Διευκρινίσεις για την αναγνώριση του χρόνου σπουδών

Οδηγίες για αναγνώριση του χρόνου σπουδών ως συντάξιµου για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ εξέδωσε την Τρίτη η διοίκηση του Ιδρύµατος.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», µε τον νέο ασφαλιστικό νόµο 3863/2010 επανακαθορίστηκαν οι χρόνοι ασφάλισης στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης και στο ?ηµόσιο, οι οποίοι λαµβάνονται υπ’ όψιν για τη συµπλήρωση των ηµερών που απαιτούνται κατά περίπτωση για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος ή την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης των ασφαλισµένων.

Ετσι, σύµφωνα µε την εγκύκλιο του ΙΚΑ σχετικά µε την αναγνώριση χρόνου σπουδών ως συντάξιµου στο ΙΚΑ:

Τα πρόσωπα που µπορούν να ζητήσουν την εν λόγω αναγνώριση είναι όσοι φοίτησαν σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου, καθώς και όσοι σπούδασαν σε µέσες επαγγελµατικές σχολές, δηµόσιες ή ιδιωτικές, που έχουν αναγνωριστεί από το κράτος µετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας τους.

Για την αναγνώριση απαραίτητη προϋπόθεση είναι η απόκτηση πτυχίου ή διπλώµατος. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η αναγνώριση χρόνου σπουδών, αν δεν έχει αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ή δίπλωµα. Οι µέσες επαγγελµατικέςσχολές θα γνωστοποιηθούν µε γενικό έγγραφο, όταν αποσταλεί στο ΙΚΑ ο σχετικός κατάλογος που συντάσσεται από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Ο χρόνος της αναγνώρισης θα είναι ίσος µε τα επίσηµα ακέραια έτη σπουδών της οικείας σχολής, τα οποία προβλέπονται κατά τον χρόνο αποφοίτησης. Είναι ευνόητο ότι, αν κατά τον χρόνο φοίτησης στις αναφερόµενες σχολές υπάρχει ασφάλιση σε οποιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης ή στο ?ηµόσιο, θα είναι δυνατή η αναγνώριση του αντίστοιχου χρονικού διαστήµατος.

Το διάστημα προς αναγνώριση, όπως προαναφέρθηκε, καθώς και το ότι αυτό δεν συµπίπτει µε χρόνο ασφάλισης σε άλλον φορέα ή στο ?ηµόσιο, θα δηλώνεται από τον αιτούντα µε υπεύθυνη δήλωση. Επειδή, όµως, είναι πιθανό να υπάρξουν λανθασµένες αναγνωριστικές αποφάσεις, θα ζητείται και η προσκόµιση των ασφαλιστικών βιβλιαρίων-στοιχείων ή βεβαίωση του άλλου φορέα (προκειµένου να διαπιστωθεί αν εκχώρησε σε άλλον φορέα, πλην του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ασφάλιση).

Έτσι µετά τη διαπίστωση της πραγµατοποίησης ή όχι ασφάλισης κατά τον χρόνο φοίτησης, η ασφαλιστική τακτοποίηση θα χωρήσει µόνο για τα κενά ασφάλισης χρονικά διαστήµατα.

Η αναγνώριση θα γίνεται στον κλάδο σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για 25 ηµέρες κατά µήνα και 300 κατ’ έτος. Αν η ασφάλιση που τυχόν έλαβε χώρα κατά τον χρόνο σπουδών είναι µειωµένη, δηλαδή για λιγότερες από 25 ηµέρες κατά µήνα, θα πρέπει να συµπληρωθεί µε χρόνο σπουδών µέχρι τις 25 µηνιαίως.

Οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι ασφάλισης (νόµος 3863/2010)

1. Πραγματική ασφάλιση (ή προαιρετική)

2. Στρατιωτική υπηρεσία
Εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) επί του µισθού που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς. Στις περιπτώσεις που θεµελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1/1/2011 µέχρι 31/12/2014 το ποσό εξαγοράς µειώνεται κατά 30% και για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1/1/2015 και εφεξής το ποσό εξαγοράς µειώνεται κατά 50%.

