Στόχος η ενίσχυση της παγκόσμιας ανάκαμψης

Οι ηγέτες της G20 αναφέρουν στην τελική ανακοίνωσή τους ότι προτεραιότητά τους είναι να ενισχύσουν την παγκόσμια ανάκαμψη και οι ανεπτυγμένες χώρες δεσμεύτηκαν να μειώσουν στο μισό το δημόσιο έλλειμμά τους ως το 2013.

«Η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα της G20 είναι να διαφυλάξει και να ενισχύσει την ανάκαμψη και να θέσει τις βάσεις μιας σταθερής, βιώσιμης και ισορροπημένης ανάπτυξης και να ενισχύσει τα χρηματοπιστωτικά συστήματά μας έναντι των κινδύνων», αναφέρει η Ομάδα των 20 πλούσιων και αναδυόμενων οικονομιών.

«Υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Μολονότι η ανάπτυξη επανέρχεται, η ανάκαμψη είναι άνιση και εύθραυστη, η ανεργία σε πολλές χώρες παραμένει σε απαράδεκτα επίπεδα και οι κοινωνικές συνέπειες της κρίσης είναι ακόμη ευρέως αισθητές», υπογράμμισε η G20. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων καλούν «να γίνει περισσότερη πρόοδος για να εξισορροπηθεί η παγκόσμια ζήτηση», ενισχύοντάς την εκεί όπου είναι υπερβολικά ασθενής.

Οι ηγέτες υπογραμμίζουν πάντως τον κίνδυνο του υπερβολικού δημόσιου χρέους. «Οι προηγμένες οικονομίες δεσμεύτηκαν σε δημοσιονομικά προγράμματα που θα μειώσουν τουλάχιστον κατά το ήμισυ τα ελλείμματα ως το 2013 και θα σταθεροποιήσουν ή θα μειώσουν το δημόσιο χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ ως το 2016», αναφέρουν στην τελική ανακοίνωση.

Ενωμένοι για να υποστηρίξουν την ανάπτυξη, αλλά διαιρεμένοι όσον αφορά τον καλύτερο τρόπο για να την ενισχύσουν, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων βρήκαν μια συναίνεση στο θέμα αυτό που αντιπροσωπεύει το κύριο σημείο τριβής ανάμεσα στους Ευρωπαίους, οι οποίοι θέλουν να μειώσουν το χρέος τους, και τις ΗΠΑ, οι οποίες θέλουν να υποστηρίξουν την κατανάλωση για να ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη.

Ο Καναδός πρωθυπουργός και οικοδεσπότης της διάσκεψης Στίβεν Χάρπερ επιθυμούσε να υπάρξει μια δέσμευση σε αριθμούς: να μειωθούν κατά το ήμισυ τα ελλείμματα ως το 2013 και να μειωθεί το δημόσιο χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ πριν από 2016. Ο συμβιβασμός αυτός υπάρχει στην τελική ανακοίνωση της G20, προς μεγάλη ικανοποίηση των Ευρωπαίων. Τα σχέδια μείωσης των ελλειμμάτων θα πρέπει να προσαρμοστούν στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε ενδιαφερόμενης χώρας, για να μην θέσουν σε κίνδυνο την οικονομική ανάκαμψη, προστίθεται στο κείμενο. 

Εξάλλου, άφησαν σε κάθε χώρα το περιθώριο να επιλέξει ανάμεσα στην επιβολή ενός φόρου στις τράπεζες και σε «άλλες επιλογές» για να μην επωμιστούν τα κράτη το κόστος της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Όσο για τη μεταρρύθμιση των κανονιστικών ρυθμίσεων για το χρηματοπιστωτικό τομέα, αυτή βασίζεται κυρίως στην ενίσχυση των κανονισμών για τα ίδια κεφάλαια των τραπεζών. Ωστόσο, το ζήτημα αυτό θα αποτελέσει περισσότερο αντικείμενο της επόμενης συνόδου κορυφής της G20 το Νοέμβριο στη Σεούλ. 

Επίσης, στην τελική ανακοίνωση της συνόδου κορυφής αναφέρεται ότι το Μεξικό θα προεδρεύσει της G20 το 2012. «Θα συνεδριάσουμε το Νοέμβριο του 2011 υπό την προεδρία της Γαλλίας και το 2012 υπό την προεδρία του Μεξικού», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Ομπάμα: «Έρχονται δύσκολες αποφάσεις»

Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα δήλωσε αταλάντευτα προσηλωμένος στην υπόσχεσή του να τιθασεύσει το γιγαντούμενο έλλειμμα στον προϋπολογισμό και τόνισε πως αυτό θα συμπεριλάβει «ορισμένες πολύ δύσκολες αποφάσεις» τον ερχόμενο χρόνο.

Επίσης, ο Ομπάμα τόνισε πως είναι της γνώμης ότι μία αναθεώρηση του «ανακατωμένου και άδικου» κώδικα φορολογίας των ΗΠΑ θα πρέπει να θεωρείται ως ένα από τα μέτρα του προγράμματος για να αντιμετωπισθούν τα χρονίζοντα προβλήματα στον προϋπολογισμό.

