Ομιλία Σημίτη για την Οικονομία

Την πρόταση μιας «οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ» που θα συνδυάζεται με μια «όλο και πιο έντονη πολιτική συνεργασία» διατύπωσε ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Σημίτης σε εκδήλωση του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας (ΟΠΕΚ) με θέμα «η πορεία της οικονομίας στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο».

Ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε στην ομιλία του ότι επειδή «ζητούμενο είναι μια Ευρώπη με περισσότερη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, υψηλό επίπεδο απασχόλησης, δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου και ισχυρό κοινωνικό κράτος», απαιτείται μια οικονομική διακυβέρνηση με ένα συντονιστικό όργανο και μια δεσμευτική πολιτική, που θα μπορούσε να προωθήσει έργα υποδομών σε θέματα ενέργειας, προστασίας του περιβάλλοντος, υποδομών εκπαίδευσης ή στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Εξάλλου, είπε ο κ. Σημίτης, η οικονομική διακυβέρνηση χρειάζεται διότι «η εποπτεία σε μια αγορά δεν την προστατεύει από φαινόμενα που προκαλούνται σε μη εποπτευόμενες αγορές» και άρα «μόνο ένα όργανο που δεσμεύει όλους, μπορεί να διαπραγματευτεί την καθιέρωση ρυθμίσεων με διεθνή ισχύ».

Ο κ. Σημίτης παρουσιάζοντας επίσης το φαινόμενο της κρίσης, επεσήμανε πως η «συστηματική απορρύθμιση στις ΗΠΑ (με την αναίρεση των περιορισμών στις επενδυτικές τράπεζες και την κατάργηση των ελέγχων των χρηματοπιστωτικών παράγωγων) και η υιοθέτηση πρακτικών υψηλού ρίσκου, οδήγησαν στην κρίση». Όμως, παρατήρησε πως «η παρέμβαση δεν αποτελεί ριζική θεραπεία, αλλά την έναρξη μιας περιόδου με προβλήματα διαφορετικής μορφής - ορισμένες τράπεζες λ.χ. αναγκάστηκαν να δεχτούν ως μετόχους (στις αυξήσεις κεφαλαίων) επενδυτικούς οργανισμούς από την Ασία και τις αραβικές χώρες». Κατά την ανάλυση του κ. Σημίτη: «η ομαλότητα θα επανέλθει όταν οι ισολογισμοί δίνουν μιαν ακριβή εικόνα των επιχειρήσεων και δεν κρύβουν πια τις ζημιές», ενώ στην παρούσα φάση βλέπουμε μια «σπειροειδή καθοδική πορεία της οικονομίας» καθώς «η ύφεση επιτείνει την κρίση στις χρηματοπιστωτικές αγορές, που με τη σειρά της οδηγεί σε συρρίκνωση την οικονομική δραστηριότητα».

Αναφερόμενος στην Ελλάδα, ο πρώην πρωθυπουργός παρατήρησε ότι «η κυβέρνηση εφάρμοσε μιαν οικονομική πολιτική που έχει ελαχιστοποιήσει τις δυνατότητές μας να αντιμετωπίσουμε την παγκόσμια κρίση», αναφέροντας ενδεικτικά το πρόβλημα στο ισοζύγιο πληρωμών – «από το 6.6% που ήταν το 2003, το 2007 ήταν 14% του ΑΕΠ, δηλαδή 32.3 δισ. ευρώ» είπε χαρακτηριστικά - και σημειώνοντας πως αυτό οφείλεται στη «ραγδαία πτώση της ανταγωνιστικότητάς μας και στον υψηλό πληθωρισμό». Συνέπεια αυτού ήταν, όπως τόνισε, η αύξηση του δημοσίου χρέους («από το 2003 ως το 2007 αυξήθηκε κατά 57.5 δισ. ευρω», είπε), ενώ «το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας συνεπάγεται την ύφεση».

Ο κ. Σημίτης σημείωσε εξάλλου ότι για τη μείωση του δημοσίου χρέους απαιτείται η μείωση των κρατικών δαπανών. «Η κυβέρνηση όμως τις αυξάνει», είπε και συμπλήρωσε «επιδεινώνοντας την κατάσταση, καθώς οι προβλέψεις μιλούν για κάθετη πτώση του ρυθμού ανάπτυξης», που επίσης θα επιδεινωθεί εξαιτίας των μακροχρόνιων καθυστερήσεων και την επικέντρωση στα θέματα του τουρισμού και της οικοδομής. «Σε περιόδους όμως χαμηλής ανάπτυξης λείπει η αισιοδοξία και οι μεταρρυθμίσεις συναντούν έντονες αντιδράσεις, ενώ αντίθετα η έλλειψη μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών επιφέρει χαμηλή ανάπτυξη, που θα συμπαρασύρει μια εξαιρετικά επώδυνη συρρίκνωση δραστηριοτήτων».

Αναφερόμενος στο ελληνικό σχέδιο στήριξης των τραπεζών, ο κ. Σημίτης παρατήρησε ότι «παρουσιάζει την πρωτοτυπία να επιβάλλεται σε όλες ανεξαίρετα τις τράπεζες, είτε ζήτησαν είτε δεν ζήτησαν την κρατική βοήθεια» και τόνισε πως για να αντιμετωπιστεί η κρίση «πρέπει εμείς οι ίδιοι να ξέρουμε τι ακριβώς συμβαίνει και να πάψουμε να αποσιωπούμε τα πολλά αρνητικά, ξαναβρίσκοντας το νήμα της σύγκλισης με τις ευρωπαϊκές οικονομίες».

Επ αυτού, ο κ. Σημίτης επέκρινε κυβέρνηση και αντιπολίτευση στηλιτεύοντας τις «μεγαλόπνοες γενικότητες» ως έκφραση ενός «άκρατου λαϊκισμού» που επανέφερε στο προσκήνιο «η Ν.Δ. Και στον οποίο δεν τολμούν να αντιπαρατεθούν οι άλλες πολιτικές δυνάμεις».

Επικρίνοντας τέλος τη φιλοσοφία των «σχεδίων διάσωσης» που αφορούν «επιχειρηματίες που κερδοσκόπησαν, απεκόμισαν τεράστια κέρδη και αρνούνται να καταβάλλουν τον κόστος της ασυδοσίας, το οποίο μετακυλύετε στο κοινωνικό σύνολο», ο κ. Σημίτης ανέφερε πως «τα κράτη ζουν σήμερα μία από τις λίγες στιγμές που μπορούν, χωρίς ισχυρές αντιρρήσεις, να επιβάλλουν κανόνες παιχνιδιού στις επιχειρήσεις. Γι αυτό και η κρίση αποτελεί πρόκληση για δράση».