Tρεις όρους θέτει γραπτώς ο Μητροπολίτης Κυρηνείας Χρυσόστομος, για να δώσει τη συγκατάθεσή του, προκειμένου να αρχίσουν από το UNDP-PFF Project, και την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, στην οποία μετέχουν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, οι εργασίες για την αναστήλωση της ιστορικής Μονής του Αγίου Παντελεήμονα, στην Μύρτου, η οποία υπάγεται στην εκκλησιαστική του δικαιοδοσία.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ οι τρεις όροι του Μητροπολίτη Κυρηνείας είναι:

α) Θα απευθυνθεί επίσημο γραπτό αίτημα προς την Ιερά Μητρόπολη Κυρηνείας.
β) Θα επιδοθεί επίσημη έκθεση, η οποία να στηρίζεται από όλες τις σχετικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί για το εν λόγω έργο, ούτως ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην Ιερά Μητρόπολη Κυρηνείας, τη νόμιμη ιδιοκτήτρια της Μονής και των γύρω κτιρίων της, να διαμορφώσει μια συνολική εικόνα του έργου.
γ) Θα επιδοθεί επίσημη γραπτή επιβεβαίωση ότι οποιοδήποτε μέρος ή μέρη της Ιεράς Μονής και των γύρω κτιρίων της δεν θα χρησιμοποιηθούν, σε οποιοδήποτε στάδιο, πριν και μετά την ολοκλήρωση του έργου, για οποιονδήποτε σκοπό εκτός της αρχικής της χρήσης, ούτως ώστε να μην αλλοιωθεί ο Χριστιανικός Ορθόδοξος χαρακτήρας της Μονής.

Ο επικεφαλής των Ελληνοκυπρίων στην Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά Τάκης Χατζηδημητρίου, την περασμένη βδομάδα με δηλώσεις στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος» προειδοποιούσε ότι «αν δεν αρχίσουν άμεσα οι εργασίες συντήρησης της Μονής του Αγίου Παντελεήμονα στην Μύρτου, το μοναστήρι δεν θα αντέξει τον χειμώνα».

Τα έργα στον Άγιο Παντελεήμονα έπρεπε να είχαν αρχίσει από τον Μάιο. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό οι εργασίες θα γίνονταν σε δύο φάσεις.
 
Το κόστος της πρώτης φάσης υπολογίζεται περίπου στα 900 χιλιάδες ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος με την ολοκλήρωση των έργων έχει υπολογιστεί στα δύο εκατ. ευρώ.

Το κονδύλι θα καλυφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην πρώτη φάση θα γίνουν έργα αναστήλωσης, αποκατάστασης και συντήρησης στο ναό και σε μια αίθουσα, η οποία θα λειτουργεί ως χώρος φιλοξενίας.

Επίσης, θα αποκατασταθεί η είσοδος της Μονής και θα γίνει υποστύλωση των κελιών και των άλλων χώρων, που βρίσκονται νότια και βόρεια του ναού.

Η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά θεωρεί εξίσου σημαντική τη διάσωση του Αγίου Παντελεήμονα, με αυτή του Αποστόλου Ανδρέα στην Καρπασία, γιατί μέχρι το 1974 η Μονή στη Μύρτου ήταν ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Κύπρου.

Από το 1976 μέχρι τις αρχές του 2004 το Μοναστήρι είχε μετατραπεί σε στρατώνα και εγκαταλείφθηκε από τον τουρκικό στρατό, λόγω ετοιμορροπίας.

Τα σχέδια για την αναστήλωση της Μονής, που εκπονήθηκαν το 2014 από την εταιρεία Tecnalia και δόθηκαν στο Μητροπολίτη Κυρηνείας.
 
Στα μέσα της δεκαετίας του 2000 έγινε αποτύπωση της Μονής και των κελιών από τον αρχιτέκτονα Διομήδη Μυριανθέα.

Η ιστορία της Μονής του Αγίου Παντελεήμονα ξεκινά τον 5ο αιώνα μ.Χ., όταν, σύμφωνα με την παράδοση, δύο καλόγεροι από τη Μικρά Ασία έφθασαν στη Μύρτου, κρατώντας μία εικόνα του Αγίου , στην οποία ήταν κρυμμένο ένα κομμάτι από το δάκτυλο του Αγίου.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1571-1878) η Μονή ανακαινίστηκε από τον Μητροπολίτη Κυρηνείας Χρύσανθο και μέχρι το 1917 ήταν η έδρα του Μητροπολίτη Κυρηνείας.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, το μοναστήρι φιλοξενούσε 10 μοναχούς, με τελευταίο το μοναχό, Σωφρόνιο Μιχαηλίδη, που απεβίωσε εγκλωβισμένος στη Μύρτου στις 27 Ιουλίου 1976, ανήμερα της εορτής του Αγίου.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