«Το εννοώ σοβαρά», ήταν η απάντηση του Ομπάμα στους δημοσιογράφους κατά τη συνέντευξή του στη Σύνοδο της Ομάδος G20 στο Τορόντο, όταν ερωτήθηκε εάν πιστεύει ότι μπορεί να φέρει εις πέρας τον στόχο για τη μείωση του προϋπολογισμού. «Το κάνω γιατί είπα ότι πρόκειται να το κάνω», τόνισε ο Ομπάμα. «Ο κόσμος θα πρέπει να πάρει το μάθημά του σχετικά με εμένα, διότι τον επόμενο χρόνο, οπότε θα αρχίσω να παρουσιάζω ορισμένες πολύ δύσκολες αποφάσεις στη χώρα, ευελπιστώ ότι αυτοί οι άνθρωποι που σήμερα μεμψιμοιρούν για το έλλειμμα και το χρέος να βγούνε μπροστά, διότι “τα βλέπω στη μπλόφα τους”», πρόσθεσε.

Στον κυκεώνα της δεινότερης ύφεσης στη χώρα από την εποχή του Κραχ, το έλλειμμα των ΗΠΑ έφθασε τα 1,4 τρισ. δολάρια και προβλέπεται να φθάσει τα 1,6 τρισ.

Παράλληλα, ο Ομπάμα ξεκαθάρισε πως η Αμερική δεν μπορεί να πληρώνει για να εξασφαλίζει την ευημερία του κόσμου και θα παραμείνει σταθερή εναντίον κάθε αθέμιτου πλεονεκτήματος αποκτά μια χώρα, προσκαλώντας την Κίνα να τηρήσει τις υποσχέσεις της για ευελιξία της ισοτιμίας του νομίσματός της.

«Έπειτα από χρόνια υπερβολικά υψηλού χρέους, οι Αμερικανοί δεν μπορούν να πληρώνουν και δεν θα πληρώσουν για να εξασφαλίσουν την ευημερία του κόσμου», δήλωσε ο Ομπάμα στη συνέντευξη Τύπου. «Κανένα έθνος δεν μπορεί να θεωρεί ότι ο δρόμος του προς την ευημερία είναι στρωμένος με εξαγωγές προς την Αμερική», πρόσθεσε, κάνοντας σαφή υπαινιγμό στην Κίνα. 

Ερωτηθείς σχετικά με τη δέσμευση του Πεκίνου να αφήσει να διακυμανθεί η ισοτιμία του γιουάν, κάτι που ζητούν πιεστικά οι Αμερικανοί, ο Ομπάμα κάλεσε τις κινεζικές αρχές να «πάρουν στα σοβαρά» τις υποσχέσεις τους.

Είναι επίσης απαραίτητο για να εξασφαλιστεί μια βιώσιμη ανάπτυξη στον κόσμο να μην έχει κανένας «αθέμιτο πλεονέκτημα» σε οικονομικό ή εμπορικό θέμα, δήλωσε ακόμη ο Ομπάμα, αναφερόμενος και πάλι στην Κίνα. 

Ο Ομπάμα ζήτησε επίσης από την Κίνα να παραδεχθεί το ρόλο της Βόρειας Κορέας στην επίθεση που έγινε νωρίτερα φέτος εναντίον νοτιοκορεατικού πολεμικού σκάφους. 

Συμπλήρωσε δε ότι η συμμαχία της ΟΥάσινγκτον με την Ιαπωνία είναι πολύ ισχυρή και υπογράμμισε τη δέσμευση για μια παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Πρόσθεσε πως η εμβάθυνση των σχέσεων των ΗΠΑ με την Κίνα δεν εξασθενεί επ’ ουδενί τις σχέσεις με την Ιαπωνία ή με τη Νότια Κορέα.

Ικανοποίηση από τις Βρυξέλλες

Νικηφόρα θεωρεί η ΕΕ ότι υπήρξε για τις θέσεις της η Σύνοδος της Ομάδος G20, εκτιμώντας πως οι θέσεις της υιοθετήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τους ηγέτες των 20.

«Η ΕΕ προσήλθε στη Σύνοδο με ένα σαφές διάγραμμα. Το αποτέλεσμα της Συνόδου αντανακλά μία ευρεία σύγκλιση προς την ευρωπαϊκή προσέγγιση», τονίζουν στο κοινό ανακοινωθέν τους ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπέ.

«Οι προσπάθειες της ΕΕ για τη σταθεροποίηση και την ανάπτυξη έγιναν δεκτές σε μεγάλο βαθμό στο Τορόντο», τονίζεται στο ανακοινωθέν των δύο. «Οι προηγμένες οικονομίες δεσμεύθηκαν για προϋπολογισμούς που θα μειώνουν στο μισό τα ελλείμματά τους έως το 2013 και θα σταθεροποιήσουν ή θα μειώσουν τα δημόσια χρέη εν σχέσει προς το ΑΕΠ έως το 2016», τονίζεται στο κείμενο των συμπερασμάτων της Συνόδου.

