«Στον αέρα» ο αγωγός Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη

Την πρόθεση της βουλγαρικής κυβέρνησης να εγκαταλείψει το σχέδιο κατασκευής του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης ανακοίνωσε την Παρασκευή ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ.

Όπως δήλωσε ο κ. Μπορίσοφ, μετά τη συνάντησή του με τους πρεσβευτές των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στην κατοικία του Ισπανού πρέσβη την Παρασκευή στη Σόφια, η Βουλγαρία θα εγκαταλείψει το σχέδιο, επειδή οι κάτοικοι στην περιοχή του Μπουργκάς είναι αντίθετοι, ο αγωγός θα περάσει από περιοχές που εντάσσονται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «NATURA 2000», ενώ σε συνθήκες οικονομικής κρίσης η χώρα δεν μπορεί να βρει τους απαραίτητους πόρους για την υλοποίηση του μεγάλου αυτού έργου.

«Αυτό είναι ένα έργο, το οποίο ο κόσμος στο Μπουργκάς δεν το θέλει. Όλοι είδαμε τι συνέβη στον Κόλπο του Μεξικού», υπογράμμισε ο Βούλγαρος πρωθυπουργός.

Οι δηλώσεις του κ. Μπορίσοφ έρχονται την επομένη της τοποθέτησης του Ρώσου υπουργού Ενέργειας Σεργκέι Σματκό ότι η Μόσχα πρέπει να λάβει τις οριστικές αποφάσεις της σχετικά με τον αγωγό έως το ερχόμενο φθινόπωρο. Ο κ. Σματκό κάλεσε τη Βουλγαρία να λάβει γρήγορα τις σχετικές αποφάσεις της για τον αγωγό, οι εργασίες για τον οποίο, όπως είπε, είναι σχεδόν «παγωμένες».

Οι Βούλγαροι παρατηρητές επισημαίνουν, επίσης, ότι οι δηλώσεις Μπορίσοφ «δεν κρατούν πλέον ούτε τα προσχήματα, αφού βγάζουν στο φως τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης μειοψηφίας του κόμματος GERB, πριν καν δοθούν στη δημοσιότητα τα τελικά συμπεράσματα της έρευνας για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη». Τη σχετική έρευνα διεξάγει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων της Βουλγαρίας, κατόπιν εντολής του πρωθυπουργού Μπορίσοφ.

Σύμφωνα με τον κ. Μπορίσοφ, το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση της κατασκευής πυρηνικού σταθμού στο Μπέλενε. «Είμαστε έτοιμοι να συνομιλήσουμε με όλους όσοι θα μπορούσαν να μας πουν πώς το έργο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί. Οτιδήποτε άλλο είναι απλά λόγια», είπε χαρακτηριστικά ο Βούλγαρος πρωθυπουργός. Το έργο θα απορροφήσει 26 δισ. λέβα και δεν είναι σαφές πότε θα υπάρξουν ανταποδοτικά οφέλη από τις επενδύσεις αυτές.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Οικονομίας, Ενέργειας και Τουρισμού της Βουλγαρίας Τράιτσο Τράικοφ δήλωσε ότι το υπουργικό συμβούλιο δεν έχει λάβει σχετική απόφαση για αποχώρηση της χώρας από το έργο. Ερωτηθείς εάν αυτό σημαίνει πως ο ίδιος θεωρεί ότι η χώρα δεν πρέπει να αποχωρήσει από το project, απάντησε: «Δεν σκέφτομαι κάτι τέτοιο. Αυτό που λέω είναι πως δεν έχουμε καταλήξει σε απόφαση για μη συμμετοχή μας σε κάποιο από τα έργα αυτά (αγωγός και Μπέλενε)». Σημείωσε επίσης πως δεν φταίει η βουλγαρική πλευρά για την καθυστέρηση στην έναρξη υλοποίησης του έργου. «Ο λόγος της αναβολής είναι η συνεχιζόμενη περιβαλλοντική αποτίμηση των επιπτώσεων. Σε ό,τι αφορά τον πυρηνικό σταθμό του Μπέλενε, το ερώτημα δεν είναι η εγκατάλειψη του έργου, αλλά η αναζήτηση ξένου στρατηγικού επενδυτή», υπογράμμισε.

