήθελαν να συμπεριληφθούν στο υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των νοικοκυριών- είναι η εξής:

Σε πρώτο στάδιο, οι τράπεζες να πουλήσουν τα συγκεκριμένα ακίνητα σε ΑΕΕΑΠ που θα δημιουργηθούν για το συγκεκριμένο λόγο, έναντι ενδεχομένως ενός περιορισμένου discount («κουρέματος»).

Στη συνέχεια, οι ΑΕΕΑΠ θα μπορούν να συνάπτουν με τους σημερινούς ιδιοκτήτες μια μακροπρόθεσμη σύμβαση προκαθορισμένου ενοικίου (π.χ. για 10, 30 ή ακόμη και 50 χρόνια).

Στο τέλος της σύμβασης αυτής (και ενδεχομένως και πριν από αυτή) να δίδεται η ευχέρεια στον τότε ενοικιαστή (δηλαδή το σημερινό ιδιοκτήτη-δανειολήπτη) να επανακτήσει το ακίνητό του έναντι κάποιου τιμήματος.

Μέσα από μια τέτοια διαδικασία, οι τράπεζες θα αποκτούσαν σημαντική (πολυπόθητη) ρευστότητα σε αρκετά σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ οι σημερινοί υπερχρεωμένοι ιδιοκτήτες θα συνέχιζαν να μένουν στο σπίτι τους, έχοντας μάλιστα τη δυνατότητα σε βάθος χρόνου να το επανακτήσουν.

Τέλος, οι ΑΕΕΑΠ μέσα από μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσαν να καρπώνονται φορολογικά οφέλη, θα εισπράττουν ενοίκια και στη συνέχεια θα διανέμουν μερίσματα στους μετόχους τους.

Βέβαια, τίποτε από αυτά δεν έχει ακόμη αποφασιστεί, ωστόσο ο θεσμός των ΑΕΕΑΠ προτείνεται από πολλούς -και με διάφορους τρόπους- ως κατάλληλος φορέας για την αντιμετώπιση σημαντικών καυτών οικονομικών προβλημάτων.

Η απόκτηση άλλωστε του 20% των μετοχών της Eurobank Properties από τον γνωστό επενδυτικό όμιλο της Fairfax, πολύ πιθανόν να σχετίζεται και με διάφορα σχέδια που υπάρχουν για περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου στην Ελλάδα.