Κούρσα αναζήτησης του διαδόχου του Στρος Καν

Η σύλληψη σοκ του επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αναμένεται να επισπεύσει την κούρσα αναζήτησης του διαδόχου του στην ηγεσία του οργανισμού. Λίγες ώρες μετά την απαγγελία των κατηγοριών για σεξουαλική επίθεση και απόπειρα βιασμού εναντίον του Ντομινίκ Στρος Καν, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανακοίνωσε ότι όρισε τον δεύτερο στην ιεραρχία του οργανισμού Τζον Λίπσκι στη θέση του γενικού διευθυντή.

Αξιωματούχοι του ΔΝΤ εξήγησαν ότι ο Τζον Λίπσκι κρατά συχνά τα ηνία του οργανισμού όταν απουσιάζει ο  γενικός διευθυντής και ότι ο θεσμός «παραμένει εν πλήρει λειτουργία». Ωστόσο, η ανακοίνωση της προσωρινής πλήρωσης της θέσης του γενικού διευθυντή δεν άμβλυνε τις ανησυχίες για τη δημιουργία  πιθανού κενού εξουσίας , ειδικά αφού ο Τζον Λίπσκι ανακοίνωσε μόλις την περασμένη εβδομάδα ότι θα αποχωρήσει μετά τη λήξη της θητείας του τον Αύγουστο.

Αυτό κινδυνεύει να αφήσει το ΔΝΤ ακέφαλο ακριβώς κατά την περίοδο που είναι απορροφημένο στη διαχείριση της κρίσης  χρέους της ευρωζώνης και αντιμετωπίζει την πρόκληση της ανάταξης της παγκόσμιας οικονομίας απομακρύνοντάς την από τις πολιτικές που προκάλεσαν την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2007-2009.
«Η Ευρώπη φλέγεται. Είναι καλή ιδέα να γίνει ο Λίπσκι γενικός διευθυντής, αλλά για πόσο διάστημα μπορεί να διαρκέσει αυτό;», δήλωσε αξιωματούχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ακόμη και αν ο Ντομινίκ Στρος Καν απαλλαγεί από τις κατηγορίες,  θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι το ΔΝΤ θα βρεθεί στην ανάγκη να αναζητήσει νέο γενικό διευθυντή υπό το βάρος των γεγονότων, παρά το ότι  η εμπειρία, το ταλέντο και η πολιτική του έδωσαν στο ΔΝΤ κεντρικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία από το 2007, οπότε και ανέλαβε τη ηνία του οργανισμού.

Ο Ντομινίκ Στρος Καν άμβλυνε την εικόνα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ως αυστηρού τοποτηρητή της χρηματοπιστωτικής ορθοδοξίας και της απελευθέρωσης των αγορών από το 2007. Οικοδόμησε μία άνευ προηγουμένου σύμπραξη με την  Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διάσωση υπερχρεωμένων χωρών της ευρωζώνης, που δεν αποτελούν την παραδοσιακή πελατεία του οργανισμού. Διαπραγματεύτηκε την ενίσχυση της εκπροσώπησης  αναδυομένων οικονομιών στο ΔΝΤ και έκανε εκστρατεία για αυστηρότερη χρηματοπιστωτική ρύθμιση.

Όταν ξέσπασε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, τάχθηκε υπέρ της τόνωσης των δαπανών για την ανάπτυξη,  για την αποφυγή μίας νέας Μεγάλης Ύφεσης και έδωσε στο ΔΝΤ  τον χαρακτήρα ενός  περισσότερο κοινωνικά συνειδητοποιημένου θεσμού που θα ήθελε να αποφύγει τα σφάλματα που διαπράχθηκαν στη Λατινική Αμερική κατά τις δεκαετίες του '80 και του '90. «Υπήρξε ο περισσότερο αφοσιωμένος στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση επικεφαλής του ΔΝΤ, ο περισσότερο ενεργός στον ευρωπαϊκό διάλογο», δήλωσε ο Πιζανί-Φερί. «Έχει την ισχυρή πεποίθηση ότι η Ευρώπη πρέπει να ακολουθήσει  τη λογική της νομισματικής ένωσης και να οικοδομήσει μία πολιτική ένωση».