Η συμφωνία για το έργο του αγωγού Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη μονογράφηκε το 1994 από ελληνικές και ρωσικές εταιρίες ως μια εναλλακτική διαδρομή του πετρελαίου από τη Ρωσία και την Κασπία προς τη δυτική Ευρώπη, παρακάμπτοντας τα πολυσύχναστα τουρκικά Στενά. 

Η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρωσία υπέγραψαν διακρατική συμφωνία συνεργασίας για την κατασκευή και τη λειτουργία του πετρελαιαγωγού, στις 15 Μαρτίου 2007 στην Αθήνα. Την υλοποίηση του έργου του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, ανέλαβε η Trans Balkan Pipeline BV (η διεθνής εταιρία που ιδρύθηκε αποκλειστικά για την κατασκευή και λειτουργία του συστήματος του αγωγού). Στην εταιρία μέτοχοι είναι η βουλγαρική εταιρία του έργου με 24,5% του μετοχικού κεφαλαίου. Από τη Ρωσία συμμετέχει η κοινοπραξία αγωγού Burgas - Alexandroupolis Ltd, που ιδρύθηκε από κοινού από τρεις εταιρίες, τις AK Transneft, NK Rosneft και Gazrpom Neft (κατέχει το 51%) και από την Ελλάδα η ελληνική κυβέρνηση και η ΕΛΠΕ - ΘΡΑΚΗ ΑΕ, που ιδρύθηκε από κοινού από τις εταιρίες Ελληνικά Πετρέλαια και Θράκη και κατέχει το 24,5% του μετοχικού κεφαλαίου της διεθνούς εταιρίας του έργου.

Στις 10 Μαρτίου 2010, ο αντιπρόεδρος της βουλγαρικής κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών Συμεών Ντιάνκοφ ανέλαβε το συντονισμό και την επίβλεψη της βουλγαρικής συμμετοχής στο έργο του αγωγού Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη. Τον ίδιο μήνα, η βουλγαρική κυβέρνηση αποφάσισε, επίσης, να διαθέσει το ποσό των 50.000 λέβα από τον εθνικό προϋπολογισμό για την αγορά 50.000 μετοχών, που αντιστοιχούσαν στο 100% του κεφαλαίου της εταιρίας  Technoexportstroy EAD. Η συγκεκριμένη εταιρία έχει στην κατοχή της το 24,5% του μετοχικού κεφαλαίου της Trans-Balkan.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ είχε δηλώσει πως, εάν η περιβαλλοντική έκθεση για τις επιπτώσεις από την κατασκευή του αγωγού καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο αγωγός Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη δεν ανταποκρίνεται στα προβλεπόμενα από την ισχύουσα νομοθεσία και στις διεθνείς προδιαγραφές, τότε είναι πρακτικά ασύμφορος για τη Βουλγαρία. 

Το περασμένο φθινόπωρο, εξάλλου, ο Στέφαν Γκούντσεφ, επικεφαλής της βουλγαρικής εταιρίας που συμμετέχει στο project, δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό «Ντάρικ» ότι η Βουλγαρία θα χάσει τουλάχιστον 8 εκ. ευρώ, εάν εγκαταλείψει το έργο της κατασκευής του αγωγού Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολη.

Το καλοκαίρι του 2009, ο Δήμος του Μπουργκάς έδωσε στη δημοσιότητα γνωμοδότηση του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαιολογίας και Μουσείων της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών, σύμφωνα με την οποία ο αγωγός επρόκειτο να έχει επιπτώσεις σε μια σειρά από γνωστά μνημεία της χώρας, που είναι καταχωρημένα στις βάσεις δεδομένων του Ινστιτούτου. Στην ίδια γνωμοδότηση αναφερόταν πως το έργο ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής, αλλά και στις παραλιακές περιοχές.