3. Γονική άδεια ανατροφής παιδιών
Αναγνωρίζεται βάσει του άρθρου 6 του ν. 1483/1984 ΦΕΚ 153Α και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) επί του µισθού του χρόνου υποβολής της αίτησης εξαγοράς.

4. Επιδότηση λόγω ασθενείας (έως 300 ηµ.)
Συνυπολογίζεται (χωρίς εξαγορά) µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος λόγω γήρατος - όχι όµως για τον προσδιορισµό του δικαιούµενου ποσού σύνταξης.

5. Επιδότηση τακτικής ανεργίας (έως 300 ηµ.)
Συνυπολογίζεται (χωρίς εξαγορά) µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος λόγω γήρατος - όχι όµως για τον προσδιορισµό του δικαιούµενου ποσού σύνταξης.

6. Εκπαιδευτική άδεια άνευ αποδοχών (έως 2 έτη)
Συνυπολογίζεται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) επί του µισθού του χρόνου υποβολής της αίτησης.

7. Σπουδές
Αφορά τις σπουδές για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου ανώτερης ή ανώτατης σχολής της ηµεδαπής και της αλλοδαπής, καθώς και χρόνο σπουδών µετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους ηλικίας σε µέσες επαγγελµατικές σχολές, ο οποίος είναι ίσος µε τα - κατά τον χρόνο αποφοίτησης - επίσηµα ακέραια χρόνια σπουδών της οικείας σχολής.
 
Συνυπολογίζεται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης επί του 25πλασίου του ηµεροµισθίου ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

8. Ανεργία
Αφορά τον χρόνο ανεργίας µετά την υπαγωγή στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης και το ?ηµόσιο. Συνυπολογίζεται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού τηςσύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης επί του 25πλασίου του ηµεροµισθίου ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

9. Κύηση και λοχεία
Συνυπολογίζεται (χωρίς εξαγορά) µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος, όχι όµως για τον προσδιορισµό του δικαιούµενου ποσού σύνταξης.

10. Απεργίες
Συνυπολογίζεται για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) επί των µισθών του χρόνου υποβολής της αίτησης.

11. Άρθρο 141 του ν. 3655/2008
Πλασµατικός χρόνος του άρθρου ανεξαρτήτως του χρόνου γέννησης των παιδιών. Συνυπολογίζεται και για τη συµπλήρωση του χρόνου συνταξιοδότησης και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης - είναι 1 χρόνος για το πρώτο παιδί και 2 χρόνια για το δεύτερο και τρίτο και καλύπτει και τις γεννήσεις που έγιναν πριν από 1/1/2000.

12. Μαθητεία
Συνυπολογίζεται για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης επί του 25πλασίου του ηµεροµισθίου του ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

13. Επαγγελματική δραστηριότητα
Αφορά τον χρόνο αποδεδειγµένης άσκησης επαγγελµατικής δραστηριότητας πριν από την εγγραφή στα Μητρώα του OΑΕΕ και µέχρι 5 έτη, εφ’ όσον δεν είχαν πληρωθεί οι ασφαλιστικές εισφορές.

14. Σύνταξη αναπηρίας
Συνυπολογίζεται για τη συµπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων που απαιτούνται για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος.

Τα δικαιολογητικά

Για την αναγνώριση χρόνου σπουδών απαιτείται αίτηση του ασφαλισµένου, η οποία υποβάλλεται από 1/1/2011 και εφεξής. Αρµόδιο υποκατάστηµα του ΙΚΑ ορίζεται το υποκατάστηµα του τόπου κατοικίας των ασφαλισµένων. Τα απαιτούµενα για την αναγνώριση δικαιολογητικά είναι τα εξής:

1. Αίτηση ασφαλισµένου.

2. Ασφαλιστικά βιβλιάρια - στοιχεία του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ή και άλλων φορέων και σε περίπτωση έλλειψής τους απόφαση ή βεβαίωση των φορέων για το αν υπήρξε ασφάλιση σε αυτούς κατά τον χρόνο σπουδών του ασφαλισµένου.

3. Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986, στην οποία θα δηλώνεται:

• Ότι για τον ζητούµενο προς αναγνώριση χρόνο δεν έχει λάβει χώρα ασφάλιση σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ή στο ?ηµόσιο.