Ο Στρος Καν επανειλημμένως πίεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναζητήσει μία συνολικότερη  προσέγγιση στο θέμα της κρίσης χρέους, προειδοποιώντας ότι μία κατακερματισμένη προσέγγιση στη διαχείριση της κρίσης δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα. Ιδιωτικά, είχε ταχθεί υπέρ της έκδοσης ευρωομολόγων, προς την οποία είναι αντίθετη η Γερμανία, για να μειωθεί το κόστος δανειοδότησης  των ασθενέστερων χωρών της περιφέρειας της ευρωζώνης, με αντάλλαγμα την εισαγωγή γενναίων οικονομικών μεταρρυθμίσεων υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με την αιφνιδιαστική έξοδο του Ντομινίκ Στρος Καν, η κούρσα για την αντικατάστασή του αρχίζει τώρα και αναμένεται να είναι περισσότερο φορτισμένη από άλλοτε. Οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν καταστήσει σαφές ότι θα συγκρουστούν με το στάτους κβο που επιτάσσει ότι ένας Ευρωπαίος ηγείται του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ενώ ένας Αμερικανός τίθεται επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Ο υπουργός Οικονομικών της Βραζιλίας Γκίντο Μαντέγκα έκανε τον περασμένο μήνα την πρώτη επίσημη αναφορά στην τάση αυτή που διαμορφώνεται για την σύγκρουση με το στάτους κβο: «Οι θεσμοί  του Bretton Woods πρέπει να επιλέγονται μόνο με βάση μία ανοικτή και αξιοκρατική διαδικασία που δεν θα έχει σχέση με την εθνικότητα», είπε.

Το όνομα του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν είχε κυκλοφορήσει μετά την εκλογική του ήττα , εδώ και έναν χρόνο. Ο διάδοχός του στην πρωθυπουργία, ο Ντέιβιντ Κάμερον, απέκλεισε αυτήν την ιδέα: «Είναι ίσως καιρός να έχουμε έναν υποψήφιο από άλλη περιοχή του κόσμου» εκτός της Ευρώπης, δήλωσε στο BBC στις 19 Απριλίου, αναφερόμενος στην αύξηση της ισχύος και της επιρροής της Ινδίας, της Κίνας και της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Ο βρετανός πρωθυπουργός επανέφερε έτσι μία προοπτική που επανέρχεται μετ΄επιτάσεως: ο επόμενος γενικός διευθυντής του  Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα πρέπει να προέρχεται από την Ασία, ήπειρο η οποία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 35% της παγκόσμιας οικονομίας, έναντι λιγότερου του 25% πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Η Ευρώπη μονοπωλεί τη θέση από το 1946, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, του κύριου μετόχου του ΔΝΤ.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Canard Enchaine, η Κίνα και η Ινδία πραγματοποιούν εκστρατεία προς την Ουάσινγκτον. Ο ινδικός Τύπος προβάλλει δύο πρόσωπα που επιδιώκουν να προωθηθούν καθένα ως ο επίσημος υποψήφιος του Νέου Δελχί: του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Ντουβούρι Σουμπαράο και του αντιπροέδρου της Επιτροπής Σχεδιασμού της ινδικής κυβέρνησης Μοντέκ Σινχ Αλουάλια.

«Υπάρχουν πολλοί εξαιρετικοί άνθρωποι που έχουν ως στόχο τη θέση αυτή», δήλωσε τον περασμένο μήνα ο Κόλιν Μπράντφορντ, οικονομολόγος ειδικός στους διεθνείς οικονομικούς θεσμούς, αναφέροντας τον τούρκο Κεμάλ Ντερβίς, πρώην υπουργό Οικονομικών και πρώην διαχειριστή του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη, και τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Νότιας Αφρικής Τρέβορ Μάνιουελ.

Πάντως, ο γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εξακολουθεί να μπορεί να διαδραματίσει πλήρως το ρόλο του στην επίλυση της κρίσης στη ζώνη του ευρώ παρόλο που ο διευθυντής του αντιμετωπίζει κατηγορίες για σεξουαλική επίθεση στη Νέα Υόρκη.