«Είναι περισσότερο απ’ ό,τι περίμενα, είναι μια επιτυχία», εξέφρασε την ικανοποίησή της ενώπιον των δημοσιογράφων η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, η οποία έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή ένα ευρύ σχέδιο λιτότητας για να δώσει το παράδειγμα στους Ευρωπαίους εταίρους της. «Έχουμε επίσης τον όρο “μείωση του ελλείμματος ευνοϊκή για την ανάπτυξη”», πρόσθεσε η καγκελάριος, υπογραμμίζοντας ότι αυτή η νέα έννοια είναι το αποτέλεσμα των συζητήσεων με τις ΗΠΑ, οι οποίες ανησυχούν μήπως η υπερβολική λιτότητα στην Ευρώπη πνίξει την ανάπτυξη.

«Εμείς οι Ευρωπαίοι μπορούμε να πούμε ότι ο δρόμος μας βρήκε υποστήριξη», δήλωσε ακόμη η Μέρκελ. «Όλοι οι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι η δημοσιονομική σταθεροποίηση δεν είναι αυτοσκοπός», προειδοποίησε, πάντως, στο τέλος της συνόδου κορυφής ο Καναδός πρωθυπουργός Στίβεν Χάρπερ. 

Ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί εξέφρασε την ικανοποίησή του για την αναγνώριση από τη G20 της νομιμότητας του φόρου στις τράπεζες, τον οποίο θέλει να επιβάλει η Γαλλία μαζί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Πολύ ξεκάθαρα, η δυνατότητα να φορολογηθούν οι τράπεζες αναγνωρίζεται ως θεμιτή από την G20», δήλωσε ο Σαρκοζί προς τους δημοσιογράφους. 

Στρος-Καν: «Και εξισορρόπηση προϋπολογισμού και ανάπτυξη»

Ο διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ντομινίκ Στρος-Καν υποβάθμισε στις δηλώσεις του από το Τορόντο το βασικό διακύβευμα κατά τη Σύνοδο της Ομάδος G20 ανάμεσα στην ανάπτυξη και τη μείωση των ελλειμμάτων στους προϋπολογισμούς, τονίζοντας πως δεν έχει καμία σημασία.

«Το ζήτημα για εμάς είναι ένα ψευδοπρόβλημα. Κατ’ ουσίαν τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά από το να υπάρξει κάποιο θέμα: η κατάσταση, η διαφορετική θέση κάθε χώρας για το προϋπολογισμό από τις άλλες. Το ζήτημα δεν είναι εξισορρόπηση του προϋπολογισμού ή ανάπτυξη. Είναι εξισορρόπηση του προϋπολογισμού και ανάπτυξη», τόνισε ο Στρος-Καν στη συνέντευξη Τύπου.

«Η πραγματικότητα είναι πως κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από την αναγκαιότητα να εφαρμόσει μία πολιτική για την τόνωση της ανάπτυξης. Επομένως, πέραν αυτού, κάποιοι θα πρέπει επιπροσθέτως να φροντίσουν για την κατάσταση του προϋπολογισμού τους», δήλωσε.

Ερωτηθείς για τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα πως «οι Αμερικανοί δεν μπορούν να πληρώνουν για να εξασφαλισθεί η ευημερία στον κόσμο», ο Στρος-Καν έσπευσε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, τονίζοντας πως «οι Αμερικανοί έχουν την εντύπωση πως είναι εκείνοι που καθοδηγούν την ανάπτυξη, αλλά αυτό δεν αληθεύει, αυτοί είναι οι Ασιάτες». «Εκεί που κατανοώ τον Ομπάμα είναι στο ότι 1% ανάπτυξη στην Ευρωζώνη μας καταθλίβει όλους», τόνισε ο ίδιος. Όμως, ο Στρος-Καν προσθέτει πως «το πραγματικό ερώτημα» είναι να γνωρίσουμε «γιατί» είναι τόσο ανισόρροπη η ανάπτυξη στις διάφορες περιοχές του κόσμου.

Ερωτηθείς σχετικά με τον δασμό επί των τραπεζών, ο Στρος-Καν δήλωσε πως «ουσιαστικά δεν υπήρξε οπισθοχώρηση» από τη Σύνοδο του Πίτσμπεργκ τον Σεπτέμβριο, κατά την οποία επιφορτίσθηκε το ΔΝΤ να κάνει προτάσεις για μία τέτοια φορολόγηση και εξέφρασε την ευαρέσκειά του που οι μεγάλες οικονομίες του πλανήτη υιοθετούν αυτήν την άποψη. «Ορισμένες χώρες δεν το θέλουν, κάτι που είναι πολύ απλοϊκό. Βρίσκω πως αυτό είναι παρακινδυνευμένο. Το γεγονός ότι οι τράπεζες σε αυτές τις χώρες δεν εκτέθηκαν στην κρίση και δεν επένδυσαν σε επικίνδυνα ομόλογα δεν σημαίνει πως είναι εσαεί απρόσβλητες», τόνισε ο Στρος-Καν.