• Ο αιτούµενος αριθµός ηµερών αναγνώρισης

• Τα χρονικά διαστήµατα στα οποία εµπίπτει ο ζητούµενος προς αναγνώριση χρόνος.

• Ότι ο ζητούµενος προς αναγνώριση χρόνος δεν έχει αναγνωριστεί σε άλλο φορέα.

• Ο τρόπος εξόφλησης της εισφοράς εξαγοράς (µε δόσεις, εφάπαξ ή µε παρακράτηση από τη σύνταξη).

4. Επικυρωµένο αντίγραφο πτυχίου ή διπλώµατος της σχολής φοίτησης.
Αν η φοίτηση πραγµατοποιήθηκε σε ανώτατη ή ανώτερη σχολή της αλλοδαπής, θα πρέπει το πτυχίο να έχει αναγνωριστεί ως ισότιµο µε τα απονεµόµενα από τα ελληνικά Ανώτατα ή Ανώτερα Εκπαιδευτικά Ιδρύµατα ή από την εκάστοτε αρµόδια δηµόσια ελληνική Αρχή (υπουργείο ή ?ΙΚΑΤΣΑ ή ΔΟΑΤΑΠ ή ΟΕΕΚ ή ΙΤΕ).

5. Βεβαίωση της οικείας σχολής για τον προβλεπόµενο χρόνο φοίτησης σε αυτήν, καθώς και τη συνολική χρονική περίοδο φοίτησης του αιτούντος. Σε περίπτωση κατά την οποία ο προβλεπόµενος χρόνος φοίτησης αναφέρεται στο πτυχίο ή στο δίπλωµα, δεν απαιτείται η βεβαίωση.

Βεβαίωση επίσης δεν απαιτείται για τις περιπτώσεις όπου η οικεία σχολή έχει ενταχθεί σε άλλο Εκπαιδευτικό Ίδρυµα ή έχει διακόψει τη λειτουργία της. Σε αυτές τις περιπτώσεις, θα πρέπει να προσκοµίζεται σχετικό έγγραφο του εποπτεύοντος φορέα (υπουργείο Παιδείας κ.λπ.).

6. Φωτοτυπία του δελτίου της αστυνοµικής ταυτότητας (για τα πρόσωπα που ζητούν την αναγνώριση του χρόνου στις µέσες επαγγελµατικές σχολές).

Πώς υπολογίζονται οι εισφορές

Η αναγνώριση γίνεται µε καταβολή εισφορών, οι οποίες υπολογίζονται για κάθε µήνα µε βάση το 25πλάσιο του ηµεροµισθίου του ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, επί του ποσοστού 20% για τον φορέα κύριας ασφάλισης.

Η καταβολή του ποσού της αναγνώρισης µπορεί να γίνει σε µηνιαίες δόσεις, από τις οποίες η πρώτη καταβάλλεται µέχρι το τέλος του επόµενου µήνα της κοινοποίησηςτης αναγνωριστικής απόφασης, οι δε υπόλοιπες στο τέλος κάθε επόµενου µήνα.

Ο αριθµός των δόσεων είναι ισάριθµος µε τους αναγνωριζόµενους µήνες. Σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής δόσης, συνεπάγεται επιβάρυνσή της µε τα εκάστοτε προβλεπόµενα πρόσθετα τέλη.

Εάν, πριν από την ολοσχερή εξόφληση των εισφορών, θεµελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωµα ή προσαυξάνεται το ποσό της σύνταξης, το υπόλοιπο του ποσού της εξαγοράς εξοφλείται µε παρακράτηση κάθε µήνα ποσοστού από τη σύνταξη.

Όταν οι ασφαλιστικές εισφορές καταβληθούν εφάπαξ εντός τριµήνου από την κοινοποίηση της αναγνωριστικής απόφασης, παρέχεται έκπτωση 15%.

Τα ανωτέρω έχουν εφαρµογή και για την αναγνώριση του χρόνου σπουδών στο ΕΤΕΑΜ. Το ποσοστό των εισφορών για την εν λόγω αναγνώριση είναι 6% (3% εργοδότη και 3% ασφαλισµένου).