«Το ΔΝΤ θα μπορέσει να διαδραματίσει το ρόλο του στην επίλυση των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών προβλημάτων και ειδικότερα των προβλημάτων της ευρωζώνης, όπου διαδραματίζει ένα πραγματικά σημαντικό ρόλο, χωρίς κανένα περιορισμό», δήλωσε ο εκπρόσωπος της καγκελαρίου Άγκελας Μέρκελ, ο Στέφεν Ζάιμπερτ. Ο Ζάιμπερτ πρόσθεσε ότι είναι ανάρμοστο αυτή τη στιγμή να συζητηθούν διάδοχοι του επικεφαλής του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος Καν και η Ευρώπη δεν έχει αυτομάτως δικαίωμα στη θέση, αν και θα μπορούσε να υπάρξει ένας καλός ευρωπαίος υποψήφιος.

«Παρά την σύλληψη του Νομινίκ  Στρός Καν, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα συνεχίσει να κάνει την δουλειά του: εκείνη του αστυνομικού που κόβει πρόστιμα και τις βρέχει στις χώρες που δεν σέβονται τους κανόνες. Θα το πράξει διότι διαθέτει μια αποτελεσματική δομή, που, φυσικά, δεν  περιστρέφεται γύρω από ένα μόνο άτομο», δηλώνει σε συνέντευξή του στην εφημερίδα της Ρώμης «Ιλ Μεσσατζέρο», ο ιταλός οικονομολόγος και αναλυτής Τζάκομο Βατσιάγκο.

Ο Ιταλός οικονομολόγος εκτιμά ότι «το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο φέρεται με επαγγελματισμό και πραγματιστική προσέγγιση  και υιοθετεί στάσεις που οι επτά εριστικές χώρες του Eurogroup, συχνά, δεν έχουν το θάρρος να λάβουν. Δεν βρίσκουν την δύναμη για να κατακρίνουν τα τρία ατίθασα αδέλφια: την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία».

Σύμφωνα με τον Βατσιάγκο «η όλη πορεία δεν θα είναι σύντομη και οι θέσεις, σχετικά με τις βοήθειες προς την Ελλάδα,  ποιες παρεμβάσεις θα πρέπει να γίνουν και πόσα χρήματα θα πρέπει να ξοδευτούν, θα συνεχίσουν να διίστανται. Η Μέρκελ, θα στερηθεί τις συμβουλές του Στρος Καν, αλλά υπάρχει πάντα το νούμερο δύο του Ταμείου και μια ικανή ομάδα οικονομολόγων».

Σύμφωνα με τον Τζάκομο Βατσιάγκο, πάντως «η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία δεν θα γλιστρήσουν εξαιτίας μιας τέτοιας μπανανόφλουδας. Το συμβάν αυτό θα ήταν πολύ πιο σοβαρό αν αφορούσε μια από τις κυβερνήσεις  των χωρών, για τις οποίες εκπονήθηκαν τα σχέδια διάσωσης. Διότι η λύση για την έξοδο από την κρίση, είναι στα χέρια των κυβερνήσεων».

Σε ότι αφορά, τέλος, τις  τελευταίες εξελίξεις, ο 69χρονος ιταλός αναλυτής, εκτιμά: «δείχνουν ότι η Ευρώπη είναι χωρισμένη στα τρία. Η πρώτη Ευρώπη είναι εκείνη με πρωτεύουσα το Βερολίνο, η οποία  προχωρεί με γρήγορους ρυθμούς, μαζί με τις χώρες που πλαισιώσουν την Γερμανία. Στην δεύτερη συμπεριλαμβάνονται Ιταλία και Ισπανία, με  δομικά προβλήματα ανάπτυξης και παραγωγικότητας. Η δε, Τρίτη Ευρώπη, αποτελείται από τις χώρες με δύσκολη κατάσταση: Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία, που έχουν τεθεί αντιμέτωπες με την πραγματικότητα από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο».