Παράθυρο για βοήθεια 50+50 δισ. (;) προς Ελλάδα

Στη γραμμή της ΕΚΤ ετοιμάζεται να βαδίσει η κυβέρνηση. Έχοντας δεχτεί ισχυρές πιέσεις από τους δανειστές, αναγκάζεται να υιοθετήσει νέα στάση με την πιστή εφαρμογή του νέου μνημονίου που έρχεται, προσβλέποντας σε κάλυψη των δανειακών αναγκών της μέσω του προσωρινού μηχανισμού EFSF.

Με το δημόσιο χρέος να εκτινάσσεται πάνω από τα 354 δισ. ευρώ και το έλλειμμα να κινείται εκτός στόχου, η ελληνική πλευρά φέρεται αποφασισμένη όχι μόνο για την επίσπευση αλλά και για τη διεύρυνση των αποκρατικοποιήσεων σε πάνω από 50 δισεκατομμύρια ευρώ, με ένα εμπροσθοβαρές σχέδιο 15 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα στη διετία, fast track διαδικασίες και συνδιαχείριση της εταιρίας που θα συσταθεί με στελέχη της Ε.Ε. και του ΔΝΤ.

Στο τελευταίο αυτό ζήτημα στάθηκε και ο επικεφαλής του Eurogroup κ. Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel», ο οποίος δήλωσε: «Θα χαιρέτιζα τη δημιουργία από τους Έλληνες φίλους μας μιας υπηρεσίας ιδιωτικοποιήσεων ανεξάρτητης από την κυβέρνηση, στην οποία θα παίρνουν μέρος ξένοι εμπειρογνώμονες».

Όπως όλα δείχνουν, η κυβέρνηση, έχοντας τη στήριξη της ΕΚΤ και επωφελούμενη από τις διαφωνίες μέσα στην Ευρωζώνη για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το ελληνικό χρέος, θέλει να επιμείνει στη λογική της εξαγοράς χρόνου πριν εξεταστεί η επιλογή οποιασδήποτε μορφής αναδιάρθρωσης του χρέους.

Εν όψει των κρίσιμων διαβουλεύσεων του Ιουνίου, ο πυρετός των προετοιμασιών επικεντρώνεται γύρω από τη θέσπιση νομικής φόρμουλας για τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας αλλά και το νέο σκληρό μνημόνιο, που η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει ως αναθεώρηση του υπάρχοντος, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το πολιτικό κόστος.

Όσο για το νέο δάνειο, στους κύκλους της Φρανκφούρτης επικρατεί η άποψη ότι η Ελλάδα πρέπει να επιμείνει στη βοήθεια μέσω του ταμείου EFSF με ένα δάνειο ύψους 50 δισεκατομμυρίων ευρώ, για το οποίο όμως θα είναι δεσμευμένη να επαναγοράσει μέρος του χρέους της. Άλλωστε, οι τιμές των ελληνικών ομολόγων έχουν υποχωρήσει πολύ, οπότε οι αγορές θα γίνουν με discount.

Υπάρχει επίσης η εναλλακτική πρόταση για απευθείας παρέμβαση και αγορά ελληνικών ομολόγων από το EFSF, πάλι ύψους 50 δισεκατομμυρίων. Φαίνεται πως η ΕΚΤ ψάχνει τρόπους να ξεφορτωθεί τα ελληνικά ομόλογα που έχει στο χαρτοφυλάκιό της και να μετακυλίσει το «βάρος» στις κυβερνήσεις, προστατεύοντας έτσι το τραπεζικό σύστημα.

Επίσης, ως συμπληρωματική πρόταση συζητείται η αίτηση της Ελλάδας για επιπλέον δανεισμό 50 δισεκατομμυρίων ευρώ (σύνολο 100 δισ. δηλαδή), ώστε να καλύψει και τις δανειακές της ανάγκες για τα επόμενα χρόνια. Ως εγγύηση αυτού του σκέλους του δανείου εξετάζεται να μπουν τα έσοδα από το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων, που κινούνται σε ανάλογο ύψος.

Στο φόντο του ταξιδιού του πρωθυπουργού στο Παρίσι την Τετάρτη, όπου θα παρευρεθεί στην πεντηκοστή επέτειο από την ίδρυση του ΟΟΣΑ, γίνονται συσκέψεις ώστε ο κ. Παπανδρέου να έχει στα χέρια του όσο το δυνατόν πιο ξεκάθαρο πλάνο για τις αποκρατικοποιήσεις, που άλλωστε είναι η πρώτη προτεραιότητα τόσο της Ε.Ε. όσο και του ΔΝΤ. Μέσα στις επόμενες μέρες ο υπουργός Οικονομικών αναμένεται να κάνει σχετικές ανακοινώσεις.

Οι διαπραγματεύσεις με την Τρόικα σχετικά με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, αλλά και αυτό των μέτρων για το 2011 αναμένεται να συνεχιστούν μέχρι το τέλος του μήνα, όμως, σύμφωνα με τον Έβαλντ Νοβότνι, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, η αξιολόγηση από την τριμερή αναμένεται να έχει θετικό πρόσημο.

Γερμανικά αντίμετρα

Από την άλλη πλευρά, οι Γερμανοί επεξεργάζονται σχέδιο, σύμφωνα με το οποίο οι προϋποθέσεις διαχείρισης χρέους μιας χώρας, τις οποίες περιλαμβάνει ο μόνιμος μηχανισμός ESM, θα ισχύσουν αμέσως και θα προσκολληθούν στους όρους λειτουργίας και του EFSF. Βάσει του σχεδίου, όταν μια χώρα αντιμετωπίζει προβλήματα δανεισμού και διαπιστωθεί ότι δεν έχει βιώσιμο χρέος, θα προχωρά εθελοντικά σε αναδιάρθρωση χρέους με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα.

Ανάλογα με την περίπτωση - και βεβαίως ανάλογα με τους πολιτικούς συσχετισμούς που θα επικρατούν τη δεδομένη στιγμή στην Ε.Ε. - η αναδιάρθρωση μπορεί να είναι ήπιας μορφής, το λεγόμενο reprofiling, ή συνολικής με «κούρεμα» των ομολόγων.

Οι Γερμανοί θέλουν να φέρουν την πρόταση στο τραπέζι με τη δικαιολογία ότι πρέπει να καλυφθεί το κενό που υπάρχει τώρα και μέχρι τον Ιούνιο του 2013, οπότε και θα τεθεί σε εφαρμογή ο μόνιμος μηχανισμός ESM. Όμως, ακόμα και αν υπερψηφιστεί η γερμανική πρόταση τον Ιούνιο, δεν προβλέπεται η άμεση εφαρμογή της, αφού χρειάζεται προηγουμένως έγκριση από τα 27 εθνικά κοινοβούλια της Ε.Ε.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, αυτός είναι και ο λόγος που η Γερμανία μιλάει πλέον ανοιχτά περί μη διαχειρίσιμου ελληνικού χρέους, ενώ αξιοσημείωτο είναι το δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο η χώρα μας δεν θα αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της. Εάν αυτό επιβεβαιωθεί από το πόρισμα της Τρόικας, τότε, κατά τους Γερμανούς, πρέπει να ξεκινήσει η διαδικασία αναδιάρθρωσης, είτε λέγεται reprofiling είτε συμφωνία εθελοντικής διακράτησης των ελληνικών ομολόγων. Πάντως, οι Financial Times γράφουν τη Δευτέρα πως η Ελλάδα ήδη αναδιαρθρώνει το χρέος της...

Όπως επισημαίνουν στο euro2day κοινοτικοί αξιωματούχοι, ο δρόμος είναι μακρύς και ενδεχομένως να μην υπάρξει συμφωνία στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου, αφού στο τραπέζι θα υπάρχουν πολλά ακανθώδη θέματα, όπως οι λειτουργίες του EFSF και η οριστικοποίηση των όρων του μηχανισμού ESM.

Εσωκομματικές αντιδράσεις

Ήδη, στο εσωτερικό της Γερμανίας και της Φινλανδίας τα κόμματα της αντιπολίτευσης ασκούν πιέσεις στις κυβερνήσεις να αυστηροποιηθεί κι άλλο το νομικό πλαίσιο του ESM και να υπάρχει ξεκάθαρη αναφορά για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε ενδεχόμενη αναδιάρθρωση χρέους. Βάσει του μέχρι τώρα σχεδίου, η σχετική παράγραφος αναφέρει ότι οι ιδιώτες θα συμμετέχουν «κατά περίπτωση», όρος που αφήνει πολλά κενά και χώρο για πολλές ερμηνείες.

Το κόμμα των Φιλελευθέρων στη Γερμανία απειλεί μάλιστα ότι δεν θα υπερψηφίσει τον μηχανισμό Euro Plus όταν κατατεθεί προς ψήφιση στα εθνικά κοινοβούλια.

Οι αποφάσεις για την Ελλάδα, όπως δήλωσε άλλωστε και Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, θα έρθουν, αφού η κυβέρνηση υπογράψει το νέο μνημόνιο, προχωρήσει τάχιστα με τις αποκρατικοποιήσεις και λάβει επιπρόσθετα μέτρα για να καλύψει τις τρύπες του 2011.

Ωστόσο, το σφυροκόπημα των αγορών στα ελληνικά ομόλογα, που έστειλαν τα spreads του 10ετούς κοντά στις 1.400 μονάδες βάσης, δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αναβολές. Έτσι, εάν μέχρι τις 25 Ιουνίου η Ελλάδα καταφέρει να πείσει ότι η νέα οικονομική στρατηγική της έχει αποτελέσματα, ενδέχεται να υπάρξει μια γραπτή - πολιτική - δέσμευση ότι η Ε.Ε. θα παραχωρήσει νέο δάνειο προς τη χώρα μας όταν χρειαστεί.