Τελεσίγραφο από την τρόικα στην κυβέρνηση

Σε οριακό σημείο έχουν οδηγηθεί οι διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα, με αποτέλεσμα να θεωρείται επισφαλής ακόμη και η εκταμίευση της πέμπτης δόσης του δανείου, ύψους 12 δισ. ευρώ.

Η σκληρή στάση απέναντι στην Ελλάδα που τήρησε το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών στη συνεδρίαση της Δευτέρας, απόρροια των σημαντικών καθυστερήσεων που καταγράφονται στην εφαρμογή του μνημονίου και στο μη ρεαλιστικό Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής που παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου στους συναδέλφους του, φαίνεται να οδηγούν σε αδιέξοδο τις συζητήσεις, αν δεν υπάρξουν άμεσα συγκεκριμένες αλλαγές στο ελληνικό πρόγραμμα.

«Ξαναγράψτε το πρόγραμμα» ήταν το μήνυμα των Ευρωπαίων προς την Ελλάδα, οι οποίοι ζητούν παράλληλα: Τη συναίνεση των πολιτικών κομμάτων για να εκταμιευθούν οι επόμενες δόσεις του δανείου, δεσμεύσεις για τα μείζονα ζητήματα της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας και των αποκρατικοποιήσεων (15 δισ. τη διετία 2011-2012 ζητά ο Όλι Ρεν), και υποθήκες για να αντιμετωπισθεί το χρηματοδοτικό «κενό» της διετίας 2012-2013 ύψους περίπου 58 δισ. ευρώ.

Η κρισιμότητα της κατάστασης εξηγεί και την εσπευσμένη επιστροφή του κ. Παπακωνσταντίνου στην Αθήνα, ο οποίος δεν συμμετείχε τελικώς στο συμβούλιο Ecofin προκειμένου να συνεχίσει τις συζητήσεις με τους επικεφαλής της τρόικας (Πολ Τόμσεν του ΔΝΤ, Ματίας Μορς της Ε. Ε. και Κλάους Μαζούχ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας).

Επιστέφοντας στην Αθήνα αργά το μεσημέρι της Τρίτης ο υπουργός συγκάλεσε ευρεία σύσκεψη με τους επιτελείς του (τον υφυπουργό Φ. Σαχινίδη, τον πρόεδρο του Σ.Ο.Ε. Γ. Ζανιά, τον ειδικό γραμματέα ΔΕΚΟ Γ. Κυριακό, τον ειδικό γραμματέα Αποκρατικοποιήσεων Γ. Χριστοδουλάκη κ.α.) προκειμένου να τους ενημερώσει για τα τεκταινόμενα στις Βρυξέλλες και να τους δώσει εντολές για άμεση κινητοποίηση στην κατεύθυνση των επιταγών του συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών.

Το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης ζήτησε από την Ελλάδα αποκρατικοποιήσεις άμεσα και πρότεινε τη σύσταση εταιρείας που θα αναλάβει την επιτάχυνση της διαδικασίας των ιδιωτικοποιήσεων, στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι της τρόικας. Επίσης, απαίτησε νέα μέτρα με στόχο τη μείωση του ελλείμματος στα 17 δισ. ευρώ, όπως είναι ο στόχος του μνημονίου.

Η κυβέρνηση μέσα σε αυτό το αδιέξοδο όπου βρίσκεται καλείται, τώρα, να μελετήσει και να αποσαφηνίσει τα μέτρα τόσο για την αύξηση των εσόδων του δημοσίου, όσο και των περικοπών στις δαπάνες των υπουργείων. Σύμφωνα με πληροφορίες, αναζητείται ήδη οικονομικός και νομικός σύμβουλος, που θα αναλάβει το έργο της αναθεώρησης του Μνημονίου.

Τα νέα δεδομένα ανατρέπουν και το πρόγραμμα των επικεφαλής της τρόικας, οι οποίοι- όπως όλα δείχνουν- θα παραμείνουν στη χώρα μας και την ερχόμενη εβδομάδα σε μια προσπάθεια να «κλείσει» το Μεσοπρόθεσμο, το οποίο προγραμματιζόταν να ανακοινωθεί στο τέλος αυτής της εβδομάδας. Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών δεν αποκλείεται να πυροδοτήσουν και πολιτικές εξελίξεις μετά την απαίτηση της Ευρώπης να υπάρξει συναίνεση και έγγραφες δεσμεύσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης για την προώθηση των νέων μέτρων και των αποκρατικοποιήσεων.

Τα μέτρα

Με βάση τις αποκλίσεις στο έλλειμμα τη διετία 2009-2010 και τον εκτροχιασμό στην εκτέλεση του φετινού προϋπολογισμού, η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να λάβει πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα που θα στοχεύουν στην εξοικονόμηση ποσού άνω των 8 δισ. ευρώ εντός του 2011.

Στο «πακέτο» των νέων μέτρων που θα κληθεί να λάβει η κυβέρνηση από τον Ιούλιο περιλαμβάνονται περικοπές κοινωνικών επιδομάτων και φοροαπαλλαγών, νέες μειώσεις αποδοχών στο στενό δημόσιο τομέα και τις ΔΕΚΟ, περισσότερες απολύσεις συμβασιούχων από το Δημόσιο, πρόσθετες περικοπές επιχορηγήσεων και λειτουργικών δαπανών, φόροι σε μη αλκοολούχα ποτά και φυσικό αέριο, αυξήσεις στα τέλη κυκλοφορίας όλων των οχημάτων, εντατικοποίηση φορολογικών ελέγχων, καθώς και ρυθμίσεις για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο, καταπατημένες εκτάσεις του Δημοσίου και αυθαίρετα κτίσματα.

Τα μέτρα αυτά θεωρούνται απαραίτητα από την τρόικα για να διασφαλιστεί η σημαντική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο επίπεδο του 7,4% του ΑΕΠ που προβλέπει ο φετινός προϋπολογισμός.

Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται:

-Περικοπές σε κοινωνικά επιδόματα με την καθιέρωση πολύ χαμηλών εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Η καταβολή των επιδομάτων σε ανέργους, τρίτεκνους, πολύτεκνους και ανάπηρους θα συνδεθεί άμεσα με κριτήρια που θα αφορούν στο ύψος του ετησίου δηλωθέντος εισοδήματος και στα περιουσιακά στοιχεία που κατέχουν οι σημερινοί δικαιούχοι των επιδομάτων! Από την εφαρμογή αυτού του μέτρου εκτιμάται ότι μπορούν να εξοικονομηθούν πάνω από 500 εκατ. ευρώ.

-Κατάργηση των «υπολειμμάτων» του 13ου και 14ου μισθού για 700.000 υπαλλήλους και λειτουργούς του Δημοσίου. Τα ποσά των 250, 250 και 500 ευρώ που απέμειναν από το Δώρο του Πάσχα, το επίδομα θερινής αδείας και το Δώρο Χριστουγέννων, αντίστοιχα, θα καταργηθούν με τις νέες ρυθμίσεις για τα μισθολόγια που θα ψηφιστούν τον Ιούνιο και θα τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2011.

-Περικοπή ή κατάργηση των 99 από τα 102 συνολικά ειδικά και κλαδικά επιδόματα που λαμβάνουν οι 450.000 πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι (εργαζόμενοι στα υπουργεία, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης), από την 1η-7-2011.

Οι σαρωτικές αυτές ρυθμίσεις θα προβλέπονται με το νέο μισθολόγιο των πολιτικών υπαλλήλων. Στόχος της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών είναι ο κάθε υπάλληλος να εισπράττει τον βασικό μισθό και τρία το πολύ ακόμη επιδόματα: το επίδομα θέσης ευθύνης, το επίδομα μεταπτυχιακών σπουδών και την οικογενειακή παροχή. Από τα 99 υπό κατάργηση ειδικά και κλαδικά επιδόματα, μόνο το κίνητρο απόδοσης, το οποίο κυμαίνεται από 57 έως 100 ευρώ το μήνα, και η «προσωπική διαφορά» των 142 ευρώ το μήνα θα ενσωματωθούν στους βασικούς μισθούς.

Επιπλέον, οι ωριμάνσεις των βασικών μισθών των πολιτικών δημοσίων υπαλλήλων θα γίνονται πλέον με πιο… αργό ρυθμό, ανά 3 ή 4 έτη και όχι ανά 2 έτη που προβλέπει το ισχύον σήμερα μισθολόγιο! Από την εφαρμογή των ρυθμίσεων αυτών εκτιμάται ότι οι συνολικές αποδοχές μεγάλου αριθμού υπαλλήλων θα υποστούν μειώσεις μέχρι και 35%!

-Περαιτέρω απολύσεις δεκάδων χιλιάδων συμβασιούχων από τα υπουργεία, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, μέσω της μη ανανέωσης των συμβάσεων που λήγουν. Στις συζητήσεις με τα συναρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών η τρόικα ζήτησε μάλιστα απολύσεις υπαλλήλων που εργάζονται στους δημοσίους οργανισμούς οι οποίοι καταργούνται ή συγχωνεύονται.

-Άμεση εφαρμογή της αναλογίας «1 πρόσληψη για κάθε 10 αποχωρήσεις» σε όλο το Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ, σε αντικατάσταση της ισχύουσας σήμερα αναλογίας «1 πρόσληψη για κάθε 5 αποχωρήσεις».

-Νέες περικοπές αποδοχών για τους εργαζόμενους στις δημόσιες επιχειρήσεις και τους δημοσίους οργανισμούς.

-Περαιτέρω περικοπές επιχορηγήσεων, λειτουργικών και επενδυτικών δαπανών.

-Διενέργεια συνοπτικών φορολογικών ελέγχων σε χιλιάδες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που δεν δέχθηκαν να υπαχθούν στη ρύθμιση για την περαίωση των εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων των χρήσεων 2000-2009.

-Προώθηση μιας νέας ακόμη πιο ευνοϊκής ρύθμισης για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο.

-Επιβολή ειδικών φόρων κατανάλωσης στα αναψυκτικά, τους χυμούς, τα εμφιαλωμένα νερά και το φυσικό αέριο από την 1η-7-2011.

-Αυξήσεις στα τέλη κυκλοφορίας έτους 2012 που θα καταβάλουν το δίμηνο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2011 οι κάτοχοι 5.000.000 οχημάτων ΙΧ και ΔΧ.

-Μείωση των αφορολογήτων ορίων που ισχύουν για την απόκτηση πρώτης κατοικίας με αγορά, δωρεά, γονική παροχή ή κληρονομιά. Τα όρια αυτά ανέρχονται σήμερα σε 200.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 250.000 ευρώ για τον έγγαμο. Προσαυξάνονται δε κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα ανήλικα τέκνα, των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος. Εξετάζεται τα όρια αυτά να μειωθούν στα επίπεδα των 100.000-150.000 ευρώ για κάθε άγαμο και στα επίπεδα των 150.000-200.000 ευρώ για κάθε έγγαμο.

-Μείωση του αφορολογήτου ορίου του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας από τις 400.000 ευρώ στα επίπεδα των 200.000-250.000 ευρώ. Η μείωση δεν αποκλείεται να εφαρμοστεί αναδρομικά και για τον ΦΑΠ του έτους 2010 που δεν έχει ακόμη εισπραχθεί.

-Κατάργηση των μειωμένων κατά 30% συντελεστών ΦΠΑ που ισχύουν για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στα νησιά του Αιγαίου καθώς και των αυξημένων κατά 40% αφορολογήτων ορίων που ισχύουν σε όλα τα νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων.

-Μετατάξεις προϊόντων και υπηρεσιών από τον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ 13% στον υψηλό συντελεστή 23%.

-Νομιμοποίηση των καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου. Εξετάζεται να προωθηθεί νέα ρύθμιση με την οποία θα παρέχεται η δυνατότητα σε χιλιάδες αυθαίρετους κατόχους δημοσίων κτημάτων να τα εξαγοράσουν από το Δημόσιο πληρώνοντας χαμηλά τιμήματα σε πολλές μηνιαίες δόσεις.

-«Τακτοποίηση» όλων των υποθέσεων αυθαιρέτων κτισμάτων, με τη θέσπιση ρυθμίσεων που θα προβλέπουν σημαντικές μειώσεις στα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης και πρόσκληση των ιδιοκτητών να καταβάλουν τα σημαντικά μειωμένα πρόστιμα με αντάλλαγμα μια μεγάλης χρονικής διάρκειας «άφεση αμαρτιών» που συνεπάγεται και τη μη εφαρμογή των διατάξεων που προβλέπουν κατεδαφίσεις.

-Αύξηση των συντελεστών της έκτακτης εισφοράς που επιβάλλεται στις επιχειρήσεις.